Uyğurçä bezälgän «Fazenda»

0
853 ret oqıldı

Raşidäm Rähmanova «Uyğur avazi» gezitiniŋ Ämgäkçiqazaq nahiyäsi boyiçä šz muhbiri süpitidä işqa kirişti. Raşidäm Rähmanova 1973-jili Çeläk yezisida tuğuldi. 1995-jili Äl-Farabi namidiki Qazaq milliy universitetiniŋ jurnalistika fakul'tetini tamamlidi. 1997-jildin tartip nahiyälik «Eŋbekşiqazaq» gezitida paaliyät elip berivatidu.

Һazir härbir yezida jut hiҗalitidin çiqivatqan tiҗarätçilär az ämäs. Ämgäkçiqazaq nahiyäsidiki Azat yezisiniŋ turğuni El'vira Nadirova şular җümlisidin. El'viraniŋ tiҗarät bilän şuğullinivatqiniğa biyil 10 jil boldi.

–  Tiҗarätkä täsadipi kelip qaldim desämmu bolidu, — däydu El'vira.—  U vaqitlarda Almuta şähiridiki «Yubileynıy» gastronomida konditer-aşpäz bolup işlättim. İştin birdä ätigän, birdä käç qaytimän. Tapavitim yahşi, biraq yoldişimğa bu ançila yeqip kätmätti. U meniŋ kšpiräk šydä boluşumni halatti.

Ändi nemä qiliş keräk? El'vira kšp oylandi. Ahiri yezidiki bekät kompleksini hususiylaşturuşni kšŋligä pükidu. Һaҗätlik hšҗҗätlärni jiğip, tegişlik orunlarğa tapşuridu. Ruhsät qäğäzlirini alğandin keyin Azat yezisiniŋ çoŋ koçisiniŋ boyida ahaliniŋ täläp-ehtiyaҗini inavätkä alğan halda kündilik istimal tovarlarni satidiğan dukan açidu. Uniŋ bu işi oŋuşluq bolup, kündin-küngä nätiҗidarliği šsidu. Şuniŋdin keyin ailä äzaliri täripidin «Ändi kafe açsaq qandaq bolidu?» degän täklip çüşidu. Ahiri ular šzara mäslihätlişip, kafe eçişqa bäl bağlaydu. Almutidiki pätirini setip, atisi Keipniŋ dehan egiligi ilkidiki yärdä kafe benasiniŋ quruluşini başlaydu.

– Älvättä, pätirni satqan pulimiz benaniŋ bälgülük qismini turğuzuşqila yätti. Şuŋlaşqa biz banktin nesiyä elişqa mäҗbur bolduq. Üç jilğa 24 payiz bilän 5 million täŋgä alduq. Һärqandaq käsip egiliri arimizdin tepilğaçqa, mäbläğni teҗämkarliq bilän särip qilip, kafe benasini adäm qobul qilişqa yaraydiğan halätkä yätküzduq, — däydu El'vira.

El'viraniŋ eytişiçä, kafe benasiğa elektr simlirini akisi Rinat bilän inisi Raşitlar tartqan ekän. Pärdä, dästihan häm orunduqlarniŋ qaplirini hädiliri Asiyäm bilän Gülvira tikiptu. Ändi milliy rohta bezälgän kafeniŋ dizayneri El'viraniŋ šzi ekän.

– Ürümçi şähiridiki «Uyğur bağliri» mehmanhanisida bolğinimda, uniŋ taşqi häm içki kšrünüşigä häyran qalğan edim. Mehmanhanidiki milliyligi bilän päriqlinidiğan härbir buyum, milliy kiyingän jigit-qizlar bar vuҗudumni äriksiz šzigä җälip qilivalğan edi. Şuŋlaşqa därru bazarğa yol tuttum. Mähsitim kafenimu şundaq usulda bezäş edi, — däp äsläydu sšhbätdişim.

El'vira Ürümçidin elip kälgän dekorativ materiallar bilän šz kafesida uyğurniŋ häqiqiy üzümzarliğini häm gülzarliğini bärpa qilidu. Uniŋ içidä äҗdatlar hayatini äslitidiğan quduq, harvu häm qapaqtin yasalğan buyumlarmu bar.

Äşundaq milliy rohta bezälgän kafeniŋ nemişkä «Fazenda» däp atalğini bizni qiziqturdi, älvättä. Bu soalimğa El'vira: «Biz, ailä äzaliri, asasiy işimizdin qolimiz boşiğan vaqitlarda, dadam bilän apamğa yardämlişiş üçün ularniŋ dehan egiligigä barattuq. Undaq vaqitlarda «Fazendiğa kättuq» däp qoyattuq. Keyiniräk bu yärgä kafe salduq. Şuniŋdin keyin, tilimizğa siŋişip qalğaçqa, uniŋ nami  «Fazenda» bolup qaldi.

Mälumki, yeqinda Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Prezidenti Nursultan Nazarbaev mämlikät tiҗarätçilirini qollap-quvätläş mähsitidä 2-aprel'din başlap 2015-jilniŋ 1-yanvariğiçä kiçik vä ottura tiҗarät sub°ektlirini täkşürüşkä maratoriy elan qildi. Älvättä, Dšlät rähbiriniŋ bu pärmani tiҗarätçilär täripidin qizğin qobul qilindi.

– Bolupmu Prezidentimizniŋ «Män Һškümätkä yär uçastkilirini beriş vä uniŋ paydiliniş mähsitini šzgärtiş, şundaqla quruluşqa häm injenerliq sistemiğa qoşuluş ruhsitini beriş җäriyanlirini ällik payiz qisqartişni tapşurdum. 2015-jili 1-yanvar'din başlap yär uçastkisini räsmiyläştürüş qäräli 30 kündin aşmasliği keräk» degän sšzliri bizniŋ kšŋlimizdin çiqti, — däydu El'vira mämnuniyät bilän. — Çünki «Fazenda» benasi selinğan yärni dehan egiligi tärkividin çiqirip, tiҗaritimni tirkäp, hšҗҗätlirini räsmiyläştürüş җäriyani tehi davamlişivatidu. 2006-jili başlanğan bu särsançiliqniŋ ahiri tehiçä çiqmayvatidu.

Azatta klub, Mädäniyät šyi yoq. Biraq štkän vaqit içidä «Fazenda» azatliqlarniŋ mädäniyät orniğa aylandi desäk, aşurup eytqanliq ämäs. Däsläpki qetim 2011-jili nahiyälik Uyğur mädäniyät märkiziniŋ şu vaqittiki räisi Mähämmätҗan Җanbaqiev vä uniŋ orunbasari İvrayim İsmäkovniŋ täşäbbusi bilän uyuşturulğan «Anilar mäyrimimu» moşu kafeda štkän edi. Şuniŋdin buyan «Fazenda» bir künmu boş qalğini yoq. Rast, Azat ihçam yeza bolğanliqtin, älvättä, kafeğa kündüzi kelip, tamaqlinidiğanlar yoqniŋ ornida. Amma, toy-tškün, näzir-çiraqlirini jutdaşliri moşu yärdä štküzüşni adätkä aylandurğan.

Tiҗarätçi bilän sšhbätlişip oltarğinimizda bir top qiz-jigit kirip käldi. Rahat yeza okrugi hakimiyitiniŋ täşäbbusi vä «Azat» işläpçiqiriş kooperativiniŋ qollap-quvätlişi bilän okrug ahalisi Noruz mäyrimini moşu kafeda štküzüşni niyät qiptu. El'vira bolsa,  älvättä, ularni huş çiray bilän kütüvaldi. Bu yärdä bahar mäyriminiŋ kšŋüldikidäk nişanlinidiğanliğiğa işänçimiz kamil.

Raşidäm RÄҺMANOVA.

Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ