«Uyğur avaziğa» biz yezilmay, kim yezilsun!

0
666 ret oqıldı

Muştiri — 2014. Һelimu yadimda, 1957-jili «Kommunizm tuğiniŋ» (hazirqi «Uyğur avazi») 1-sani yoruq kšrgändä, män 12 yaşta edim. U çağda biz Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ Täşkänsaz yezisida yaşattuq. Bu huş hävärni bizgä dadimiz Mähpir eytip käldi. U «Sotsializm» kolhoziniŋ räisi bolğaçqa, bu yeŋiliqni däsläpkilärdin bolup aŋlaptu. Buni eytivatqinimniŋ sävävi, dadimiz kolhoz räisi süpitidä milliy gezitimizniŋ yezimizda tarqilişiğa kšp küç çiqardi. Atimiz gezitniŋ birinçi sanini šygä elip kelip, biz, säkkiz pärzändiniŋ, beşini qoşup, bu näşirniŋ barliq millitimiz väkilliri üçün qançilik ätivaliq ekänligini çüşändürdi. «Bu meniŋ toqquzinçi pärzändim, ana tilimizdiki gezitni härbirimiz kšzimizniŋ qariçiğudäk saqlişimiz keräk», degän edi. Şundaqla dadamniŋ: «Bu uyğur geziti yeŋidin täy-täy besip maŋğan baliğa ohşaydu. Uniŋ putiğa turup ketişi härbirimizgä bağliq. Uniŋ üçün muştirilarniŋ sani kündin-küngä kšpiyişi keräk», däp eytqinini zadila untumaymän.

Män jigirmä jilğa yeqin vaqit İşiktä şähiridiki mäktäp-internatniŋ mudiri bolup işlidim. Mäktäp-internatniŋ işi yetip- aşatti. Şuniŋğa qarimay, män barliq yärlärdä uyğur gezitini täşviqat qilattim. Tävädä muştirilarniŋ kšpiyişigä bar küç-ğäyritimni särip qildim. 1997-jili Ämgäkçiqazaq nahiyäsi turğunliriniŋ hahişi bilän nahiyälik Uyğur mädäniyät märkiziniŋ räisi bolup saylandim. Mana şuniŋdin keyin «Uyğur avaziğa» muştiri toplaş meniŋ bevasitä väzipämgä aylandi. On tšrt jilniŋ içidä nahiyämizdä män işigini çäkmigän uyğur ailisi qalmidi desäm hatalaşmaymän. Buniŋğa mäzkür gezitniŋ hadimliri guva.

Mana muştiri toplaş mävsüminiŋ ayaqlişidiğiniğa sanaqliqla künlär qaldi. Һär jili mundaq päytlärdä gezitimizğa muştirilarniŋ 80 — 90 payizi yezilip bolatti. Aŋlişimçä, biyil ähval mahtiğidäk ämästäk kšrünidu. Män oylaymänki, yänä şu horunlar çättä qelip qaldi. Män arimizda undaq eräŋsizlärniŋ kšpiyişini halimaymän. Adättä, yezilarda undaqlar bilän jigitbaşliri til tepişalaydu. Män tävämizdiki җankšyärlirimizdin nahiyäniŋ baş jigitbeşi Tursunmähämmät Abdusemätov bilän Çeläk regionidiki aktivistimiz İlşat Һosmanovniŋ ismini alahidä tilğa alğan bolar edim. Һäqiqiy millätpärvär insanlar. Şähsän män härbir uyğurniŋ şundaq boluşini haliğan bolar edim.

Ällik jildin oşuq tarihi bar gezitimizğa biz yezilmisaq, kim yezilidu.

Tuğluq İLİEV,

Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ Pähriy grajdani.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ