«İrq bitik» — äzärbäyҗan tilida

1
994 ret oqıldı

İnternet uyğurlar häqqidä/ Runa yeziğida yezilğan «İrq bitik» palnamisi qedimiy uyğur tilini tätqiq qiliş boyiçä qimmätlik äsärlärniŋ biridur. U štkän jili türkiyalik alim Gškbey Uluç rähbärligidiki bir türküm äzärbäyҗanliq tätqiqatçilar täripidin äzärbäyҗan tiliğa tärҗimä qilindi. äzkür kitapni näşirgä täyyarlaş җäriyanida uniŋ Angliya mirasgahida saqlinivatqan nushisi bilän türkiyalik professor Talat Bekin tärҗimä qilğan türkçä nushisi paydilinilğan.

Gškbey äpändi 2012-jildin buyan Äzärbäyҗanniŋ paytähti — Baku şähiridä kšktürk tarihini häm tilini üginiş bilän şuğullanmaqta. Şuŋlaşqa kšktürk yeziğida yezilğan bu uyğur äsäri uniŋ diqqitini birdin җälip qilğan. Şundaqla «İrq bitikniŋ» bügünki küngiçä bizgä yetip kälgän äsärlär içidä qäğäzgä yezilğan häm kitap süpitidä çiqqan birdin-bir ämgäk boluşi alimda bšläkçä bir qiziqiş qozğiğan. Mäzkür äsär ilgiri Äzärbäyҗanda elan qilinğan ilmiy maqalilarda tilğa elinğan bolsimu, moşu vaqitqiçä heçbir alimniŋ tätqiqat ob°ektiğa aylanmiğan. Gškbey Uluç rähbärligidiki tätqiqatçilar bu qedimiy äsärni tärҗimä qiliş arqiliq äynä şu boşluqni tolturuşni toğra kšrgän. Gškbey äpändi şagirtliri (sürättä) bilän billä buniŋdin keyinmu qedimiy uyğur äsärliri üstidä tätqiqat elip beriş häm ularni başqa türkiy tillarğa tärҗimä qiliş paaliyätlirini davamlaşturidiğanliğini, šzini bolupmu «Altun yaruq» vä Turpandin tepilğan başqimu qedimiy qolyazmilarniŋ qiziqturidiğanliğini eytqan. Alimniŋ pikriçä, Germaniyadä saqlinivatqan Turpan yazma yadikarliqliriniŋ 80 payizi başqa tillarğa tärҗimä qilinmiğan häm täkşürülmigän.

Gškbey Uluç hazir Äzärbäyҗanda yaşaydu vä, päyti kälgändä, uyğur eliğa berip, šziniŋ uyğur tilini mukämmälläştürüş arzusiniŋ barliğini izhar qilğan. «Türk alimi süpitidä uyğur äsärini äzärbäyҗan tiliğa tärҗimä qiliş arqiliq üç qerindaş millätniŋ beşini qoşuşqa muväppäq boldum. Meniŋ üçün buniŋdin artuq hoşalliq yoq» däydu alim.

Yadiŋlarğa salimizki, 2006-jili bir top Äzärbäyҗan alimliriniŋ küç çiqirişi bilän büyük mutäpäkkür Mahmut Qäşqäriyniŋ «Türkiy tillar divani» äsäri äzärbäyҗan tiliğa tärҗimä qilinip, šzimizni šzgilärgä tonutuşqa yänä bir qädäm taşlanğan edi.

www.rfa.org

 

 

Bälüşüş
İlgärki mahaläÄndi lätipä…
Novättiki mahaläUzun sšzniŋ qisqisi…

1 izahät

Javap qalduruŋ