U bizniŋ insaniy borçimiz

2
1 120 ret oqıldı

«Uyğur avazi» gezitiniŋ moşu jili 30-yanvar' küni çiqqan sanida elan qilinğan peşqädäm jurnalist Abdukerim Tudiyarovniŋ «Bir mäktäpkä nami berilsä» särlävhilik maqalisini oqup, jutumizniŋ, yäni Panfilov nahiyäsiniŋ ihtisadi bilän mädäniyitiniŋ täräqqiyatiğa zor ülüş qoşqan N.Golovatskiy, İ.Belalov, N.Savranbaev vä İ.Qojahmetov ohşaş ataqliq räislär kšz aldimğa gävdiländi. Abdukerim aka ularniŋ arisida biyil tuğulğiniğa 90 jil toluvatqan İmär Belalovniŋ namini Pänҗim yeza okrugidiki mäktäplärniŋ birigä beriş täklivini otturiğa taşlaptu. Bu täşäbbusni män toluq qollap-quvätläymän. İmär aka häqiqätänmu, şuniŋğa layiq şähs. U šziniŋ pütkül aŋliq hayatini häliqqä adilanä hizmät qilişqa, egilik, nahiyä ihtisadini, mädäniyitini kštirişkä beğişlidi.

Ötkän äsirniŋ säksininçi jillirida maŋa yeza egiligi işläpçiqirişiniŋ ataqliq täşkilatçisi İmär aka bilän billä işläş nesip boldi, yäni on jildin oşuq Kalinin namidiki kolhozniŋ partkom kativi hizmitini atqurdum. Mundaq eytqanda, İmär aka bilän qoyuq arilişip, bir säptä, bir mähsät-ümüttä işliduq. Bu yol uniŋ üçün eğir häm parlaq boldi.

İmär Belalov Kalinin namidiki kolhozniŋ räisi hizmitini 1957-jili qolğa elip, uni 32 jil başqurdi. Bu җäriyanda u egilikni qalaqliqtin täräqqiyat basquçiğa kštärdi. Uniŋ ämäliy misalliri nurğun. Mäsilän, tiŋ vä boz yärlärni šzläştürüş hesaviğa asasiy ziraät — kšmüqonaq terilğuluğiniŋ mäydani bäş miŋ gektarğa yätküzülüp, aşliq yetiştürüşniŋ jilliq ottura miqdari ottuz bäş miŋ tonniğa yätti. Dehançiliqniŋ yüksilinişi çarviçiliqni sanaät asasida rivaҗlanduruşqa käŋ yol açti. Fermilarda mal sani kšpäydi, çarviçilar üçün zamaniviy turuşluq šylär, mal üçün qoralar selindi.

Kolhoz işläpçiqirişiniŋ asasiy sahaliriniŋ täräqqiyat yoliğa çüşüşi egilik daramitinimu hässiläp aşurdi. Nätiҗidä yezilar mädäniy quruluşlar, zamaniviy turuşluq šylär bilän avatlaşti. Җümlidin kolhoz märkizi Pänҗim yezisi şähär qiyapitigä kirdi. Egilikniŋ maddiy-tehnikiliq bazisi mustähkämländi. Kolhozda җumhuriyitimiz boyiçä däsläpki qiz-җuganlardin tärkip tapqan traktorçilar brigadisi täşkil qilindi. Şunimu atap štüş keräkki, äşu jilliri җumhuriyät rähbiri Dinmuhamet Qonaev nahiyägä iş babi bilän birnäççä qetim käldi. Äynä şundaq säpärliriniŋ biridä Kalinin namidiki kolhozğimu qädäm täşrip qilip, egilik hayatidiki yeŋiliqlarni, bärpakarliq ämgäkni kšrüp, İmär Belalovniŋ qolini qisip, minnätdarliğini izhar qilğan edi. Äsli Dinmuhamet Ahmet oğli İmär Märüp oğli bilän nahayiti yeqin boldi, ular šzara oçuq sšzlişätti.

Şu jilliri egiliktä ideyaviy-tärbiyäviy ähmiyätkä egä işlar kompleksliq ämälgä aşurulup, yeza ahalisi yüksäk turmuş mädäniyitigä qarap intildi. Kolhozda «Yaş kolhozçilar künini», «Yeŋi hosul» märasimlirini, «Һoşşärä, qizlar!», «Һoşşärä, jigitlär!» konkursliri ohşaş başqimu çarä-tädbirlär turaqliq uyuşturulup, jilliq än°änigä aylandi.

Kalininliqlar toy-tškünlärni spirtliq içimliklärsiz štküzüş täşäbbusini kštärdi. Bu hämmä yärdä qollap-quvätländi. Pänҗimdä «Yaşlar» kafesi, muzıka mäktivi, soda märkizi, tikinçilik atel'esi, bazar vä başqilar paydilinişqa berildi. Eytsaq, mundaq yeŋiliqlar nurğun boldi. Moşundaq täräqqiyatniŋ, yeŋiliqlarniŋ hämmisi İmär Belalovniŋ päm-parasiti, täşkilatçanliq qabiliyiti, ğäyrät-iradisi tüpäyli qolğa kältürülgänligini kšpçilik yahşi bilidu. Uniŋ häliq mänpiyiti üçün tškkän ämgäk-äҗri bebaha. İmär akiniŋ uzun jilliq ünümlük ämgigi munasip bahalinip, u birqançä orden-medal'lar, pähriy yarliqlar bilän mukapatlandi, SSSR vä Qazaqstan SSR Aliy Keŋäşlirigä deputat bolup saylinip, häliqniŋ sämimiy hšrmät-işänçisigä erişti.

Hälqimizniŋ qälb tšridin orun alğan mundaq insanniŋ rohiğa baş egip, uniŋ ismini äbädiyläştürüş – bu bizniŋ insaniy häm aliyҗanap borçimizdur, demäkçimän.

Turğanҗan ROZAHUNOV.

Almuta şähiri.

Bälüşüş

2 İzahät

Javap qalduruŋ