U meniŋ ustazim edi!

0
331 ret oqıldı

Mälumki, 2003-jili «Qa­zaq­stan uyğurliriniŋ җum­huriyätlik mädäniyät mär­kizi» җämiyätlik bir­läşmisi räsmiy royhättin štüp, uniŋ şšbilirini quruş qolğa elindi. Şu jildin başlap, җumhuriyätlik Uyğur etnomädäniyät märkizi räi­siniŋ yardämçisi bolup işqa qobul qilindim. Märkäz räisi Ähmätҗan aka Şardinov bolsa, uniŋ birinçi orunbasari Turğan aka Rozahunov edi.Män Turğan aka bilän 13 jil işläptimän, bu vaqit ariliğida uniŋdin kšp närsilärni ügändim. Turğan aka: «Keläçäk yaşlariniŋ qolida», däp işinätti vä bilginini zerikmäy ügitätti. Birär işni hata qilip qoyğan halättimu, terikkinini sirtiğa çiqarmatti, erinmäy qaytidin çüşändürüp: «Ändi bu hataliğiŋizdin savaq elip, uni başqa qaytilimaydiğiniŋizğa ümüt qilimän», däp işänçä bilän qaratti.

Turğan aka ätrapiğa yaşlarni jiğişni yaqturatti. «Silär heçkimdin kam ämäs, hškümät täripidin yaritilivatqan imtiyazlardin paydiliniŋlar, zaman tälivigä layiq bilim eliŋlar» däp qayta-qayta täkrarlaydiğan.

Turğan akiniŋ ğämhorluğida näççiligän yaş ğunçilär çät ällärgä berip, häliqara kšrüklärgä qatnaşti, qançi­ligän yaşlirimiz çät ällärdä bilim aldi, birnäççä bemar balilarğa yaşaş ümütini bärdi… Esimda, 2004-jili 17-yanvar' küni barliq milliy mädäniyät märkäzliri väkilliriniŋ qatnişişi bilän ҖUEMniŋ hesavat jiğini bolup štti. Şu jiğinda sšzgä çiqqan Çeçen mädäniyät märkiziniŋ räisi ҖUEMniŋ atquruvatqan işliriğa šziniŋ iҗabiy bahasini berip, uşbu mädäniyät märkizimizni baş­qilarğa ülgä qilip kšrsät­kän edi.

Bir küni Turğan akiniŋ kabinetiğa Ämgäkçiqazaq na­hiyäsi Bayanday yezisiniŋ jut çoŋliri bilän mäktäp mudiri kirip käldi. Ular juttiki mäktäp benasiniŋ eğir ähvalini eytip kälgän ekän. Mehmanlarni zäŋ qoyup tiŋşiğan Turğan aka, kšp štmäyla, Bayanday yezisiğa bir top başqarma äzaliri bilän bardi. Mäzkür juttiki mäktäpniŋ ähvali bilän tonuşqan u jut çoŋliriğa bilim därgahini җiddiy remonttin çiqirip berişkä küç salidiğanliğini vädä qildi. Şu jili bir top tiҗarätçilärni jiğip, ularğa Bayanday mäktiviniŋ ähvalini çüşändürdi. Şundaq qilip, mäktäpkä җämi 25 million täŋgä mäbläğ aҗritilip, toluq җšndäştin štti. T.Rozahunovniŋ täşäbbusi bilän Uyğur teatri benasiniŋ hoylisiğa kompozitor Quddus Ğoҗamiyarovniŋ häykili ornitildi, җämiyät ärbabi İsmayil Yüsüpovniŋ qäbrigä ornitilğan häykälmu şu җümlidindur.

T.Rozahunov ҖUEMniŋ mua­vin räisi hizmitidin kät­kändin keyin, 2009-jili Q.Ğoҗamiyarov namidiki җum­huriyätlik dšlät akademiyalik Uyğur teatriniŋ mudiri Adilҗan Җanbaqievniŋ täklivi bilän mudirniŋ birinçi orunbasari hizmitigä tayinlinidu. Turğan aka ändi hälqiniŋ mädäniy äŋgüştäri – milliy teatrimiz bilän bir näpästä boluşqa küç çiqiridu.

T.Rozahunov «säkkiz qirliq, bir sirliq» insan edi, çünki qaysi sahada işlimisun, çin vuҗudi bilän hizmät qilatti.

Һelimu yadimda, Turğan akiniŋ Astanada istiqamät qilivatqan oğli Armanҗan dadisini paytähtkä kelip, šzi başliğan şähsiy tiҗaritigä rähbärlik qilip, yol-yoruq kšrsitişini iltimas qilğan edi. Amma šz pärzändiniŋ mänpiyitidin, hälqiniŋ män­piyitini üstün kšrgän ustazim oğliniŋ täklivini rät qildi. Huddi bir närsini säzgändäk, işlirini tezlitip, yänä bir yeŋi layihini duniyağa äkäldi. Turğan akiniŋ täşäbbusi bilän «İnayät» assotsiatsiyasi quruldi. Uni maddiy җähättin Kintal İslamov qollap-quvätlidi. «İnayät» assotsiatsiyasiniŋ mähsiti — milliy maaripni täräqqiy ätküzüş boldi. Täҗribisi mol Turğan aka mäzkür täşkilatniŋ işini җanlandurdi, tšrt jil mabaynida millitimizgä ait mäsililärni alğa sürüp, ularniŋ iҗabiy yeşimini tapti. Uyğur balilirini çät ällärgä oquşqa ävätiş imkaniyitini yaratti. İmkaniyiti çäklängän balilarğimu alahidä kšŋül bšlüp, ularniŋ җämiyitimizdä šzlirini yerimҗan ämäs, bälki toluq hoquqluq äzimätlär süpitidä sezinişigä zämin yaratti. Bu җämiyätlik täşkilat ämälgä aşurğan barliq işlarni tizip çiqişniŋ šzi helä vaqitni alğan bolar edi.

Turğan aka bilän işligän härbir kün meniŋ üçün qimmät edi. Män uniŋdin җämiyätlik işlarni uyuşturuşniŋ qir-sirlirini ügändim. Ägär bügünki kündä hälqimgä yariğidäk, tapşurulğan işniŋ ayiğiğa ğälibä bilän yätkidäk bir insan bolsam, bu päqät Turğan akiniŋ äҗriniŋ nätiҗisi däp bilimän.

Bir küni Turğan aka «Siz kšp işlarğa arilaştiŋiz, täҗribiŋiz moliyip, jüklängän väzipilärniŋ hšddisidin toluq çiqip jürisiz», däp beşimni kškkä yätküzdi. Täläpçan ustazdin mundaq sšzlirini aŋlaş çoŋ bir bähit edi. Mänmu, šz novitidä, ustazimğa çäksiz minnätdar ekänligimni eyttim. U bir däqiqä oyğa çšmdidä, keyin:  «Nadira, bu hayatta hämmimiz mehman, heçkim mäŋgülük ämäs» dedi. Şu çağda män: «Turğan aka nemilärni dävatisiz, siz bilän talay işlarni ämälgä aşurimiz, sizgä ohşaş adämlär hälqimizgä keräk», däp kšzümdin tamça yaşlar eqip çüşkinini šzämmu säzmäy qaldim. Äpsus, miŋlarçä äpsus, Turğan aka šziniŋ bu hayattin ätigän ketidiğini säzgän ekän…

Һelikäm işängüm kälmäydu, vaqit štkänsiri Turğan akiniŋ yoqluği här qädimimizdä bilinivatidu.

Dilkäş, millätpärvär, aq kšŋül insanniŋ arimizdin bevaqit ketişi hämmimizniŋ beşini gaŋgiritip qoydi. Çünki uniŋdäk uyuşturuş qabiliyiti juquri tuğma talant egiliri bizdä kamdin-kam.

Nadiräm ÖMÄROVA, «İnayät» assotsiatsiyasi räisiniŋ mämuriyät vä maliyä mäsililiri boyiçä orunbasari.