Kitapqila düm çüşkän maarip häqiqiy maarip ämäs

0
552 ret oqıldı

Maarip – äsli mahiyättin eytqanda, täbiiy adämni iҗtimaiy adämgä aylanduridiğan җäriyan. Şundaq ekän, iҗtimaiylaşmiğan, ämäliyläşmigän, җämiyätkä yüzlänmigän maaripni maarip degili bolmaydu.Һazirqi maaripta moşu šlük maaripniŋ iznalirini kšp uçratqili bolidu. Yäni aliy mäktäptä yahşi oquğan bir student bilän başlanğuç yaki toluqsiz mäktäpni pütiripla җämiyätkä çiqqan bir «qulaq kästiniŋ» keyinki künlärdä uctaziğa tutqan muamilisini selişturup kšrsäk, yahşi oquğan studentniŋ šzinimu, sšzinimu kšrgili, aŋliğili bolmaydiğan, ustazini kšrsimu kšrmäskä selip štüp ketidiğan «qulaq kästi» oquğuçiniŋ bolsa, ustazini kšrsä salam qilip, udul kelip qalsa, mehman qilip yolğa salidiğan ähvalni uçritimiz. Şuŋlaşqa oqutquçilirimiz: «Yahşi oquğanlarğa qariğanda naçar oquğanlarniŋ adämgärçiligi küçlük, yahşi oquğanlar kitaviy bilim bilän şuğullinip, җämiyätkä arilaşmiğaçqa, qaidä-yosunni bilmäydu», däydu.

Dehanlarmu «Һazirqi maarip balilarğa nemä ügitidiğandu?». Bir aliy mäktäp oquğuçisi turup, adämgä salam qilmay štüp ketivatqan, aliy mäktäptä oquduq, däp yavayi bolup qaptu, bu balilar…» degändäk gäplärni qilidu.

Män bir jilliq tärbiyilinişkä barğan içkiridiki mälum bir aliy mäktäptimu jutumizdin barğan aliy mäktäp studentliriniŋ salimini helä tama qilip baqtim. Lekin meniŋ kšrginim, udulmu-udul uçrişip qalsimu, ularniŋ yärgä qarap štüp ketişi boldi. Şuŋa mänmu salam qilişta täşäbbuskar bolalmidim. Җämiyätni yänä täkşürüp baqsaq, bizniŋ äzäldin davamlişip kelivatqan ata-aniniŋ aldidin toğra štmäslik, ularni hšrmät qiliş yosunimizni buzup, šziniŋ bilimini ata-anisiğa gäp qayturuşqa, ularniŋ ağzini tuvaqlaşqa işlitidiğan studentlirimizniŋ, aliy mäktäpni pütärgiçä vä yatliq bolğiçä, çevär, işçan qizlardin bolup yetişip çiqişi – ailä maaripimizniŋ, җümlidin bizniŋ qaidä-yosunlirimizniŋ җävhiri edi. Lekin mundaq ailä maaripi mäktäptiki kitaviy maaripqa boysunup «balilarni šy işiğa salsa, yahşi oqalmaydu», degän bemäna pälsäpäni kältürüp çiqirivatidu. Yahşi oqup, ilim-pändä vayiğa yättimekin desäk, bäş jil aliy mäktäptä fizika käspidä oqup, ailisidiki üzülüp kätkän tok simini ulalmayvatqan, til-ädäbiyat käspidä oqup, bir parçä maqalini qamlaşturup, yazalmayvatqanlarni qädämdä bir uçritip turimiz. Biz bu yärdä aliy mäktäptä ügänginini җämiyättä işlitip, kšzgä kšrünüvatqan paaliyätçan yaşlirimizni härgizmu näzärdin saqit qilmaymiz.

Kitapqila düm çüşkän maarip häqiqiy maarip ämäs. Şuŋlaşqa pärzäntlirini mälum käsip egisi qiliş yaki alim qiliş üçün oqutidiğan ata-anilar ändiliktä hazirqi җämiyätkä qarap, šzigä vapadar, insavi bar bala qiliş üçün oqutuş härikitini qilivatidu. Şuŋlaşqa, maaripimiz ählaqtin, esil qaidä-yosunlirimizdin härgiz çättä qalmisun.

www.izbasar.com

Bälüşüş

Javap qalduruŋ