Çoruq hakim

0
645 ret oqıldı

Çoruq hakimniŋ äsli ismi Muhämät İmin bolup, u Һeytmähämät degän kişiniŋ oğli edi. Ata miras hakim bolmiğan, tšvän täbiqidin kelip çiqqan bu adäm iş üstidä dayim çoruq tartip, taqir terä şalvur kiyip jüridiğan. Şuŋa İliğa hakim bolup tayinlanğandin keyin, häliq arisida «Çoruq hakim» däp atilidu. Eytişlarğa qariğanda, u egiz boyluq, ğolluq adäm bolğan. Aq šstäŋ quruluşiğa yetäkçilik qilğan mäzgildä, yäni hakim boluşiniŋ aldida, uniŋ çaç-saqalliri aqirişqa başliğan. Çoruq hakim häliqpärvär, adil häm suçiliq işlirini puhta bilidiğan bolğaçqa, amma arisida alahidä inavätkä erişkän. Yäni u Aq šstäŋ quruluşida kšrsätkän şiҗaätlik hizmiti tüpäyli jut mštivärliriniŋ alahidä izzät-hšrmitigä egä bolğan. Amma äl arisidiki abroy-inavitiniŋ šsüp ketivatqanliğini kšrälmäydiğan bäzi häsäthorlar uniŋ «peyini qirqiş» koyiğa çüşkän edi. Ular Çoruq hakimniŋ işidiki bäzibir kamçiliqlardin paydilinip, ularni kšptirip juquri orunlarğa yätküzüşni adätkä aylanduruvalidu. Qerişqandäk moşu mäzgildä hazirqi Җänubiy Şinҗaŋda hškümätniŋ tirik säyasitigä vä eğir alvaŋ-seliqlarğa qarşi naraziliq qozğilaŋliri kštirilivatatti. Äynä şundaq väziyättä İli җaŋҗuŋ mähkimisi Çoruq hakimdin gumanlinişqa başlaydu. Ahiri uni hakimbägliktin qaldurup, orniğa Halzathanni tayinlaydu. İli җaŋҗuŋi De Yiŋa 1828-jili Çoruq hakimni Aqsuğa on jilğa sürgün qilidu.U säkkiz jildin keyin ärkinlikkä çiqip, 1937-jili İlida vapat bolidu. Uniŋ namiziğa Ğulҗa şähiriniŋ hälqi vä jiraq-yeqin yezilardiki dehanlar bolup, nahayiti nurğun adäm qatnişidu. Märhumniŋ murdisi İlidiki mäşhur işan Garamähämmät hälpäm däpin qilinğan Hälpäm Buzrukvar qäbirstanliğiğa qoyulidu. Namaz çüşiriş päytidä Qämbärahun molla Çoruq hakimniŋ häliq qälbidin mäkkäm orun alğan šçmäs tšhpilirini täkitläp, uniŋğa häsäthorluq qilğanlarniŋ namiğa länät oquydu.

www.baxlan.com

Bälüşüş

Javap qalduruŋ