Huş käypiyat beğişliğan kontsert

0
870 ret oqıldı

29-30-oktyabr' künliri Q.Ğoҗamiyarov namidiki җumhuriyätlik Uyğur dšlät muzıkiliq-komediya teatrida ŞUARliq estrada yultuzliri Ablaҗan Avut AYuP bilän Һäzrätäli Muhämmät TURSUNniŋ kontserti štti. Kontsert harpisida här ikki nahşiçiniŋ mätbuat konferentsiyasi uyuşturulup, uniŋğa ammiviy ähbarat vasitiliriniŋ väkilliri häm Ablaҗan bilän Һäzrätäli iҗadiyitiniŋ işqivazliri qatnaşti.

Mätbuat konferentsiyani kirişmä sšz bilän açqan mäzkür kontsertni uyuşturğuçilarniŋ biri — Qazaqstan uyğur yaşliri birliginiŋ räisi Rustäm Häyriev mundaq dedi:

— Bu kontsertni biz uzaqtin beri kütkän eduq. Bügün şu päytmu käldi. Kontsert Qazaqstan Җumhuriyiti Mustäqilliginiŋ 25 jilliğiğa beğişlinidu häm ikki dšlät arisidiki mädäniy alaqilarni täräqqiy ätküzüş dairisidä ämälgä aşuruluvatidu. Mäzkür kontsertni uyuşturuşqa Qädirdan Avutov rähbärligidiki prodyuserliq märkäz, «URD» studiyasi vä QUYaB kšp küç çiqardi. Pursättin paydilinip, ularğa häm bizni ähbaratliq җähättin qollap-quvätligän «Pärvaz» uyğur iҗraçilar birläşmisigä, «Doppalife.com» saytiğa vä «Täŋritağ» telekaniliğa täşäkkür izhar qilmaqçimän.

Şuniŋdin keyin sšz alğan «Küyçi» studiyasiniŋ mudiri Mämitimin Abduҗelil, Ablaҗan Avut Ayup, Һäzrätäli Muhämmät Tursun šzliriniŋ pikirlirini otturiğa saldi häm jurnalistlarniŋ soalliriğa җavap bärdi. Pursättin paydilinip, bizmu ularğa muraҗiät qilduq.

Bu silärniŋ Almutiğa däsläpki qetim kelişiŋlar. Täsiratlar qandaq?

Ablaҗan:

— Täsiratlirimiz äҗayip. Bizni dostlirimiz nahayiti yahşi  kütüvaldi. Medevni, Çimbulaqni kšrüp ülgärduq. Almuta çirayliq şähär ekän. Adämlirimu huş çiray. Qäyärgila barmayli, nahayiti yahşi qarşi elivatidu. Ürümçidä maşina kšpmekin desäm, Almutida uniŋdinmu nurğun ekän.

Һäzrätäli:

— Didar ğenimät dämäkçi, biz bu didarlişişni üç jil kütkän. Bu arminimiz ämälgä aşti. Bizniŋ hissiyatlirimizni sšz bilän yätküzüş qiyin. Yänä bir hoşal qilğan ähval, qazaqstanliq uyğurlar biz täräpniŋ sän°ätkarliriniŋ iҗadiyitini yahşi bilidekän. Ularniŋ nahşilirini sšyüp tiŋşaydekän. Ablaҗan eytqinidäk, qäyärgila barmayli, bizni, huddi kona tonuşlardäk, nahayiti yahşi kütüvatidu.

Ata-anaŋlar sän°ät yolini talliğanda, qarşi bolmidimu?

Ablaҗan:

— Män Hotän vilayiti Guma nahiyäsigä qaraşliq Sänҗu yezisida tuğuldum. Yeza Һindstan bilän Avğanstan çegarisiğa yeqin. Qisqiçä eytsam, säraliq jigit. Dadam addiy dehan, apam šy işidiki ayal. Män däsläpki qetim çoŋ sähnigä 1998-jili çiqtim. Ata-anam, yumşağiraq eytsam, bu işni tamamän qobul qilmidi. Amma män päqät iҗadiyät bilänla ularniŋ qollişiğa egä bolidiğinimni uqtum. 2008-jili televiziyagä çiqqinimda, däsläpki al'bomum yoruq kšrgändä, ular meniŋ sän°ätsiz yaşalmaydiğanliğimni çüşändi. Һazir ular meni qollap-quvätläydu.

Һäzrätäli:

— Bizdä 50 – 80-jillarda tuğulğanlar degän çüşänçä bar. Demäkçi bolğinim, 80-jillarda tuğulğan, yäni meniŋ qurdaşlirimniŋ häm 90-jillarda, 2000-jillarda tuğulğanlarniŋ çüşänçiliri tamamän başqa. Meniŋ ata-anam 50-jillarda tuğulğan. Özliri hizmättiki adämlär. Meniŋ dšlät hizmitidä işlişimni, yäni başliq boluşumni halatti. Şuŋlaşqa aliy oquşlarda oqutti. Һä, män sän°ätni talliğinimda, qarşi boldi. Biraq nahşilirimni aŋliğanda, kliplarni televiziyadä kšrgändä, meniŋ paaliyitimgä qayil boluşti.

Qazaqstanliq uyğur iҗraçiliri bilän alaqäŋlar qandaq? Ular bilän hämkarliqta layihilärni ämälgä aşuruş planiŋlar barmu?

Ablaҗan: — Bizdä Murat Ähmädievni, Dilnaz Ähmädievani, «Därvişlär» topini vä başqimu iҗraçilarniŋ nahşilirini sšyüp tiŋşaydu. Bizniŋ alaqimiz, asasän İnternet arqiliq täräqqiy etivatidu. Biz ularniŋ sän°itini dayim bayqap turimiz. Üginidiğan täräplär kšp. Ändi birläşkän layihilärni ämälgä aşuruş — bizniŋ aliy mähsitimiz. Һazir «ART-REP» topi bilän muzakirilär jürgüzüvatimiz. Huda buyrisa, bu işimiz ämälgä aşidu, däp oylaymän.

Nahşa mätinlirini vä muzıkisini kim yazidu?

Ablaҗan:

— Özäm kiçigimdinla şeir yazimän. Moşu küngä qädär üç al'bomum çiqti. Ällik bäş nahşa eytildi. Ularniŋ on ikkisi başqa muälliplärniŋ, qalğininiŋ häm mätinini, häm muzıkisini šzäm yazdim. Nahşilar içidä äŋ ammibap «Mäşräp navasi», «Omaq җananim» boldi. Kontsertimizda kona häm yeŋi nahşilarni iҗra qilimiz.

Һäzrätäli:

— Meniŋdä Ablaҗanğa ohşaş qabiliyät yoq. Şuŋlaşqa nahşilarni härhil muälliplärdin alimän. Nahşa talliğanda, mätininiŋ süpätlik boluşiğa alahidä kšŋül bšlümän. Häliq nahşilirini yeŋiçä ahaŋda yaŋratqannimu yaqturimän.

Şundaq qilip, 29-30-oktyabr' künliri Uyğur teatrida Ablaҗan Avut Ayupniŋ «Omaq җananim» namliq kontserti utuqluq štti. Tamaşibinlarniŋ güldiras çavakliri bilän sähnigä çiqqan iҗraçi käspiy mahariti vä ussulliri bilän sän°ät işqivazlirini birdinla mähliyä qilivaldi. Mälumki, Ablaҗan zamaniviy stil'da, yäni Ğäripniŋ zamaniviy stilida nahşa iҗat qilidu. Şundaqla ussullirimu alahidä päriqlinip turidu. Kontsertta  Ablaҗan Avut Ayup barliq nahşilirini tirik avazda orunlap, zaldiki tamaşibin bilän җanliq alaqä ornitip, ayrim täläylik tamaşibinğa šziniŋ soğilirini tapşurdi. Täkitläş lazimki, nahşiçiniŋ iҗadiyitidä alahidiliklär kšp. Şularniŋ biri — uniŋ sähnä kiyimliri. Amma qandaqla stil'da kiyinmisun, birdinla milliy puraqni seziveliş täs ämäs. Kiyimliri uyğurlarniŋ milliy bälgüliri, mäsilän, Hotänniŋ han ätläsliriniŋ parçilar, milliy näqişlär bilän bezälgän. Bumu uniŋ iҗadiyitiniŋ bir utuği. Ändi Һäzrätäli Muhämmät Tursun šziniŋ şoh nahşilirini orunliğanda zaldiki çoŋ-kiçikniŋ hämmisi ussulğa çüşti.

Hulasiläp eytqanda, tamaşibin täqäzaliq bilän kütkän bu kontsert hämminiŋ kšŋlidin çiqti.

Kontsert ahirida sšzgä çiqqan mäzkür kontsertniŋ asasiy uyuşturğuçisi Qädirdan Avutov tamaşibinlar namidin sän°ätkarlarğa täşäkkür izhar qildi. Şundaqla bu kontsertni uyuşturuşqa kšp küç çiqarğan Rustäm Sonurovniŋ, Raşid Yüsüpovniŋ, Rustäm Häyrievniŋ, İliyar Mäşürovniŋ vä başqilarniŋ tšhpisini alahidä täkitlidi. Rustäm Häyriev bolsa, QUYaB namidin ikki sän°ätkarğa Täşäkkürnamä tapşurdi.

Kontsert tamamliğandin keyin Ablaҗan Avut Ayup vä Һäzrätäli Muhämmät Tursun sän°itiniŋ işqivazliriğa kumirliridin qoltamğa eliş vä ular bilän räsimgä çüşüş imkaniyitimu yaritildi.

Yoldaş MOLOTOV.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ