Cabiq saqçiniŋ särgüzäştiliri

0
502 ret oqıldı

Pidamähämät Şerip oğli Yüsüpov 1949-jili ŞUARniŋ Ğulҗa şähiridä tuğulğan. 1955-jili Keŋäş İttipaqiğa kšçüp çiqip, Talğir nahiyäsiniŋ «Kazstroy» yezisiğa orunlişidu. 1970 – 1975-jilliri Kirov namidiki Qazaq dšlät universitetiniŋ ädliyä fakul'tetida tähsil kšridu. 1970 – 1997-jilliri İçki işlar organlirida hizmät qilip, podpolkovnik unvani bilän hšrmätlik däm elişqa çiqidu. Һazir üç baliniŋ qädirdan atisi, yättä nävriniŋ kšyümçan bovisi.Tšvändä gezithanlar diqqitigä sabiq saqçiniŋ särgüzäştilirini havalä qilivatimiz.

Qeziniŋ sani — 93

Yoldaş podpolkovnik, siz bilän Almuta gšş kombinatiniŋ baş mudiri sšzläşmäkçi, telefonni qoşaymu? — däp  katip qiz Roşängül hiҗalät bolğandäk meniŋdin ruhsät soridi.

Һä-ä, qoşuŋ. Uniŋ bilän kšrüşmiginimgä helä zaman bolğan edi. Nemä bolup qaldekin? U asanliqçä telefon kilmaydiğan, — däp telefon nogiyini kštärdim.

Allo! Ässalamu äläyküm!

Vaäläyküm ässalam!

Yoldaş mudir, sizni tiŋşavatimän.

Qarimamsän, yoldaş, podpolkovnik, bügün kabinetimğa kolbasa tsehiniŋ başliği kirip, «Plan boyiçä täyyar bolup çiqqan qeziniŋ sani, bolupmu keçisi, normisiğa yätmäyvatidu. Mana bügün üç kün boldi, nemä qilarimni bilmäyvatimän. Tsehta uşşaq oğrilar päyda bolğan kšrünidu» däp şikayät qildi. Saŋa telefon qilivatqinimniŋ sävävi, birinçidin, salamätligiŋni biläy degändim, ikkinçidin, tsehta boluvatqan ähvalni, yäni «oğriliqni qandaq tohtatsaq bolidu?» degän oy bilän seniŋdin yardäm sorimaqçimän.

Ağinä, häqiqätänmu keyinki vaqitlarda uşşaq oğriliq kšpiyip kätti. Generalniŋ buyruği boyiçä, şularğa qarşi reyd planini tüzüvatimän, kombinatiŋlarni şu planğa kirgüzäy. Amançiliq bolsa, bir-ikki kündin keyin işimizni başlaymiz, — däp baş mudirni hitirҗäm qilip qoydum.

Vädä bärgändin keyin, uni orunlaş keräktä! Ätisi çüşlügi şoferim ikkimiz gšş kombinatiniŋ šp-çšrisini üç-tšrt qetim aylinip çiqtuq. Mähsät — därvaziliriniŋ, tamliriniŋ boş yärlirini ubdaniraq biliveliş. Çünki bügün keçisi moşu gšş kombinatiğa «tosalğu» qoymaqçimän.

Yerim keçä. Simildap yamğur yağmaqta. Kombinatniŋ üçinçi smenisiniŋ rasa qizğin, işlävatqan vaqti. Biz, şofer ikkimiz, maşininiŋ ünini šçirip, qoyuq teräklärniŋ arisidin çarlap oltirimiz. Bir vaqitta tamdin bir närsä domilap çüşti. Tamdin çüşkän adämmu yaki hayvanmu? Bilälmäy oltirimiz. Adämmekin desäk, qimirlimay yatidu, yä uniŋ qeşiğa heçkim kälmidi. Şundimu kšz almay qarap oltirimiz. Ätrap —  tum-qaraŋğu. Yamğur tohtiğandäk boldi.

Yoldaş podpolkovnik, qaraŋa, ävu närsigä biri šmüläp kelivatidu, eniq kšrälmäyvatimän, —  dedi şoferim päs avazda.

İştmu yaki adämmu? İkkimiz uniŋğa tiklinip qariduq, biraq eniq uqalmiduq. Yär beğirlap kälgän birsi biz qarap turğan ob°ektni elip,  qaytidin yär beğirlap arqisiğa qaytti. Andin šrä turdidä alğan närsisini mürisigä artip, qaraŋğu yaqqa qarap meŋişini iştiklätti. Bizmu uniŋ käynidin jügärduq. Yär patqaq. Qaraŋğuda däräqlärniŋ içidä heliqi adämni yoqitip qoyduq. Bir pästä tohtap, diqqät bilän šp-çšrigä qarap tiŋşavatimiz. Şildirliğan, yä bolmisa ayaq tivişi aŋlanmaydu. Ätrap җim-җit. «Nägä yoqap kätti?» däp turuşimizğa, yüz metr yärdin štidiğan yolda kimdu-biriniŋ ğil-pal qilğan şolisini kšrüp qalduq. Därru şu yaqqa qarap jügärduq. Yeqinlaşqanda «Tohta, biz saqçilar!» däp ün qattim. Һeliqi adäm mürisidiki jükni yärgä qoyup, qaqqan qozuqtäk qetipla qaldi.

Sän kim? Bu tağaniŋ içidiki nemä? Tez җavap bär!

Män… Män adäm. Tağaniŋ içidä qezilar.

Nädin aldiŋ?

Özäŋlar bilivatqansilär nädin alğinimni. Soraşniŋ nemä haҗiti bar?

Undaq  bolsa, äkäl qoluŋni, —  däp potamğa ilip qoyğan kişänni qoliğa saldim.

İsmiŋ kim?

Sergey. Meni qoyuvetiŋa, yoldaş saqçi? Başqa oğriliq qilmaymän. Balilirim kiçik. Äşularni asraş üçün moşu haram yolğa bardim.

Sergey, män seniŋ bu vädäŋgä işänmäymän. Bizniŋ väzipimiz — oğri, җinayätçilärni, yäni җämiyät tärtivini buzğanlarni tutuş. Seniŋ täğdiriŋni häliq soti yeşidu. Җür, aldimğa çüş.

Biz җinayätçini gšş kombinatiğa elip kälduq. Tseh başliğini çaqirtip, qolğa çüşärgän “olҗilarni” hšҗҗät arqiliq tapşurduq. Oğrilanğan qeziniŋ sani 93 danä ekän.

Һšҗҗätlärni tolturup, oğrini «02» novätçi bšlümidin kälgän «tez izdäştürüş» topiğa tapşurduq. Ätisi general bizgä täşäkkür izhar qildi.

Җälligürlär

Bügün saat 18.00din 9.00ğiçä şähär boyiçä novätçilikkä bälgüländim. Väzipäm – şähär içidiki muhim karhanilarni küzitivatqan saqçilar bilän җämiyät hatirҗämligini saqlavatqan postlarni keçisi, mümkinçilik bolsa, bir-ikki qetim täkşürüp çiqiş.

…Tün yerimi. Asman oçuq, biraq ay kšrünmäydu. Һä, yultuzlarzä «Mana biz, kšrüŋlar, zoqliniŋlar» degändäk çaqnap turmaqta. Şofer ikkimiz sähär sälkinidin näpäs elip, Komsomol koçisi bilän içki işlar başqarmisiniŋ idarisigä kelivatimiz. Novätçilikniŋ ayaqlişidiğiniğa biraz vaqit bar. «Bügün atqurulğan işlarniŋ yäkünini qäğäzgä çüşirip, ätigänligi saat 9.00da generalğa bayan qilay», degän oyumni «Vay, apa! Vay, quliğim! Yavuzlar! Yardäm qiliŋlar» degän qizniŋ vaqiriğan avazi bšlüvätti.

Aleksey ikkimiz maşinidin çüşüp, ätrapqa säp-selip qarisaq, Çät tillar institutiniŋ aldida ikki är kişi bir yaş qizni qaraŋğu alleyaniŋ içigä sšräp meŋiptu. Qiz julqinip, küçiniŋ bariçä vaqirimaqta. Şu arida ärlärniŋ biri qizniŋ ağizini aliqini bilän yapmaqçi bolidu. Şu çağda qiz uniŋ barmiğini çişlävalğan boluşi keräk, ätimalim, u vaqiravätti.

— Aleksey «02» novätçi bšlümigä hävär berip, yeqin aridiki saqçi topliridin yardäm sora, —  däp šzäm şu täräpkä jügärdim. Qolumdiki fonar'ni yeqip, bulaŋçilarğa:

— Tohtaŋlar! Män saqçi, qizni qoyuvetiŋlar», däp buyruq qildim.

Ular gepimgä pärva qilipmu qoymay, härikätlirini davamlaşturdi. Meniŋ ünümni aŋliğan qizğa küç-ğäyrät kirip, puti bilän җinayätçilärni tepişkä başlidi.

Qaytilaymän, qizni qoyuvetiŋlar, — dedimdä, qoynumdiki ğilaptin «Makarov» tapançisini çiqirip, bulaŋçilarğa däŋlidim.

Tohtaŋlar, bolmisa qural qollinimän, —  däp bir pay oqni asmanğa attim.

Ular käynigä burilip, meniŋ saqçi ekänligimgä kšz yätküzgändin keyin, qizni taşlap qaçti…

Alekseyğa zärdap çäkkän qizni tapşurup, qeçip ketip barğan bir җinayätçiniŋ käynidin jügärdim. Qeçip qutulalmaydiğanliğini çüşängän җinayätçi tohtap, maŋa qarap maŋdi. «Tohta, qoluŋni kštär!» degängä qarimay, meŋişni davamlaşturdi. Tapançini ğilapqa selip ülgärdim. Җinayätçi maŋa šzini atti. Özini-šzi qoğdaş usulini qollinip, җinayätçini yärgä җiqittimdä, qoliğa kişän saldim. Andin uni «02» novätçi bšlümidin yetip kälgän mähsus topqa tapşurdum.

Җarahätlängän qizni därhal yetip kälgän «Tez yardäm» maşinisi yeqin aridiki ağriqhanilarniŋ birigä elip kätti…

Bolğan ähvalni sürüştürsäm, bayiqi ikkisi tehi yeqindila türmidin çiqqan җälligürlär ekän. U küni haraqqa toyuvalğan ular aldiğa birinçi uçraşqan qizniŋ quliğidiki altun halqisini juluvelip, uni zorlimaqçi bolğan ekän…

Bälüşüş

Javap qalduruŋ