Kšk käptär

0
730 ret oqıldı

Kšrnäklik qazaq yazğuçisi Maşqar Gumerov 1927-jili tuğulğan. «Ana vä bala», «Üç kün, üç tün», «Esil dora», «Qoş çinar», «Orman dohturi», «Mähpiy şola», «Jiraqtin kälgän mehman», «Sirliq däptär» qatarliq povest' vä hekayilär toplamliriniŋ muällipi.Biz tšvändä yazğuçiniŋ hekayisini diqqitiŋlarğa havalä qilivatimiz.

N

üsipbek mundaq balağa qalimän däp zadila oylimiğan edi, tehi hazirla ätrapida tirik җan yoqti. Ändi mana šzini tšrt-bäş baliniŋ qorşavalğanliğini säzmäy qaldi. Ularniŋ arisidiki çoŋiraği kälgän peti Nüsipbekniŋ rogatkisini juluvaldi. Qalğanliri muştumlirini tügişti:

— Käptärni nemişkä atisän?! — däp hürpiyişti ular.

— Ya-ya.., yaq… mä-mä… män… — dävätti qorqup kätkän Nüsipbek.

Şu mähäl ularniŋ yenidin bir ayal štüp ketip baratti.

— Һoy, bu bizniŋ Nüsipbekqu! Balilar, tohtap turuŋlar! Bu nemä iş zadi? — dedi heliqi ayal.

Natonuş balilar Nüsipbektin ikki-üç qädäm çekinip, «äynä, kšrüŋ!» degändäk tšvän qaridi. Hoşna ayal bilän kšzliri uçrişip qalğan Nüsipbekniŋ aq-seriq üzi qizirip kätti. Ändi umu aldida qanatlirini yeyip, yär  beğirlap yatqan kšk käptärgä kšz taşlidi. Quş kšzini bir eçip, bir jumidu. Һali bäkmu eçinişliq.

— Ugalay! Nemişkä attiŋ? — dedi ayal.

Nüsipbek unçuqmay, beşini saŋgilatqan peti turuvärdi. Balilar bir-birigä sšz bärmäy, kšrgän-bilginini eytişqa başlidi.

Nüsipbekniŋ burun mundaq qiliği yoqti. Ätimalim, buni bir lškçäk balidin ügängän ohşaydu.

— Nüsipbek — meniŋ hoşnam. Uniŋ bilän keyin  šzäm sšzlişimän, apisiğimu eytimän. Ändi tarqiliŋlar! — dedi ayal.

Balilarniŋ çoŋiraği ayaldin Nüsipbekniŋ isim-şäripi bilän oquydiğan mäktivini soravaldi. Andin u iŋişip, nimҗan käptärni qoliğa aldidä, «jürüŋlar» degändäk ağinilirigä işarä qildi. Ularniŋ käynidin ayalmu kätti.

Yalğuz qalğan Nüsipbek ätrapiğa kšz taşlap, dosti Aymağanni izdidi. Orni-izidin yoq!

Bayiqi hoşna ayal Ziyadä hädä moşu Aymağanniŋ apisi. Aymağan käynidä kelivatatti. Һä, iş yamanğa aylanğanda qeçip ketiptudä. Dostini tšrt-bäş baliniŋ qorşavalğinini kšrüp turup, quyruqni hada qilğini qandaq? Yä apisidin qorqtimu? Undaq däy desä, Aymağan davamliq şundaq qilidu. Adämni aldap-saldap bir işni qilğuzidudä, andin šzi qeçip ketidu. Eytidiğini: «Kšrmidim, bilmidim», vässalam. İş yamanğa aylinivatsa, «Һämmini qilğan Nüsipbekqu. Qeşida jürginim gunamu?» däp aqlinişqa  başlaydu…

Şu äsnada Aymağan çoŋ bir däräqniŋ käynidin çiqti.

Nüsipbek ähvalni qisqiçä eytip bärdi:

— Һoy, rogatkidin ayrilip qalğiniŋ qandaq?! — dedi Aymağan dostiniŋ sšzigä pärvamu qilmay.

Nüsipbek uni äyipläşkä başlivedi, Aymağan gäpni başqa yaqqa buridi:

— Maqul, Nüsipbek, deyişip nemä qilimiz. Rogatkini qoyğinä. Meniŋda rezinkimu, täyyar aça yağaçmu bar. Һazirla yasavalimiz. Җür, bizniŋ šygä, — däp uni başlap maŋdi.

Öygä kälgändin keyin, Aymağan ustälniŋ üstigä rezinka, aça yağaç, qayça, jip äkelip qoydi. Käypiyati üstün, Nüsipbekniŋ uyatqa qalğini bilän qarimu yoq.

Uniŋ qiliqliriğa hemişäm çidap kälgän Nüsipbekniŋ bu qetim taqiti tügidi. Rezinkini qayça bilän kesip-kesip, aça yağaçni qoli bilän ikkigä  bšlüp, peqiritip taşlavätti.

— Mä, saŋa, ragatqa! — dedidä, šydin çapsan çiqip kätti.

Qazaqçidin tärҗimä qilğan Malik MÄҺÄMDİNOV.  

Bälüşüş

Javap qalduruŋ