Sinaqlardin sürünmigän batur ana

0
521 ret oqıldı

Meniŋ bu maqalämniŋ qährimani hayatniŋ — eğir sinaqliridin sürünmäy štüp, šz mähsitigä yätkän batur ana Mervanäm Älaeva bolmaq. Mervanäm ana 1954-jili Uyğur nahiyäsiniŋ Avat yezisida duniyağa kälgän ekän. Tuğuluşidin «poliepilemiya» ağriğiğa duçar bolğan gšdäkniŋ keläçäktä parlaq hayat käçüridiğiniğa heçkim işänmigän bolsa keräk.

— Apam meni säkkiz ayliq çeğimda qoyulğan diagnoz boyiçä birinçi qetim «Aqsay» balilar şipahanisiğa elip barğan ekän, — däp äsläydu Mervanäm ana. – Şu yärdä meni hämşirilärniŋ biri apamdin «Qiziŋizni bizgä berivetiŋ» däp eytiptu. Ändi ikkinçi qetimliq davalaş kursiğa apam meni tartivalamdekin däp aparmaptu.

Jillar arqisidin jillar štidu. Mervanäm bäş yaşqa tolidu. Biraq maŋalmaydu, başqa balilar ohşaş šzi talağa çiqip oynalmaydu. Şuniŋğa qarimay tikinçilikkä, käştä besişqa qiziqişi nahayiti üstün qiz mäktäpkä barğiçä tikinçilik qol maşinisida işläşni helila üginivalidu.

— İkkinçi sinipta oquvatqan päytimdä akam Sälim maŋa tikinçilik maşinkisini soğa qildi. U kündiki hoşalliğim ta moşu küngiçä yadimdin kätmäydu. Ändi «putliri işlimisä, mäktäptä qandaq oqudi», däp oylavatqan boluşiŋiz keräk, — däp maŋa külüp qaridi ana. – Bir küni šyümizgä mäktäp yeşiğa yätkän balilar tizimini elip jürgän qiz kirip käldi. Öydä apam yoq edi, män bolsam üstäldä oltirattim. Meniŋ yalğuz ekänligimni kšrüp, «Apiŋiz kälgändä kiräy» däp meŋivedi män: «Һädä tohtaŋ, män biyil mäktäpkä barimän» däp šzämni tizimğa yazdurup qoydum. Apam kälgändä bu hävärni eytivedim, u «Yaq, balam, sän keyin barisän» däp aldaşqa başlidi. Amma män šz deginimdä qät°iy turuvaldim.

U vaqitlarda naka balilarni šygä kelip oqutuş bolmiğan edi. Şuŋlaşqa uni apisi mäktäpkä kštirip äkelidu. Mervanäm Älaeva apisiniŋ bu eqidisini heçqaçan untumaydu. U 6-sinipta oquvatqanda nahiyälik ağriqhaniniŋ baş vraçi Abdumanap Ämitahunovniŋ mäslihiti bilän yänä Almutidiki «Aqsay» balilar şipahanisida davalinişqa kelidu. Bu yärdä 9-sinipqiçä oquydu. Bu yärdimu u šziniŋ käştiçilik, tikinçilik işliri bilän şuğullinidu.

— Bir küni şipahaniğa Koreyadin mehmanlar käldi, — däp äsläydu Mervanäm ana. – Meniŋ işlirimni kšrgän ohşaydu, yeqip qaptu. Keyin şu mehmanlarniŋ biri «Qizni maŋa berivetiŋlar» däp turuvaptu. Dohturlar meniŋ pikrimni sorivedi: «Meniŋ apam, qerindaşlirim bar. Män heç nägä barmaymän» däp qät°iy turuvaldim.

— Һayatta šküngän päytliriŋiz boldimu? – däp soridim uniŋdin.

— İkki qetim bu hayattin vaz käçkän päytimmu bolğan, — dedi külümsiräp Mervanäm ana. – Birinçi qetim mäktäptä oquvatqanda bir bala maŋa kelip: «Sän toku, maŋalmaysän, sän kimgä keräk?» däp zaŋliq qilip küldi. Mäŋgü moşundaq štidiğan ohşaymän, häqiqätänmu män kimgä keräk?» degän oyda qaldim. Keyin apam, uniŋ tartqan җapa-mäşäqiti kšz aldimğa käldidä, hämmini untidim. İkkinçi qetim, mäktäpni tamamlap, iş izdäp nahiyä märkizigä çüştüm. Naka adämlärniŋmu hayatta šz orni bar ekänligini, ularmu utuqlarğa yetäläydiğanliğini dälilligüm käldi. Qäyärgila kirsäm, «nakalarğa iş yoq» däp çiqirivetidu. Һayatqa bolğan qiziqişim šçüşkä başlidi. Amma nahiyädiki tikinçilik karhanisiniŋ rähbiri Tayirov (ismi yadimdin kštirilip qaptu) degän kişi işqa qobul qildi. Şundaq qilip, mänmu başqilar ohşaş tirikçilik qilişqa başlidim.

Mervanäm Älaeva, şundaq qilip, 1972-jili işqa orunlişidu. Kšp štmäyla karhanidiki ilğarlar qataridin kšrünüşkä başlaydu. U 1977-jili ailä quridu, ikki pärzänt sšyidu. İkki qizimu anisiniŋ eqidisini aqlap mäktäpni, aliy oquş orunlirini äla bahalar bilän tamamlaydu. U šziniŋ salamätligigä qarimay, 25 yeşida şoferluq kursini tamamlap, jutida däsläpkilärdin bolup mototsikl ruliğimu oltiridu. Mervanäm Älaeva keyin şähsiy tiҗarät bilän şuğullinip, bu sahadimu utuqlarğa qol yätküzidu. Qolidin kelişiçä, täminati naçar aililärgä, jitim-yesirlarğa yardäm qolini sunup kälmäktä. Uniŋdin taşqiri җämiyätlik işlarniŋ paal qatnaşquçisi. Özigä ohşiğan mümkinçiligi çäklängän şähslärniŋ hoquqlirini himayä qilip, ularniŋmu hayatta šz ornini tepişiğa yardämläşmäktä. Һayatniŋ eğir sinaqliridin sürünmäy štkän batur ana bügünki kündä hämmigä ülgä.

Roşängül SALİEVA. Һ.İskändärov namidiki ottura mäktäpniŋ muällimi.

 

Bälüşüş

Javap qalduruŋ