Qedimiy uyğur koçiliriğa säyahät

1
577 ret oqıldı

Mälumki, uyğur rässamliri ihtisadiy bohran vä şu tüpäyli kelip çiqivatqan qiyinçiliqlarğa qarimastin, intiliş vä bärpakarliği bilän alahidä kšzgä çeliqmaqta. Bolupmu härqaçanqidäk ularniŋ iҗadiyitidä än°änilär bilän zamaniviyliqni, milliylik bilän umumiy insaniyliqni birläştürüş rohi küçlük. Rässamlirimizniŋ äsärliri päqät Qazaqstanda yaki MDҺdila ämäs, şuniŋ bilän billä, jiraq çät ällärdimu käŋ tonulmaqta. Ular insan vä täbiätni taşqi kšrünüş җähättinla täsvirläp qalmastin, uniŋ içki mäzmuniğa, yoşurun sirliriğa çšküşni dävir tälivi däp qarimaqta vä šz iҗadini moşu täläpkä maslaşturmaqta. Real närsilärni äynän sizip qoyuştin kšrä, ulardiki içki amillarni, filosofiyalik täpäkkürni, šzliriniŋ oylirini räsimlirigä kšpiräk siŋdürüşni muhim däp qarimaqta. Äynä şu hildiki milliy täsviriy sän°ät än°änilirini çoŋ bir eqim-uslubqa maslaşturğan halda täräqqiy ättürüşniŋ muhimliğini çoŋquriraq his qilivatqan rässamlirimizniŋ biri — Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ hizmät kšrsätkän ärbabi  Ähmätҗan Ähättur.

Seşänbä küni җänubiy paytähttiki «Art Samal» galereyasidä kšrnäklik  uyğur  rässaminiŋ «Qedimiy uyğur koçiliriğa säyahät» namliq kšrgäzmisi eçildi. Kšrgäzminiŋ eçiliş märasimida kšrnäklik sän°ätşunaslar Ermek Jangeldin, Bayan Barmanqulova, Baytursın Omarbekov, häykältaraş Ömirzaq Şanov vä ihtisat pänliriniŋ doktori Һakimҗan Arupov sšzgä çiqip, uyğur rässaminiŋ iҗadiyitiniŋ tehimu mukämmällişip, moşundaq salmaqliq äsärlärniŋ käyni-käynidin hayatqa kelişigä tiläkdaşliq bildürüp, rässam namiğa illiq sšzlirini eytti. Ahirida Ähmätҗan Ähät sšz elip, täntänä iştrakçiliriğa sämimiy minnätdarliğini bildürdi. Şuniŋdin keyin mehmanlar qedimiy uyğur koçilirini ziyarät qilip, šz oyliri bilän bšlüşti.

Kšrgäzmigä qoyulğan «Şäriq koçisi», «Qedimiy Qäşqär koçisi», «Qedimiy Tuyuq», «Turpan», «Qäşqär», «Qedimiy koçidiki yaşanğan kişi», «Baliliğim štkän qedimiy koça» vä başqimu kšpligän äsärlärdä än°äniviylik bilän zamaniviyliqniŋ muҗässämligi, şuniŋ bilän billä, «Miŋ šy» tamliridiki qedimiy uyğur rässamçiliğiniŋ nazuk elementlirimu, zamaniviy rässamliqniŋ bälgülirimu yaqqal sezilip turidu. Tamğa ilinğan räsimlärdä äkis ätkän qiyapätlärdin biz jüräkni tävrätküçi avazni aŋliğandäk, hissiyatqa bšlinimiz. Rässam šz hälqiniŋ tarihini, moҗut halitini, urpi-adätlirini, äҗdatlarniŋ izi qalğan häm šziniŋ baliliği štkän qedimiy uyğur koçilirini mahirliq bilän täsvirläp çiqqan… Äslidä rässamçiliqni šz aldiğa alahidä bir duniya däp qoyuşidu. Därväqä, bir rässamniŋ täkitlişiçä, täsviriy sän°ätni kšrüngänniŋ toluq çüşinip ketişiniŋ täs ekänligini iqrar qilimiz. Şuniŋ üçün bolsa keräk, Özbäkstan Rässamlar akademiyasiniŋ akademigi, kšrnäklik uyğur rässami Lekim İbragimov šz şeirliriniŋ biridä «Män uçup kättim, meni izdimäŋlar», däp yazidu. Bu pikirgä Ähmätҗan Ähätniŋ kšrgäzmidin orun alğan ottuzdin oşuq äsärini kšzdin käçürüş җäriyanida, yänä bir qetim kšz yätküzduq. Çünki u yärdä äkis ättürülgän närsilärniŋ hämmisi goya uçup jürgändäk… Һäqiqätänmu ularni izdäş haҗät ämäs, päqät jürigimiz bilän his qilalisaq bolğini.

Şämşidin AYuPOV.

SÜRÄTTÄ: häykältaraş Ömirzaq Şanov Ähmätҗan  Ähätkä hatirilik soğa tapşuruvatqan päyt.

Bälüşüş

1 izahät

  1. Uyğur avazi geziti hadimliriğa rähmitimni büldirimän! Gezitimiz sähipilirida kopäräk sän°ät, ijadiyät,rässamlar toğriliq mälumatlarniŋ yoruq kšrişini ümüt qilimiz.Şundaqla, täsviriy Sän°ät tarihi, miŋ šy arhitektura ham uniŋ içidiki rässimliri ohşaş materiallarni okup tursaq yahşi bolidu däp, oylaymän.

Javap qalduruŋ