Jutdişim bilän pähirlinimän

0
539 ret oqıldı

Yeşim bir yärgä yetip qalğaçqimu keyinki vaqitlarda kindik qenim tškülgän qutluq makan — Çoŋ Açinoqini dayim seğinip, kinäydiğan bolup qaldim. Şaraitim yar bärsila jutqa berişqa tirişimän. Jutdaşlirimni kšrüp, tağ-idirlirini arilap däm elip qaytimän. Şu päytlärdä beğubar baliliq çeğimni, qurdaşlirimni, akilirimni esimğa elip, jut mštivärliri bilän muŋdişimän.

Ötkändä yolum çüşüp, yänä jutumğa berip käldim. Çonҗida jutdişim Ablähäy İlahunovniŋ 80 yaşqa tolğanliğini aŋlidimdä, uni täbrikläş mähsitidä uttur šyigä bardim. Ablähäy aka ikkimizniŋ yaş pärqi ançä kšp ämäs. Kiçigimizdila aka-ini däp šstuq. U egiz boyluq, idräklik, çäbdäs bolidiğan. Baliliğimizda bäŋvaşliq qilip, šzara «uruşup» qalsaq, Ablähäy aka hämmini adalätlik bilän häl  qilidiğan. Özi toğra sšzlük, qorqumsiz bolğaçqa, hämmimiz hšrmät qilattuq. İkkimiz štkän künlärni äsläp, uzaq muŋdaştuq.

Ablähäy İlahunov 1935-jili Uyğur nahiyäsiniŋ Çoŋ Açinoqa yezisida duniyağa kälgän. Dadisi İlahun Abdurahmanov yezida kolhoz quruluş işliriğa aktiv qatnaşqan şähslärniŋ biri. 1943-jili җäŋ mäydaniğa atlinip, 1944-jili eğir yaridar bolup, jutiğa qaytip kelidu. Amma kšp štmäy uruşta alğan җarahätliri tüpäyli mäzgilsiz duniyadin štidu. Ablähäy akiniŋ anisi Gülsümhan Hoҗa qizi šzi yalğuz tšrt oğul, bir qizni beqip, qatarğa qoşidu.

Ablähäy İlahunov 1955-jili Kätmän ottura mäktivini yahşi bahalar bilän tamamlap, Almutidiki soda tehnikumiğa çüşidu. Bu mäzkür bilim därgahini 1958-jili tamamlap, härbiy säpkä atlinidu. Andin šz mutähässisligi boyiçä jutidiki dukanda işläydu.

U vaqitlarda häliqniŋ turmuş-tirikçiligi helila tüzülüşkä başliğan, — däp äsläydu Ablähäy aka. — Biraq hazirqidäk härbir çamdamda dukan yoq, bir jutta birla dukan. Häliqniŋ ehtiyaҗidin çiqiş keräk. Moşu mähsättä adil ämgäk qildim däp oylaymän.

Äynä şundaq pidakaranä ämgigi bilän biraz täҗribä topliğan vä häliqniŋ illiq inkasliriğa egä bolğan Ablähäy İlahunovni rähbärlik nahiyälik istimalçilar җämiyitigä işqa täklip qilidu. Bu yärdä ändi uniŋ zimmisigä jüklängän җavapkärlikmu šsidu. Täkitläş keräkki, Ablähäy aka bu orunda šziniŋ salahiyätlik mutähässis ekänligini iş bilän dälilläydu. Pidakaranä ämgigi munasip bahalinip, birnäççä qetim pähriy yarliqlar bilän mukapatlinidu.

Ötkän äsirniŋ 70-jilliri nahiyädä yeŋi A.Rozibaqiev namidiki sovhoz qurulidu. Bu işniŋ beşida ismi kšpçilikkä tonulğan täҗribilik rähbär Ğuppa Abdumanapov turidu. U bu işta kadr mäsilisigä alahidä kšŋül bšlüp, šziniŋ ätrapiğa salahiyätlik mutähässislärni jiğişqa başlaydu. Uniŋ täklivi bilän uyuşturuş qabiliyiti juquri Ablähäy İlahunov sovhoz mudiriniŋ egilik işliri boyiçä orunbasari bolup tayinlinidu. Älvättä, yoqtin bar qilmaq nahayiti qiyin. Mahir täşkilatçi Ğuppa Abdumanapovniŋ rähbärligidä ilgiri taşliq bolğan mäydanda yeŋi jut — Bahar yezisi bärpa qilinidu. Bu iştimu Ablähäy akiniŋ ämgigi çoŋ boldi. Quruluş işliriğa keräk-yaraqniŋ hämmisini tepiş şuniŋğa jüklängän edi. Ablähäy aka bu väzipä hšddisidin şäräp bilän çiqti, häliqniŋ izzät-ehtiramiğa bšländi. Ta hšrmätlik däm elişqa çiqqiçä moşu yärdä ämgäk qildi.

Ablähäy aka šmürlük җüpti Rehimäm Välieva bilän ailä qurğiniğa ällik jildin eşiptu. İkkisi altä pärzäntni zaman tälivigä layiq träbiyiläp, qatarğa qoşti. Һazir ularniŋ mevisini kšrüp, şat-şadiman yaşavatidu.

Polat HOҖAEV.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ