Jigitbaşliriniŋ roli üstün

0
397 ret oqıldı

Yoşuruşniŋ haҗiti yoqki, «uyğur jigitbaşliri šzliri istiqamät qilivatqan yeza-mähällilärdä qandaq paaliyät atquruvatidu?» degän soal päyda bolsa, kšpçiligimizniŋ heç ikkilänmäyla, «ular şu jutlarda štküzülüp turidiğan toy-tškün, näzir-çiraq vä şularğa ohşaş başqimu jutdarçiliq işliriğa rähbärlik qilidu» däp җavap berimiz. Mümkin, ilgiri şundaqmu bolğandu. Amma hazir jigitbaşliriniŋ väzipisi, bäzilär oyliğandäk, šz jutidiki jügü-jitim işlarniŋ zamanğa munasip štküzülüşini uyuşturuş vä štküzüş bilänla çäklänmäydu. Mäsilän, qärällik näşirlärgä muştiri toplaş, qarakšzlirimizni ana tilimizdiki mäktäplärgä җälip qiliş, duniyadiki birdin-bir käspiy teatrimizğa bilet-abonementlarni tarqitiş vä millitimizgä ait başqimu işlarni ämälgä aşuruş jigitbaşliriniŋ uttur väzipisi bolup qalğanliği nävaq.

Ändi җumhuriyätlik Uyğur etnomädäniyät märkizi yenida Jigitbaşliri keŋişi qurulğandin etivarän, ularniŋ paaliyät dairisi tehimu käŋäydi, jüklängän väzipilärmu kšpäydi. Һazir җay-җaylardiki jigitbaşliri yärlik hakimiyätlärniŋ äŋ işäşlik tayançiliri bolup hesaplinidu desäk, aşurup eytqanliq ämäs. Sävävi, şu yärlärdiki barliq iҗtimaiy-mädäniy çarä-tädbirlär jigitbaşliriniŋ paal qatnişişi bilän uyuşturulup kälmäktä. Buni kšpçilik kšrüp-bilip jüridu. Һätta säyasiy kampaniyalärdimu jigitbaşliri paaliyätçanliq kšrsitivatqanliğini täkitläş orunluqtur.

Özara dostluq-inaqliq — Qazaqstanda yaşavatqan 130 millät-ulusniŋ qeniğa siŋgän esil hislät. Bizniŋ jigitbaşlirimizmu elimizdä milliy razimänlik vä birlikniŋ saqlinişiğa çoŋ hässä qoşmaqta. Ular yärlik hakimiyätlär yenidiki җämiyätlik keŋäşlär bilän qoyuq munasivättä bolup, millätlärara dostluq-inaqliqni tehimu küçäytişkä, ahali arisida dšlitimizniŋ milliy säyasitini tärğip qilişqa alahidä küç çiqarmaqta. Qaysi jutni almayli, ulardiki jigitbaşliri mustäqil elimizniŋ moşu bayliğini saqlap qelişqa dayimiy diqqät bšlüp kelivatidu.

Muhtaҗ bolğanlarğa yardäm qolini sozuş, ularniŋ hiҗalitidin çiqiş — musulmanlarğa has yänä bir aliyҗanap hislätlärniŋ biri. Uyğur jigitbaşliriniŋ moşundaq sovapliq işlardimu kšçniŋ aldida kelivatqanliğini alahidä täkitläp štmäkçimän.

Mäsilän, keyinki jillarda elimizdä biraz yeza-avullarni su besip, ularniŋ bäziliriniŋ ahalisiniŋ baş-panasidin ayrilip qalğanliği kšpçilikniŋ yadida bolsa keräk. Bu paҗiä toğriliq qärällik näşirlärdä, җümlidin «Uyğur avazi» gezitida maqalilar elan qilindi. Äynä şu ahaliliq punktlarniŋ turğunliriğa biz qolumizdin kelişiçä yardäm qilduq. Män bu yärdä Almuta şähiriniŋ Naurızbay nahiyäsidiki Qarağayli, Almuta vilayitiniŋ Uyğur nahiyäsidiki Çarin, Aqsu nahiyäsidiki Qızılağaş vä Qariğanda vilayitiniŋ birqatar yeziliriğa qilinğan yardämni kšzdä tutuvatimän. Moşu җaylarniŋ turğunliriğa җumhuriyätlik Uyğur etnomädäniyät märkiziniŋ bevasitä uyuşturuşi vä rähbärligi astida 20 million täŋgigä yeqin mäbläğ jiğildi. Bu işlarda uyğurlar yaşaydiğan yeza-mähällilärniŋ jigitbaşliri jut ahalisi bilän bir yaqidin baş, bir yäŋdin qol çiqirip härikät qildi.

Umumän, җumhuriyätlik Uyğur etnomädäniyät märkizi yenidiki Jigitbaşliri keŋişi päqät millitimizgä ait işlardila ämäs, şuniŋ bilän billä mämlikät dairisidä ämälgä aşuruluvatqan iҗtimaiy-mädäniy çarä-tädbirlärdä qizğin paaliyät kšrsitip, uyğurlar arisida jigitbaşliri instituti roliniŋ üstün ekänligini ämäliyatta namayiş qilip kälmäktä.

 Abdureşit MÄHSÜTOV,  җumhuriyätlik Uyğur etnomädäniyät märkizi yenidiki Jigitbaşliri keŋişiniŋ räisi, Qazaqstan hälqi Assambleyasiniŋ äzasi.

Bälüşüş