Ügänginim kšp

0
754 ret oqıldı

 (Jurnalist Muhtär Abdurahmanov — 75 yaşta)/ Täkçidin bir kitapni izdävetip birdinla peşqädäm jurnalist vä balilar şairi Muhtär aka Abdurahmanovniŋ «Kšŋlümgä yeqin kişilär» degän kitavi kšzümgä çeliqti. Muhtär akiniŋ bu kitavini ilgiri oquğan bolsammu, yänä bir qetim kšz  jügärtip çiqtim. Andin šyigä telefon qildim. Çünki uniŋ bilän sšzlişişniŋ šzi bir kšŋüllük. Һärqandaq adäm bilän til tepişip, muŋdişişni yahşi kšridiğan dilkäş insan.

1969-jili küzdä äräp grafikisi asasida uyğur tilida «Yeŋi hayat» gezitiniŋ näşir qilinişiğa bağliq kadrlarni tallaş vä qisqa muddätlik kursta oqutuş işliri başlanğanda, män yeŋidin näşir qilinidiğan bu gezitqa işqa täklip qilinğan edim. «Kommunizm tuği» (hazirqi «Uyğur avazi») gezitiniŋ şu jillardiki baş muhärriri heli märhum Ähmätҗan aka Mämätov meniŋdin, huddi emtihan alğandäk, bir närsilärni soridi, andin Muhtär akiğa meni җekiläp qoyup, «bilmigänliriŋni bu akaŋdin  sora», däp eytqan edi. Mana aridin 45 jil štüp kätkän bolsimu, u vaqiä kšz aldimdin kätmäydu. Äynä şu çağda Muhtär aka maŋa illiq beqip: «Ukam, «Yeŋi hayatta» tärҗiman bolidekänsän, tärҗimä degän nahayiti qiziqarliq, härtäräplimä bilimni täläp qilidiğan, nahayiti җavapkärlik iş» däp, tärҗimä toğriliq diqqät qilişqa tegişlik işlarğa nisbätän šz pikirlirini izhar qilğan edi. Män bir varaq mätinni bilginimçä tärҗimä qilip Muhtär akiğa kšrsättim. U tärҗimigä kšz jügärtip, ikki-üç sšzni sizivetip, ularni başqa eniq sšzlär bilän almaşturdi, kätkän imla hatalirini tüzitip: «Ukam, tärҗimäŋ helä yahşi çiqiptu, monu hataliriŋni kšrüval, här halda däsläpki qädimiŋniŋ oŋuşluq taşlanğanliğida gäp yoq», däp kšŋlümni kštirip qoyğan edi.

Mana, şundaq qilip, Muhtär aka bilän 30 jildin oşuq hizmätdaş, 45 jildin bu yan sirdaş-muŋdaş, aka-uka bolup štüvatimiz. Moşu jillar içidä Muhtär aka bilän talay vaqiälärniŋ guvaçisi bolduq, lekin uniŋ bilän birär qetimmu arazilişip, sän-pän deyişmiduq.

Muhtär aka Abdurahmanov häqiqiy mänadiki istedatliq jurnalistlirimizniŋ biridur. U šziniŋ jurnalistika paaliyitini šz vaqtidiki Çeläk nahiyälik (hazirqi Ämgäkçiqazaq nahiyäsi) «Kolhozçilar ämgigi» gezitida korrektor bolup işläştin başliğan.

— Aval «Kolhozçilar ämgigi», andin «Ämgäk tuği» gezitida işligän çağlirimda maŋa ustaz bolğan uyğur mätbuatiniŋ qaliğaçliri — märhum Һakim Roziev, Müsrät Velahunov, Savut Kärimov, gezitniŋ sabiq muhärriri Ömär İdrisov, şu jilliri SAGUni tamamlap kelip, nahiyälik gezitniŋ tehimu җanlinişiğa munasip hässä qoşqan İliyas Semätov, Säydullam İminovni alahidä hšrmät vä mämnuniyät bilän äsläymän, — däydu Muhtär aka.

U nahiyälik gezitta işläş җäriyanida yüzligän, miŋliğan märdanä dehan-çarviçilarniŋ, mehanizatorlarniŋ, Uluq Vätän uruşi vä ämgäk qährimanliriniŋ, zamandaşliriniŋ hayat-paaliyitini gezithanlarğa tonuşturdi vä ularniŋ ülgä bolarliq, nämunilik işlirini mädhiyilidi.

Qisqa vaqit içidä Muhtär aka šziniŋ kšpligän härhil mavzularğa yezilğan qiziqarliq maqaliliri, oçerkliri, balilarğa beğişlanğan şeirliri bilän käŋ җamaätçilikkä tonuluşqa, gezithanlarniŋ qälb tšridin orun elişqa başlidi.

Muhtär Abdurahmanov 1965-jili «Kommunizm tuği» gezitiğa işqa qobul qilindi. Yeza jigiti üçün bu yärdikilär alahidä bilinätti. Täliyigä redaktsiyadä u tonuydiğan gezit muhärririniŋ muavini Musa Mämätiyarov, bšlüm başliqliri Şakir Turdiev, Qurvanҗan Җanbaqiev, Nurähmät İsmayilov, Savut Kärimov uniŋğa yar-yoläk boldi.

Muhtär aka «Kommunizm tuği» gezitida šziniŋ işlämçanliği, jurnalistlarğa has tapqurluği tüpäyli çoŋ gezitniŋ tälivigä layiq materialliri bilän kšzgä çeliqip, az vaqit içidä çoŋ muhbir, bšlüm başliği, җavapkär katipniŋ muavini bolup, baldaqmu-baldaq šrläp, ünümlük işlidi.

— İşqa nisbätän täläpçanliqni, izdinip işläşni şu çağdiki gezitniŋ җavapkär kativi Seyitahun Mäşürovtin ügändim, ändi peşqädäm jurnalistlar Şakir Turdiev, Nurähmät İsmayilov, Turdahun Näzärovniŋ iş-täҗribisi maŋa çoŋ mäktäp boldi, — däp äsläydu Muhtär aka.

Muhtär aka bilän billä işligän jillarda uniŋ talay-talay qiziqarliq materiallirini oqup bähirlängän, uniŋ yeziş usulidin ülgä alğan päytlirim az bolmidi. Täҗribilik jurnalist hälqimizniŋ äsirlär boyi davamlişip kälgän, lekin keyinki vaqitlarda untuluşqa başliğan qolhünärvänçiligi, moşu hünärni keläçäk ävlatqa saqlap kelivatqan häqiqiy uyğur ustiliri — tamçilar, tšmürçilär, taldin härhil sevätlärni, zämbil, җimbil vä hakazilarni toquydiğan ustilarniŋ, mozduzlarniŋ, hünärvänlärniŋ maharitini täsvirläydiğan maqalilarni yezip, yaş ävlatni äҗdatlarniŋ turmuş tirikçiligi bilän tonuşturdi.

Muhtär aka bilän härbir qetim uçraşqinimizda, uzaq muŋdişimiz, pikirlişimiz. Uniŋ bilän yeqinda bolğan sšhbitimizdä gäpara u mundaq dedi: «Һäqiqiy jurnalistlarniŋ rohi oyğaq, vuҗudi җoşqun bolidu. Һä, mundaq jurnalistlar rohi çüşkünlüktiki adämlärni oyğitişi, rohi gadaylarni tärbiyilişi keräk. Bizniŋ — väzipimiz šz maqalilirimizda hälqimiznin ortaq bähit-saaditini, şatliğini äkis ättürüştin ibarät bolsa keräk…».

Peşqädäm jurnalistniŋ bu sšzliri häqiqät. Һšrmätlik däm elişqa çiqqiniğa talay jillar bolsimu, iҗadiyättin qol üzgini yoq. Çünki häqiqiy iҗatkarlarniŋ däm elişqa çiqqandin keyin işi tehimu kšpiyip ketidu. U keyinki jilliri yazğan maqalilirini rätläp yänä bir toplam üstidä işlävatidu. Şundaqla «Ähbarat» iҗtimaiy-säyasiy jurnaliniŋ muhärriri väzipisini atquruvatidu.

Päyğämbär Muhämmäd Äläyhissalam hädisliriniŋ biridä: «Pul-malniŋ kšp boluşi häqiqiy bayliq ämäs, häqiqiy bayliq rohiy bayliqtur» degän ekän. Һä, pütkül aŋliq hayatini šz hälqigä hizmät qilişqa, uniŋ rohiy bayliğini tehimu yüksäldürüşkä barliq küç-ğäyritini särip qilip, millätniŋ aŋ-sezimini kštirişkä hässä qoşup kelivatqan Muhtär aka Abdurahmanov moşu künlärdä šziniŋ mubaräk 75 yaşliğini nişanlimaqta. Biz, qälämdaş iniliri, uniŋğa mustähkäm salamätlik, hayatida hatirҗämlik vä iҗadiy utuqlar tiläymiz.

Yadikar SABİTOV.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ