Qazaqstanliq yol — utuq yoli

0
743 ret oqıldı

16-dekabr' küni qazaqstanliqlar äŋ uluq mäyräm — Mustäqillik künini nişanlaydu. Tunҗa Prezident — Millät Lideri Nursultan Nazarbaev štkän jili moşu sänägä beğişlanğan täntänilik jiğinda täkitliginidäk, «Bu küni biz šzimizniŋ qazaqstanliq Yolumizni başliduq. Biz uluq missiyani ämälgä aşurduq — Mustäqillikniŋ asasini salduq». Һäqiqätänmu bu sänä mämlikätniŋ suverenitetqa egä boluş vä yeŋi dšlätni täräqqiy ätküzüş tarihida muhim ähmiyätkä egä.Һä, härqandaq häliq üçün dšlätçilik moҗut boluşniŋ muhim şärti. Çünki uniŋ täğdiri, bügünki turmuş-tirikçiligi vä keläçigi äynä  şuniŋğa bağliq. Dšlät rähbiri birnäççä qetim qäyt qilğandäk, mustäqillik — milliti vä diniy etiqatidin qät°iy näzär, barliq qazaqstanliqlar üçün äŋ muqäddäs qädriyät.

Bügünki kündä duniya häritisidä ikki yüzgä yeqin dšlät bar. Ularniŋ härbiriniŋ mustäqillikkä erişişiniŋ šz tarihi moҗut. Birliridä mustäqillik qan tšküş arqiliq qolğa kältürülsä, yänä birliridä türlük šzgirişlär yaki inqilaplar ämälgä aşidu, ändi üçinçiliridä bolsa, bu җäriyan teçliq yoli bilän yüz beridu. Ägär bevasitä mustäqillik harpisidiki ähvalni kšzdä tutsaq,  Qazaqstanda mustäqillik teçliq yoli bilän qolğa kältürüldi.

Mälumki, kšpligän ällärdä suverenitetqa egä boluş җäriyani tegişlik deklaratsiyani qobul qiliştin başlinidu. Şundaq ekän, 1990-jili 25-oktyabr'dä qobul qilinğan «Qazaqstan SSRniŋ Dšlät suvereniteti toğriliq» deklaratsiya Qazaqstan mustäqilliginiŋ hoquq, ideologiyalik häm metodologiyalik asasini saldi däp işäşlik eytalaymiz. Deklaratsiyaniŋ tarihiy ähmiyiti şuniŋdin ibarätki, birinçi novättä, Qazaqstan hälqiniŋ dšlät suverenitetiğa bolğan qät°iy iradisini, mämlikät mustäqilligini elan qiliş hahişini izhar qildi, uniŋ territoriyasiniŋ pütünlügini bäkitip, häliqara munasivätlärgä mustäqil sub°ekt süpitidä qatnişiş imkaniyitini yaratti.

Һämmimiz bilimizki, 1991-jilniŋ 16-dekabr' küni mämlikitimizniŋ räsmiy «tuğulğan küni» bolup hesaplinidu. Moşu täğdiranä kündä qobul qilinğan «Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Dšlät mustäqilligi toğriliq» Konstitutsiyalik qanunda mämlikät Aliy Keŋişi Prezidentniŋ täşäbbusi bilän, häliqniŋ ärik-hahişini izhar qilip, täntänilik räviştä mämlikätniŋ dšlät mustäqilligini elan qildi.

Qazaqstanniŋ mustäqilligini birinçi bolup Türkiya etirap qildi. 1991-jil ayaqlişidiğanğa sanaqliq  künlär qalğanda AQŞ, Hitay, Germaniya, Pakstan ohşaş yänä 17 dšlät Qazaqstanni tonudi. Qisqisi, mustäqillikniŋ däsläpki jili җumhuriyitimizni duniyaniŋ 110ğa yeqin dšliti etirap qilip, ularniŋ yätmişi mämlikitimizdä diplomatiyalik vakaläthanilirini açti. 1992-jili Qazaqstan BMTniŋ, EBҺTniŋ, keyinki jillarda bolsa, birqatar başqa häliqara täşkilatlarniŋ toluq hoquqluq äzasi boldi. Bügünki taŋda Qazaqstan bu täşkilatlarniŋ päqät äzasila bolup qalmay, bälki pikirliri bilän hesaplişidiğan, täräqqiyat vä yeŋilaş yolida işäşlik ketip barğan utuqluq dšlät süpitidä hšrmät bilän tilğa elinidu.

Ändi mustäqillikniŋ däsläpki künliridä bolsa, baş-ayiği yoq, biridin biri eğir iҗtimaiy problemilarni qandaq häl qiliş keräkligini hätta täsävvur qilişniŋ šzi muräkkäp edi. Biraq bügün Qazaqstanda ihtisat җoşqun täräqqiy etip, häliqniŋ paravänligi šsüvatidu. Moşuniŋ hämmisi Dšlät rähbiri Nursultan Äbiş oğli Nazarbaev atap kšrsätkinidäk, Qazaqstanniŋ äŋ baştin tartipla täräqqiyatniŋ toğra yolini tallap, uni «Qazaqstan-2030» Strategiyasidä äkis ättürgänliginiŋ nätiҗisi. Mälumki, uni biz qäräldin ilgiri — 15 jil içidila orunlap çiqtuq. Һazir bolsa, «Qazaqstan-2050» Strategiyasidä äkis ätkän uluğvar väzipilärni ämälgä aşuruvatimiz. Prezidentniŋ uzaq muddätlik strategiyasigä muvapiq, mämlikitimiz mäyli ihtisat, iҗtimaiy saha yaki mädäniyät, ilim-pän vä  sport bolsun, barliq yšnilişlär boyiçä täräqqiy etidu.

Һäqiqätänmu, Dšlät rähbiriniŋ qät°iy vä şuniŋ bilän birvaqitta çoŋqur oylaşturulğan islahatliri tüpäyli Qazaqstan җämiyät hayatiniŋ barliq sahalirida misli kšrülmigän utuq-muvappäqiyätlärni qolğa kältürdi. Mäsilän, dšlät çegarisi bälgüländi, zamanimizniŋ äŋ җoşqun ihtisatliriniŋ biri vuҗutqa kältürüldi, demokratik säyasiy sistema institutliri qurulup, ahaliniŋ turmuş däriҗisi šsti. Ändi bolsa, biz Millät Lideriniŋ rähbärligi bilän duniyaniŋ äŋ täräqqiy ätkän 30 mämlikitiniŋ qataridin orun eliş yolida işäşlik ketip barimiz.

Şšhrät MÄSİMOV.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ