«Öçmäs yiltiz» ävladi yaki Özginimu šz qilişni bilidiğan ana häqqidä

0
249 ret oqıldı

Raşidäm RÄҺMANOVA, «Uyğur avazi»/ Munaräm Gayitova – Dostluq yezisidiki nuraniy anilirimizniŋ biri. Yättä pärzänt quçqan u 1942-jili Lavar yezisida Turğanҗan ata bilän Baharhan aniniŋ ailisidä duniyağa kälgän.Munaräm üç yaşqa käl­gändä, atisi şiddätlik җäŋlärniŋ biridä qaza boldi. Anisi Baharhan egilikniŋ barliq eğir-yenik işliriğa arilişip, pärzäntlirini «qa­nat­liqqa qaqturmay, tumşuqluqqa çoqturmay» çoŋ qildi. Anilarniŋ här künki tiläkliri iҗazät bolup, uruşmu tamamlandi. Arida bir-ikki jil štüp, җäŋ mäydaniğa kätkän qerindaşliri Muzäppär bilän Mämäҗan biridin keyin biri jutiğa aman-esän qaytip käldi. Yoldişidin ayrilsimu, pär­zäntliriniŋ barliğini quçiğiğa qayta alğan aniniŋ hoşalliğida çäk bolmidi. Yeŋi küç, yeŋi ğäyrät bilän işlidi. Mälumki, uruştin keyinki jilliri Qazaqstanğa türk, kurd vä başqimu millätlärniŋ väkilliri kšçirildi. Kšpni kšrgän, kšŋli käŋ Baharhan ana täqipkä uçriğan ailiniŋ birini šyigä kirgüzüp, ularnimu šz qanitiniŋ astiğa aldi.

– Anam Baharhan 90 yaşqa kelip duniyadin štti, — däp sšzini davam qildi Munaräm ana. — Biz, pärzäntliri, uniŋ «jiriğini yeqinlitip, eğirini yeniklitişkä» tiriştuq. Qiyin jillardiki eqidisini aqlap, animiz haliğinidäk, bir-birimizni hšrmätläp, iz­zät­läp šttuq. Äpsus, hazir tšrt qerindişimniŋ häm­misila baqiliq bolup kätti. Bügün dadam Tur­ğanҗan bilän apam Baharhandin tuğulğan bä­şimizdin 34 nävrä, 100 çävrä vä 118 ävrä taraptu. Qerindaşlirimdin qalğan balilar meniŋ üçün  altundinmu, hättaki yaqut bilän marҗandinmu qimmät. Ular kimniŋ ävladi ekänligini ästin çiqarmisun, qerin­daşniŋ baliliri yat bolup kätmisun, bir-birini tonup-bilsun, degän niyättä šzimizni «Öçmäs yiltiz» ävladi däp atidim. Arilap-arilap ularniŋ beşini qoşup qoyimän.

Һä, hayati kšpkä ülgä bolğan Turğanҗan vä Ba­harhan Gayitovlarniŋ äv­ladi bayliqni pul bilän ämäs, bälki šmürgä kälgän baliliri bilän bahalaydu. Şuŋlaşqimu, ularniŋ ai­liliridä kam degändä bäş, kšp degändä on bir bala tuğulup, tärbiyiländi. Öy­niŋ känҗisi Munarämni Baharhan ana 18 yeşida Mehirdin isimliq şofer jigitkä çetip qoyidu. 30 jil iҗil-inaq yaşiğan är-ayal bäş qiz vä ikki oğul tepip, tärbiyilidi. Mehirdin ata 1992-jili duniyadin štti. Bu vaqitta balilarniŋ känҗisi Dilmurat yeŋila 10 yaşqa kälgän edi. Munaräm ana belini mäkkäm bağlap, ikki adämniŋ jükini yalğuz kštärdi. Pärzäntliriniŋ barliğini oqutti. Zahidäm, Päridäm, Gülnarä – meditsina hadimliri, Gülzarä – muällim, Һaҗimurat – tiҗarätçi, Dinarä – dizayner, Dilmurat – ädliyä hadimi bolup yetildi. Ularğa qoşumçä, Munaräm ana 20 yeşida ata-anisidin ayrilip, tänha yalğuz qalğan çavşän qizi Tamarani bağriğa basti. Uni İşiktä pedagogika uçiliöesida, andin Almutidiki Qizlar pedagogika institutida oqutti. Ahirida uni šziniŋ җiyänigä qoşup qoydi. Munaräm hädä Tamara bilän yezidiki balilar bağçisida billä işlidi. Һazir här ikkilisi hšrmätlik däm elişta.

Munaräm ana җämi­yätlik işlarğimu yeŋidin arilaşti. Jutdaş dostliri İbadät Ğanibaeva, Rabiyäm Abdrahmanova, Mayminäm Paltieva, Hatäm İmanbaqieva, Hasiyät Ğa­nieva vä başqilar bilän «Җanan» birläşmisini qurup, jutiniŋ «otidin kirip, süyidin çiqivatidu». Yezidiki birmu iş ularniŋ qatnişişisiz štmäydu. Җämiyätlik işlarğa u šziniŋ җiyäni, çoŋ hädisi Anargülniŋ oğli, içki işlar organliriniŋ veterani Alimҗan İlievnimu elip käldi. U birnäççä jil Dostluq yezisiniŋ jigitbeşi hizmitini atqurdi. Һazir uniŋ işini Һaşimҗan Sadirov davamlaşturuvatidu.

Yeqinda Munaräm ana bilän uniŋ җiyäni Alimҗan aka uyuşturğan qerindaşlar çeyiğa bizmu qatnaştuq. Jiraq-yeqindin bu uçrişişqa ävlatniŋ 125 äzasi käptu. Ular bovisi bilän momisidin qalğan yalğuz yaldama – Munaräm aniniŋ quçiğini güllärgä orap, izgü-tiläklirini izhar qilişti.

«Äŋ muhimi – balilarğa Alla insap bärsun. Meniŋ ata-anamdäk adämlär här ävlatniŋ tarihida bar. Ularniŋ ismini yad etip, rohini huş qiliş päqät insapliq balilarniŋ qolidin kelidu», — dedi Munaräm ana biz bilän hoşlişip.

Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.