«Nazirkom»

0
501 ret oqıldı

İnternet uyğurlar häqqidä/ XVİİİ äsirdä Turpan täväsidä şoh ussulğa täŋkäş qilinidiğan «Gommuŋ gom» degän küy häliq arisida ammibapliqqa egä bolğan. Äҗdatlirimizniŋ oçiliq dävridin başlap, ta oltiraq hayatqa kšçkiçä bolğan җäriyanidiki urpi-adätliri moşu küygä ussul şäklidä siŋip kätkän. Uni qamlaşturup oynaydiğanlar nahayiti az edi. Şularniŋ içidä äyni dävirdä tarih sähnisigä çiqqan İmin Ğoҗa ordisiniŋ qiziqçisi häm ussulçisi bolğan Nasir isimliq adäm äl içidä alahidä izzät-ehtiramğa egä edi. Ottura boyluq, çirayidin dayim külkä vä şohluq alamätliri bayqilip turidiğan bu kişi «Gommuŋ gomğa» ussulğa çüşkändä, uni tamaşä qilğanlar äҗayip arambähş dämlärgä bšlinip, hissiyatlirini tutalmay qalatti.

Bir küni İmin Ğoҗa oğli Nurmähämätniŋ hätmä toyini qilidu. Bu gšdäk kiçigidin paläç ağriğiğa muptila bolup, toluq saqiyip ketälmigäçkä, maymaqlap maŋattekän. Toyda saz-näğmä qaynap, qizip kätkän ussulçilar bir-biri bilän bäs-bäskä çüşidu. Bir çağda sürnäyçi pädini «Gommuŋ gomğa» yštkigändä, nağriçilarmu çaqqanliq bilän çelişini iştiklitidu. Buniŋğa maslişalmiğan ussulçilar asta-asta çätnäşkä štidu. Şu mähäl mehmanlarniŋ içidin biri: «Hä, qeni Nasir, Oyna! Qayna!» däp vaqiraydu. Mäydanğa çiqqan Nasir mürilirini midirlitip, qaş-kšzlirini oynitip, put-qollirini çäbdäslik bilän härikätkä kältürüp, ussulni «çeqivetidu». Oynavatqan päyttä uniŋ yadiğa buniŋdin biraz vaqit ilgirila yoqilaŋ bir gunasi üçün İmin Ğoҗidin däşnäm yegänligi çüşüp qalidu. Häyäl qilmay Nasir İmin Ğoҗiniŋ aççiği kälgändä qilidiğan barliq qiliqlirini: kšzlirini alaytişlirini, qoşumisiniŋ türülüşini, eğizini kalçaytişlirini, hätta naka oğliniŋ alçaŋlap meŋişlirini ima-işarilirigä qoşup, kšpçilikni rasa küldüridu. Buniŋğa bäk qayil bolğan mehmanlar: «Oyna, Nasir gom!», «Qayna, Nasir gom!» däp vaqiraşqa başlaydu. Şu toydin keyin bu ussul tävädiki härhil sorun, paaliyätlärdä bäk ammibaplişişqa başlaydu. Hä, uniŋ nami bolsa, jillar štkänsiri tavuşluq šzgirişlärgä uçrap, «Nazirkom» bolup qalidu.

www.misranim.com

Bälüşüş

Javap qalduruŋ