Salahiyätlik pedagog häm mahir täşkilatçi edi

0
493 ret oqıldı

Rähimҗan İlahunovniŋ tuyuqsiz häm mäzgilsiz arimizdin kätkinigä qiriq kün toluvatidu. Bu nahiyä ahalisi üçün, җümlidin maarip sahasida paaliyät elip berivatqan kšpsanliq pedagog-ustazlar üçün orni           tolmas eğir җudaliq boldi. Çünki u salahiyätlik pedagog häm mahir täşkilatçi bolup, billä işligän käsipdaşliri bilän šzi tärbiyiligän şagirtliriniŋ qälbidä šçmäs iz qaldurup kätti.

Rähimҗan Bavdun oğli 1947-jili Panfilov nahiyäsiniŋ Avat yezisida duniyağa kälgän. Ailidiki bäş oğul bilän ikki qizniŋ çoŋi bolğaçqa, kiçigidin tartipla ata-ana zimmisigä çüşkän ailäviy eğirçiliqni täŋ tartidu. Süyigi  qatmay turupla šydiki vä ata-ana ämgäk qilivatqan egiliktiki eğir-yenik işlarğa yeqindin arilişidu. Mäktäp yeşiğa tolup, däsläp Avat yezisidiki başlanğuç, keyin hoşna Pänҗim           yezisidiki säkkiz jilliq mäktäplärdä oquydu. Ahirida bolsa, Yarkänt           şähiridiki S.Kirov namidiki ottura mäktäptä oquşini tamamlap, qoliğa           şahadätnamä alidu.

Kšrünüp turğinidäk, birqançä mäktäplärdä härhil ustazlarniŋ qolida oqup,  tälim alğan bolsimu, yahşi oqup, ottura mäktäpni äla bahalar bilän tamamlaydu vä Taşkänt Dšlät universiteti tarih fakul'tetiniŋ käçki bšlümigä oquşqa  çüşidu. Kündüzi şähärdiki quruluş täşkilatliriniŋ biridä işläp, zor iҗtihat bilän oqup, bilim alidu. Altä jilliq studentliq hayatiniŋ härbir däqiqisini oqup, üginiş bilänla štküzidu. Yaşliqqa has bolğan oyun-tamaşä, härhil kšŋül eçiş ohşaş ähvallardin tamamän neri jürüp, vaqtini programmiliq materiallar bilän qoşumçä ädäbiyatlarni šzläştürüşkä särip qilidu. Bularni täpsiliy eytivatqinim,1969 — 1974-jilliri mänmu atalğan bilim därgahiniŋ Şäriq fakul'tetida tähsil kšrgän edim häm jutdişim süpitidä märhum bilän qoyuq arilaştim. Һätta şähärniŋ «Çilanzar» däp atilidiğan qismidiki  quruluşçilar yataqhanisiniŋ bir bšlmisidä billä turğan päytlirimizmu bolğan. Şuŋlaşqimu Rähimҗanniŋ qolidin kitap çüşmäydiğanliğiniŋ şahidimän. Һätta «Biz oyun-tamaşä üçün ämäs, oqup, bilim eliş üçün kälgänmiz» däp, baş-ayiği yoq kšŋül eçişlardin šzämni tartişqa dävät qilğanliğinimu yoşuralmaymän.

Häyriyat, studentliq dävirni ğenimät bilip, mähsatçanliq bilän štküzüşi nätiҗisidä universitetni muvappäqiyätlik tamamlap, aliy mälumatliq pedagog süpitidä 1976-jili tuğulup šskän jutiğa  qaytip käldi vä şu jilila šzi bilim alğan Avat säkkiz jilliq mäktivigä mutähässisligi boyiçä işqa orunlişip, qiriq jilğa yeqin  vaqitni šz           içigä alğan pedagogika sahasidiki paaliyitini başlidi.

Häliq maaripiğa alahidä ähmiyät berip štkän büyük rus yazğuçisi L.N. Tolstoy: «Һäqiqiy ustaz boluş üçün çoŋqur bilim, mahir metodist vä baliğa bolğan muhäbbät boluşi keräk» däp eytip kätkän ekän. Rähimҗan İlahunovniŋ vuҗudida bu hil hislätlär toluq muҗässäm bolğaçqa, däsläpki päytlärdin tartipla  käsipdaşliri bilän oquğuçilarniŋ diqqät-etivarinii җälip qilip, alahidä kšzgä çüşüşkä başlidi. Nätiҗidä aridin üç jil štüp, yäni 1979-jili nahiyälik bilim bšlümigä işqa täklip qilinip, inspektor süpitidä šz paaliyitini davamlaşturdi. Bu yaş mutähässis üçün hizmät babidiki šsüp, ilgiriläşniŋ ipadisi edi. Keyiniräk nahiyälik iҗraiy komitetta bšlüm başliği, Çoŋ Çiğan, Ämgäkçi ottura mäktäpliri ohşaş tävädiki çoŋ bilim därgahliriniŋ mudiri qatarliq lavazimliq hizmätlärni muvappäqiyätlik atqurup, šziniŋ salahiyätlik pedagog häm mahir täşkilatçi ekänligini ämäliyatta namayiş qildi.

1995-jili  Rähimҗan İlahunovniŋ hizmät paaliyitidä käskin buruluş yüz berip, märhum bilim beriş sahasi hadimliri käspiy ittipaqliri Panfilov nahiyälik komitetiniŋ  räisi bolup saylandi.

Bu pedagogika sahasiğa mälum däriҗidä alaqidar saha bolsimu, amma bevasitä bala tärbiyiläp, oqutidiğan iş ämäs edi. Uniŋ üstigä mäzkür täşkilat äzalarniŋ häm başlanğuç bšlünmilärniŋ sani boyiçä Almuta vilayitidä aldinqi orunlarni egilätti. Biraq ammiviy-täşkiliy işlar kšrsätküçi boyiçä ahirqi orunda edi. Rähimҗan Bavdun oğli däsläpki qädämdä mana moşundaq qiyinçiliqlarni baştin käçürüp, ularni häl qilişniŋ çarä-täbdirlirini izdäştürdi. Täpsilatlarğa berilmäy, nahiyälik komitetniŋ bari-yoqi tšrt-bäş jilniŋ içidila vilayättä aldinqi orunğa çiqip, nahiyälik käspiy ittipaqlar komitetliri arisidiki bayqaşta 2 qetim — ikkinçi, 3 qetim birinçi orunni egiligänligini atap štüş märhumniŋ šz hizmitini qançilik däriҗidä ada qilğanliğini kšrsätsä keräk.

Umumän, Rähimҗan İlahunovniŋ bilim beriş sahasidiki hizmiti nahayiti nätiҗidarliq boldi häm munasip bahalandi. Mäsilän, «Qazaqstan Җumhuriyiti bilim beriş sahasiniŋ älaçisi» pähriy nami berilip, «Qazaqstan käspiy ittipaqliriğa kšrsätkän hizmiti üçün» pähriy bälgüsi bilän täğdirländi. Bulardin taşqiri, җumhuriyit Bilim ministrliginiŋ, bilim beriş sahasi käspiy ittipaqliri märkiziy komitetiniŋ, Häliqara käspiy ittipaqlar konfederatsiyasiniŋ pähriy yarliqliri bilän täğdirländi. Bular märhumniŋ iş-paaliyitiniŋ qançilik däriҗidä mevilik bolğanliğiniŋ roşän dälilidur.

Märhumniŋ hatirisi yarkäntliklärniŋ, җümlidin billä işligän käsipdaşliri bilän šzi tärbiyiläp qatarğa qoşqan şagirtliriniŋ qälbidä härqaçan saqlinip qalğusidur.

Nurähmät ÄHMÄTOV.

Yarkänt şähiri.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ