UYĞURLARNİ KOREYaLİKLÄRMU BİLİDU

0
686 ret oqıldı

Ägär oqurmänlärniŋ esida bolsa, 2011-jili gezitimizniŋ ikki sanida meniŋ Qazaqstan hälqi Assambleyasi delegatsiyasiniŋ tärkividä Җänubiy Koreyagä berip kälgändin keyin «Seulda üç kün» särlävhilik säpär täsiratliri toğriliq yazğan kšlämlik maqaläm besilip, u tšvändiki misralar bilän ayaqlaşqan edi: «Aŋğiçä Almuta reysiğa oltiriş elan qilindi. Däl şu päyttä bizniŋ älçiniŋ mäslihätçisi Qayrat Saki tuyuqsiz maŋa muraҗiät qildi:

—            Yoldaş ağa, bayatin beri sizgä bir närsä häqqidä eytay devidim, zadi imkaniyiti bolmidi. Hoşlişiş aldida bolsimu eytip qoyay däymän. Gäp şuniŋdiki, Koreyaniŋ Milliy mirasgahida uyğurlarğa, ularniŋ tarihiğa, mädäniyitigä beğişlanğan bir bšlüm bar. U yärgä helä eksponatlar qoyulğan. Şularni kšrälmigänligiŋizgä äpsuslinivatimän…

Män ornumda qetip turupla qaldim. Äsli, plan boyiçä, biz u mirasgahni ziyarät qilişimiz keräk edi. Biraq vaqitniŋ qisliğidin padişa sariyini yaki mirasgahni ziyarät qiliş täklivi berilgändä, biz padişa sariyini tallavalğan eduq. Häp, ägär bilginimdä…

Qayrat meniŋ nemä häqqidä oylavatqinimni säzdi, ätimalim, eğir besiqliq bilän sšzini davamlaşturdi:

—            Ägär halisiŋiz, män şu eksponatlarni sürätkä çüşirip, ular toğriliq mälumatlarni sizgä ävätip beräy.

Biz şuniŋğa kelişip, sämimiy hoşlaştuq.

Ägär sšhbätdişim vädisidä tursa, bu yol hatiriliriniŋ yänä davami bolidu degän sšz».

Mana bügün ändi uniŋ davamini yezişqa muyässär boluvatimän. Qayrat sšzidä turdi. Ötkändä uniŋdin, keçikip bolsimu, hät aldim.

«Ässalamu äläyküm Yoldaş ağa. Һal-ähvaliŋiz, tän-salamätligiŋiz yahşimu?, — däp başlaptu u  mäktübini. — Sizgä hät yezip  oltarğan Seuldiki iniŋiz Qayrat. Sizgä bärgän vädämgä bola, Koreyaniŋ Milliy mirasgahida saqlinivatqan uyğur hälqiniŋ tarihiğa ait tšrt eksponatniŋ sürätlirini ävätivatimän. Bu eksponatlar Yaponiya Koreya bilän Hitayğa hškümranliq qilip turğan çağda Seulğa elip kelingän ekän. Һazir ular mäzkür mirasgahniŋ Ottura Aziya zaliniŋ «Turpan» däp atalğan bšlümidä saqlanmaqta.

Hävärlişip turayli. Kälgüsidä, imkaniyiti bolsa, uyğurlarğa ait başqa eksponatlar toğriliq mälumatlarni ävätimän.

Һšrmät bilän Qayrat Saki».

Bu hätni elipla Qayratqa birnäççä qetim telefon qilivedim, amma uniŋdin heç nätiҗä çiqmidi — «telefon qobul qiliş dairisidin sirt yärdä» degän sšzlär täkrarlinivärdi.

Qayrat šziniŋ hetidä eksponatlarniŋ namliri, ularniŋ qaçan vä qandaqlarçä bu mämlikätkä kältürülgänligi häqqidä yazmaptu. Şundaq bolsimu ularni gezitta elan qilişni toğra kšrdüm. Bu sürätlärni gezitqa besiştiki yänä bir mähsät — šzimizniŋ qarakšzlirimizdin kimdu-biri kälgüsidä Seulğa berip qalğidäk bolsa, җäzmän Koreyaniŋ Milliy mirasgahini ziyarät qilip, uniŋ «Turpan» däp atilidiğan bšlümidiki eksponatlar häqqidä täpsiliy mälumatlarni elip kelişini iltimas qiliştin ibarät. Hälqimizniŋ qedimiy tarihiğa ait mundaq täsviriy vä ämäliy sän°ät durdaniliriniŋ duniyaniŋ helä-helä älliridä saqlinivatqanliğini biz yahşi bilimiz. Äynä şu äsärlär, ularniŋ bu ällärgä qaçan vä qandaq kelip qalğanliği toğriliq mälumatlarni toplap-jiğip, elan qiliş härbirimizniŋ muqäddäs borçi bolup hesaplinidu. Ändi moşu kämgiçä bizgä namälum bolğan mundaq ämgäklärni tätqiq qiliş mutähässis-alimlirimizniŋ hšddisidiki iş.

Yoldaş AZAMATOV. 

Bälüşüş

Javap qalduruŋ