Muhim yšnilişlär bälgüländi

0
729 ret oqıldı

Astanada Hİİİ Rossiya vä Qazaqstan regionlarara hämkarliq forumi štküzülüp, uniŋda täräplär Evraziya käŋliginiŋ transport-logistikiliq ihtidarini täräqqiy ätküzüş mäsililirini muhakimä qildi vä birtürküm hšҗҗätlärni imzalidi. Forum dairisidä Dšlät rähbiri Nursultan Nazarbaev Rossiya Federatsiyasiniŋ Prezidenti Vladimir Putin bilän uçraşti. Prezidentlarniŋ muzakiriliri davamida mäsililärniŋ käŋ dairisi, şu җümlidin ikkitäräplimä hämkarliqni täräqqiy ätküzüşniŋ asasliq  yšnilişliri muhakimä qilindi. Uniŋdin taşqiri duniyaviy häm regional kün tärtiviniŋ muhim mäsililiri qaraldi.

Muzakirilärdä Qazaqstan rähbiri ikkitäräplimä munasivätlärniŋ juquri däriҗidä ekänligini tilğa alsa, Rossiya Prezidenti ularniŋ strategiyalik şeriklik vä ittipaqdaşliq harakterğa egä ekänligini täkitlidi.

Nursultan Nazarbaev bilän Vladimir Putin şundaqla Qazaqstan-Rossiya biznes-forumiğa qatnaşti. Forumğa ikki mämlikätniŋ dšlät organliri, kvazidšlät vä çoŋ hususiy kompaniyaliridin bolup, miŋdin oşuq adäm iştrak qildi.

Nursultan Nazarbaev šz sšzidä, Rossiyaniŋ muhim säyasiy, soda-ihtisadiy alaqilar boyiçä Qazaqstan üçün strategiyalik şerik häm ittipaqdaş ekänligini täkitlidi.

— Bohranğiçä bolğan vaqitta bizniŋ šzara sodimizniŋ kšlämi 20 milliardtin oşuq Amerika dolliriğa yätkän edi, biraq hazir u 30 payiz tšvänläp kätti. Säväplärniŋ nurğuni taşqi harakterğa egä. İhtisadiy çarilär, mämlikätlirimiz otturisidiki birja tovarliri bahasiniŋ tšvänlişi äynä şular җümlisidindur. Şundaq bolsimu birinçi  yerim jilliqta bizniŋ tovar muamilimiz 6 milliard Amerika dolliriğa yätti. Mundaq şaraitta biz tovar muamilisini aşuruşqa yeŋiçä küç-quvät berişimiz keräk. Bizdä buniŋ üçün barliq asas-zäminlär bar, — dedi Qazaqstan Prezidenti.

U hazir Qazaqstanda Rossiyaniŋ qatnişişi bilän 6 miŋdin oşuq kompaniyaniŋ utuqluq işläp, nurğunliğan ikkitäräplimä investitsiyalik layihilärniŋ küçkä egä ekänligini äslitip štti.

Vladimir Putin, šz novitidä, Rossiyaniŋ MDҺ boyiçä soda şerikliriniŋ arisida Qazaqstanniŋ ikkinçi orunni egilävatqanliğini hävär qildi. Bu alaqilarni küçäytiş üçün istiqbal moҗut, degän sšz.

— İkkitäräplimä soda-investitsiyalik alaqilar häqiqätänmu juquri däriҗigä çiqti. Qazaqstanda 9 milliard dollar Rossiya kapitali toplanğan, Rossiyadä bolsa, Qazaqstandin 3 milliard dollar selindi. İhtisatniŋ barliq sektorlirida degidäk kooperatsiya çoŋqurlişivatidu. Päqät štkän jildila Qazaqstanni Rossiyadin 150kä yeqin delegatsiya ziyarät qildi. Tağ-kan, maşina yasaş, kemä yasaş, himiya sanaätliridä, yeza egiligidä ikkitäräplimä layihilär ämälgä aşuruluvatidu, — däp täkitlidi Vladimir Putin.

Uniŋ sšziçä, mämlikätlirimiz buniŋdin keyinmu šzara sodini turaqliq täräqqiyat vä šsüş yoliğa elip çiqiş, ihtisatlarniŋ yeqinlişişiğa vä yeŋi layihilärniŋ ämälgä aşuruluşiğa zämin yaritiş üçün küç çiqiridu.

Vladimir Putin şundaqla Rossiyaniŋ kelär jili Astanada štidiğan Häliqara ihtisaslaşturulğan kšrgäzmä dairisidä 100din oşuq çarä-tädbirniŋ qoş uyuşturğuçisi bolidiğanliğini bildürdi.

— Biz qazaqstanliq uyuşturğuçilarniŋ qançiliq çoŋ işni ämälgä aşurğanliğini kšrduq. Һšrmätlik Nursultan Äbiş oğli, Rossiyaniŋ moşu miqiyasliq häliqara kšrgäzmigä paal qatnişidiğanliğiğa işändürimän! – dedi Vladimir Putin.

Forumda Qazaqstan Җumhuriyiti «Atameken» Milliy tiҗarätçilär palatisiniŋ räisi Ablay Mırzahmetov, Rossiya sanaätçilär vä tiҗarätçilär ittipaqiniŋ räisi Aleksandr Şohin, Qazaqstan Җumhuriyiti investitsiyalär vä täräqqiyat ministriniŋ orunbasari Berik Kamaliev, Rossiya Federatsiyasi transport ministriniŋ stats-kativi – orunbasari Sergey Aristov, «NK Qazaqstan tšmir jolı» aktsionerliq җämiyitiniŋ vitse-prezidenti Erkin Jusanbaev, Rossiya Federatsiyasi Mädäniyät ministrligi Turizm boyiçä federal agentliğiniŋ räisi Oleg Safonov, «NK «Astana EKSPO-2017» aktsionerliq җämiyiti başqarmisi räisiniŋ orunbasari Erbol Şormanov, şundaqla «KAZNEX INVEST» aktsionerliq җämiyitiniŋ, «Rossiyskiy eksportnıy tsentr» aktsionerliq җämiyitiniŋ, «Evropeyskaya podşipnikovaya kompaniya» aktsionerliq җämiyitiniŋ, «MKH «Evrohim» aktsionerliq җämiyitiniŋ «PİT» mustäqil klaster fondiniŋ, «İnterskol» aktsionerliq җämiyitiniŋ vä başqa birqatar kompaniyalärniŋ väkillirii sšzgä çiqti.

Forum yäküni boyiçä, umumiy bahasi üç milliardtin oşuq AQŞ dollirini täşkil qilidiğan 50tin oşuq ikkitäräplimä hšҗҗät imzalandi. Җümlidin Qazaqstan Җumhuriyiti vä Rossiya Federatsiyasiniŋ Prezidentliri 2016 – 2018-jillarğa bälgülängän birläşkän iş-härikät planini tästiqlidi.

Täräplärniŋ väkilliri Ural däriyasi basseyniniŋ ekologiyalik sistemisini saqlaş toğriliq kelişimni; 1996-jil 18-oktyabr'diki tšmür yol transporti karhaniliriniŋ, mähkimiliriniŋ, täşkilatliriniŋ paaliyitini hoquq җähättin tärtipkä kältürüş alahidilikliri toğriliq hškümätlärara kelişimgä šzgirişlärni kirgüzüş häqqidä protokolni; «Rosatom» dšlät korporatsiyasi, Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Energetika ministrligi vä «Kazatomprom» otturisida yadro-yeqilğu tsikli sahasidiki šzara çüşänçä häm hämkarliqni käŋäytiş toğriliq memorandumni imzalidi.

Qazaqstan vä Rossiya Astana, Almuta vä Moskva otturisidiki reyslarğa šz älliriniŋ ikkinçi aviatsiya jük toşiğuçilirini çiqirişqa kelişti. Bu kelişimlär ikki mämlikätniŋ transport vä logistikiliq infraqurulumini täräqqiy ätküzüşkä, sanaät, tağ-kan vä investitsiya sahaliridiki hämkarliqni küçäytişkä, pän-tehnikiliq vä innovatsiyalik layihilärni ämälgä aşuruşta birläşkän šzara härikätni yolğa qoyuşqa qaritilğan.

Şuni täkitläymizki, Qazaqstan vä Rossiya regionlarara hämkarliq forumi 2003-jildin buyan štüvatidu. İlgärki forum 2015-jili Soçida «Agrar-sanaät kompleksi sahasidiki hämkarliq vä ozuq-tülük behätärligini täminläş» mavzusida štkän edi.

Novättiki Qazaqstan-Rossiya regionlarara hämkarliq forumi kelär jili Rossiyaniŋ Çelyabinsk şähiridä štküzülidu.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ