Qaynamlarda çiniqti

0
268 ret oqıldı

Şahrizada Sabitova, «Uyğur avazi»/ Uluq Vätän uruşi jilliri çoŋ-kiçikniŋ şat külkiliri yaŋrap, koçilardin adäm ayiği üzülmäydiğan yezida qorqunuç häm җim-җitliq hšküm sürdi. Yättä yaştin yätmiş yaşqiçä bolğan barliq adämlär Ğalibiyätni yeqinlaşturuş üçün tinim tapmidi. Yoqsizçiliq, açarçiliq vä pütmäs-tügimäs etiz-eriq işliri oyun baliliriniŋ jüräk qetidiki arman-tiläklirini kümpäyküm qildi. Mundaq eytqanda, läniti uruş şu oyun baliliriniŋ baliliq dävrini oğrilidi. Öyiniŋ tüvrügi bolğan atilar bilän akilar uruş mäydaniğa atlinip kätkändin keyin, ailini asraşni šz zimmisigä alğan uruş baliliri — bügün nävrä-çävrä oçumidin su içip, yaş ävlatni vätänpärvärlik rohta tärbiyiläşkä šz ülüşini qoşup kelivatqan inavätlik moma-bovilar. Uyğur nahiyäsiniŋ Pähriy grajdini Mahmutҗan Qasimov äynä şular җümlisidindur.

Uruş başlanğan jili Mahmutҗan tšrt yaşta edi. Läniti uruş däsläp atisi Qasim Mämätbaqievtin, andin akiliri İvrayim vä Mäsimҗan Qasimovlardin ayridi. Eğirçiliqlarğa bärdaşliq bärgän ana quçiğida qalğan bäş pärzändini «Qanatliqqa qaqturmay, tumşuqluqqa çoqturmay», beqip-qeqip çoŋ qildi.

Mahmutҗan Çarin yättä jilliq mäktividin keyin Çoŋ Aqsu yezisida ottura mäktäptä bilim elip, 1955-jili uni äla bahağa tamamlidi. Bir jildin keyin Almuta zooveterinariya institutiğa çüşti. Bäş jil štüp, aliy bilimlik mal dohturi ataldi. U jilliri kindik qeni tškülgän juti — Çarindiki Sverdlov namidiki kolhozda uniŋdäk bilimlik mutähässislär yoqniŋ ornida edi. Ataqliq kolhoz räisi, yeza egiligi işläpçiqirişiniŋ mahir täşkilatçisi Mirzigül Nasirov yaş mutähässisni egilikniŋ baş mal dohturi lavazimini täklip qildi.

Öz käspini puhta bilidiğan Mahmutҗan Qasimov işqa җan dili bilän berilgäçkä, bir bäşjilliq içidila kolhozniŋ qoy-šşkisi — 100 miŋ, qara meli — 5 miŋğa, ilqisi 2,5 miŋğa kšpäygän edi. Munçilik malni qät°iy zooveterinariyalik çarilär asasida kütüp-beqiş, šz tšli hesavidin kšpäytip, aman saqlaş oŋay işlardin ämäsligi yahşi mälum. Biraq yaş mutähässis juquri җavapkärligi tüpäyli jüklängän väzipä hšddisidin şäräplik çiqalidi.

Salahiyätlik mutähässisniŋ qabiliyitini bayqiğan nahiyä rähbärligi uni 1967-jili nahiyälik mal davalaş stantsiyasini başquruşqa  ävätidu. Bu yärdä biraz işligändin keyin, yeza egiligi mähsulatlirini setiveliş vä süpitini yahşilaş boyiçä dšlät inspektsiyasiniŋ mudiri, nahiyälik iҗraiy komitetta bšlüm başliği, andin yeza egiligi başqarmisiniŋ baş mal dohturi lavazimlirini atqurdi. Ändi 1974-jildin etivarän «Ämgäk» kolhozida partkom kativi bolup işläp jürgändä Almuta aliy partiya mäktivigä yollanma alidu vä mäzkür oquş ornini tamamliğandin keyin Uyğur nahiyälik partkomida partiya komissiyasiniŋ räisi bolup işläydu. 1981-jili «Oktyabr'» kolhozini başquruşqa ävätilidu. Täkitläş keräkki, u jilliri hämmä yeza egiligi sahaliriğa nisbätän täläp küçiyip, bilimlik kadrlarniŋ orni «issimaydiğan». Çünki äŋ eğir uçastkilarğa äşular ävätilätti.

Mahmutҗan Qasimovniŋ keyinki paaliyitimu uniŋdin istisna bolğini yoq. U ändi nahiyälik veterinariya stantsiyasiniŋ baş mal dohturiniŋ orunbasari, andin dehan egilikliri ittipaqiniŋ räisi, nahiyälik vetsanotryadniŋ başliği, 2001-jilğiçä «Otan» partiyasi nahiyälik täşkilatiniŋ iҗraiy mudiri väzipisini atqurdi. Mana moşundaq qaynamlarda çiniqqan Mahmutҗan Qasim oğli pensiyagä çiqqandin keyinmu  šydä qol qoştirip oltarğini yoq. Uzun jil җämiyätlik işlarniŋ  qaynimida jürdi. Uniŋsiz šzini täsävvur qilalmaydu.

Ömürlük җüpti, täҗribilik terapevt-kardiolog Hatäm Ğulam qizi ikkisi pärzäntliriniŋ hayattin šz ornini tepişiğa barliq mümkinçilikni yaratti. Anisiniŋ izini qizliri Läyla, Gšzäl, Gülinur, oğli Armanҗan besip, insan salamätligini saqlaş yolida hizmät qilivatidu. Çoŋ qizi Asiyäm başqa käsip egilidi.

Pärzäntliriniŋ häliq üçün hizmät qilivatqinini kšrgän Mahmutҗan ata bilän Hatäm aniniŋ hoşalliğida çäk yoq. Ular baliliriniŋ šyliridä mehman bolup, ältäk nävriliriniŋ şat külkisidin bähirlinip, şat-şadiman yaşimaqta.

Uyğur nahiyäsi.

Bälüşüş