Qiyamät kündä yezilğan şeir

0
611 ret oqıldı

Hasiyäthan Battalova 1928-jili Uyğur nahiyäsiniŋ Avat yezisida tuğulğan. Uluq Vätän uruşi jilliri arqa säptä tinim tapmay ämgäk qildi. U şair qälblik ayal edi. Uruşqa kätkän akisi Bährim Һoşurovtin «qara hät» kälgän küni ğämgüzar ana šziniŋ därt-päriyadini şeir misraliriğa qaçilap, uni tügüçkä orap, sanduq içidä saqlap qoyğan ekän. Bügün gezithanlar diqqitigä 82 yeşida duniyadin štkän nuraniy aniniŋ äynä şu qiyamät künlärdä yezilğan qoşaqlirini havalä qilivatimiz.Bu künlär eğir künlär,

Untulmas tarih boldi.

Äl beşiğa ğäm çüşti,

Kšz yeşi däriya boldi.

Qiriq ikkinçi jilniŋ 26-fevrali,

Akamniŋ Yarkäntkä maŋğan küni.

Hoşlişip kätti Çarindin piyadila,

Һeç yadimdin kätmäydu kündüz-tüni.

Çoŋ-kiçikni qan jiğlitip zar äylätkän,

Ata-ana qerindaştin ayrivätkän.

Bizgä düşmän faşistlar yoq bolğiçä,

«Җenim qurvan» däp akam qäsäm içkän.

Soğ bšşük quçaqlap baqqan anam,

Nägä kätti qädirdan meniŋ ağam.

Oyliğan mähsitigä yetälmästin,

Kätkändu jürigidä qayğu, arman.

Kişigä behšddä sšz eytmas,

İnsanliq qerindaşlar.

Qoyniŋ qozisidäk jugaç,

Nägä kätti bu yaşlar.

Äl bähtini qoğdaşta,

Şeyit bolğan şu yaşlar.

Aman bolsun ändiki,

Çoŋ-kiçik qerindaşlar.

On güliniŋ bir güli,

Eçilmiğan tüvrügüm.

İşänçimdin ayrildim,

Kavap boldi jürigim.

Bir šydä yalğuz qiz bolup   tuğuluptimän,

İzsiz ketip därt tepip bärdiŋ  җenim akam.

Beşimni siypap därdimni  täŋ tartişqidäk

Barmidi işängidäk meniŋ anam.

Bala tepip qiziğini kšrälmigän,

Yoğan šydä yalğuz qaldi sorli momam.

Arminiŋ kšp, edi yetälmidiŋ muradiŋğa,

Untulmaydu kšpkä kälgän bu bir yeğa.

Hätliriŋdä azatliq kütüp yeŋişni,

Kšrälmidiŋ yeŋiş bilän ayaqlaşqan bu çelişni.

Jitimmän yättä yeşimdin,

Untulmas kün štti beşimdin.

Ümütlirim zor edi, amalim yoq,

Ayrildim qayaş-qerindaştin.

Jürimän bändä bolup,

Yaralğinimğa toyup.

Bügün maŋa kšründi,

Asman çoğ, yär qoğ bolup.

Därt käldi äziz başqa,

Kişiniŋ җeni başqa.

Sänğu kšŋül yasaysän,

Yetämdu qerindaşqa.

Vätän yolida kättiŋ,

Yaşliğiŋğa ağrinimän.

Kim bilsun meniŋ därdimni,

Kündin-küngä sarğiyimän.

Akamni oylisamla,

Bu җenimdin keçimän.

Yerim җan kälgän atamğa,

Qarap şükri däymän.

Aldiŋda yayliŋ yoq, käyniŋdä quyruq,

Qan keçip, җapa çekip kättiŋ duniyadin.

Ornuŋda šsär däymän, izbasar iniliriŋ –

Turdi, Ermak, Emel'yan, Mämlikäthan siŋliŋ.

Kişi jutida yalğuzmän,

Musapir häm jitim män.

Kumulup jürgän hämrayim,

Murtiza däp bilimän.

Qamlaşsun, qamlaşmisun,

Därtkä çidimay yazdim.

Ğäm bilän ğäplät basti,

Kšŋlümni qayğu çaçti.

Kimniŋ beşiğa bu kün kälsä,

Şu yetidu haliğa.

Därt bilän ğäm kšrmigänlär,

Külämdekin muŋiğa.

Hasiyäthan BATTALOVA. 1947-jil.

Bälüşüş