Grajdanliq borçimiz ekänligini untumayli

0
608 ret oqıldı

Mälumki, duniyaviy täҗribiniŋ kšrsitişiçä, här qandaq dšlätniŋ ahalisi, yäni seliq tšligüçiliri şu dšlätniŋ asasiy bayliği bolup hesaplinidu. Ahalidin seliq tšlämliriniŋ šz qärälidä, toluği bilän dšlät ğäznisigä çüşüşini turaqliq nazarät qilişimu şuniŋğa munasivätliktur. Gärçä, moşu yšniliştä seliq tšligüçilärdin moҗut tärtip-qaidilärgä qät°iy ämäl qiliş җiddiy täläp qilinsimu, Seliq toğriliq qanunğa hilapliq qilivatqan şähslär az ämäs. Bu elimizda nazarät işliri zamaniviy tehnika vasitiliri arqiliq jürgüzülüvatqan bügünki kün ämäliyatida orun elivatqan ähval. Demäk, qät°iy täläp vä nazarät bilän billä, ahali arisida täşviqat işlirini jürgüzüşkimu kšpiräk kšŋül bšlgän orunluqtur.

Närq munasivätlirigä kšçüş җäriyani başlanğandin keyin dšlät mülki hususiylaşturulup, ämgäk vä mülük şäkli šzgärdi. Aktsionerlar җämiyiti, dehan egilikliri, şirkät vä korporatsiyalär ohşaş şähsiy mülük egiliri päyda boldi. Şuŋlaşqa seliq türlirimu helila kšpiyip, ularni tšläş usulliri eniqlinip, qanun asasida bäkitildi. Mäsilän, elimizda soda-setiq vä här hil hizmät türliridin paydilanğanda yüz berivatqan näq ahçiliq hesap-ayriş işlirini alayli. Seliq toğriliq qanun boyiçä bu hil işlar sšzsiz kassiliq-nazarät apparati arqiliq ämälgä aşuruluşqa tegiş. Buniŋdin päqät patent asasida paaliyät jürgüzüvatqan şähsiy tiҗarätçilär bilän dehan egiliklirila azat qilinidu. Qalğan barliq җismaniy şähslär šz ara hesap-ayriş işlirida  kassiliq-nazarät apparatidin paydilinişi şärt.

Seliq kodeksida kšrsitilginidäk, kassiliq-nazarät apparatidin paydilinişniŋ šzigä has tärtip qaidiliri moҗut. Uniŋğa riayä qilinmiğan ähvalda, şähs Seliq toğriliq qanunğa muvapiq, mämuriy җavapqa tartilidu. Mäsilän, moşu jilniŋ birinçi çarigidä nahiyämizdä qanunğa hilapliq qilğan 9 tiҗarätçi eniqlinip, här birigä 15 ayliq hesap-kšrsätküç miqdarida җäriman selindi.

Şuni alahidä äslitip štmäkçimänki, barliq soda-setiq vä hizmät türliridin paydiliniş işliri näq ahçiliq hesap-ayriş arqiliq ämälgä aşurulğanda setiqçidin kassiliq-nazarät apparatidin paydilinişini vä tovarliq çekni täläp qilişni yadimizdin çiqarmasliğimiz keräk. Bu bizniŋ grajdanliq borçimiz vä qanunğa hšrmät bilän munasivät qilidiğanliğimizniŋ bir kšrünüşi bolup hesaplinidu.

Ermak SABİROV,

Uyğur nahiyälik Seliq başqarmisiniŋ bšlüm başliği.

 

Bälüşüş

Javap qalduruŋ