Özäm işläp tapqan pul

0
405 ret oqıldı

Gülbahar YaSİN (ŞUAR)/ Qolumda bir tutam pul, harğin qädämlirimni sšräp sirtqa çiqtim. Bu meniŋ tunҗa ayliq maaşim — šzäm tapqan pul edi. Tovva, bir ay nemançila uzaq vaqittu?.. Öydiki çağlarda yaki sinipta hatirҗäm däris aŋlap jürgändä bir ayniŋ munçivala uzaqliğini säzmäptekänmän. Birdämdila çüş bolup, çüştin keyin käç bolup, käç bolsa uhlap, taŋ atsa oyğinip degändäk, künlär maŋa şunçilik tez štkändäk tuyulatti. Özämmu säzmästin häş-päş degiçä çop-çoŋla bolup qaptekänmän, mana ändi arzuyumğa yarişa aliy mäktäptä oqumaqtimän…

Birdäm işligänniŋ, birdäm oquvatqanniŋ gepini qilsam, meni «nemä däydiğandu?» däp qalmaŋlar, oquvatqinim rast. Oquş hiraҗitimni ğämläş üçün däristin sirt çağlarda restoranda işlävatqinimmu rast.

Qolumdiki 300 yüvän pulğa qarap kšzümgä ğil-ğil yaş käldi. Demisimu, bu pulni asan taptimmu? Däristin keyin savaqdaşlirimniŋ hämmisi tamaqqa yaki yataqqa meŋişidu, män bolsam, işläydiğan yerimgä jügräymän… Käçlärdä ular hatirҗäm oynap-külüp, bu gšzäl şähärniŋ koçilirida säylä qilip jürsä, män tehi tüzigiräk birnärsä yemiginimgä qarimay, bir-biridin çataqçi mehmanlarni kütüş bilän avarimän…

Qolumdiki bu pulğa qarap çoŋqur tinivättim. Jutumdiki çağlirimda pul häşligüm, kiyim kiygüm kälgändä jiğlap bolsimu, ata-anamniŋ qolidin mundaq puldin näççini alğandim,. Lekin şu tapta pul tutup turğandiki hissiyatim u çağlarğa tamamän ohşimatti.  Çünki bu šzäm tapqan puldä?! Burun tağ aylinip kälsä, hazir bağ aylinip kelidiğanğa işinipmu qaldim. Nemişkä dämsiz? Külgiŋiz kälsimu eytay, äyni çağdiki hal-künimiz yahşi künlärdä mänmu birmunçä adämlärgä «kiçik ğoҗayin» bolup baqqanmän.

Aşhanimizda işligän aşpäzlärniŋ birär işi yaqmay qalsa, ata-anam bir çättä qelip, huddi hazir meni başquruvatqandäk, mänmu ularni başqurattim. Ötnä aläm degän şumekin, başqilarniŋ yallinip işläşniŋ qançilik täsligini šz beşimğa kälgändila äҗayip çoŋqur his qilivatimän. Uh… «Kšrginiŋdin kšptur kšrmiginiŋ, kšrmigänni kšrisän šlmiginiŋ» demäkçi, yänä nemä kšrgiligim barkin?

Bügün däm eliş küni bolğaçqa, maaşimni alğaç, ätigänki taziliq işlirini tügitip çiqtim. Käçqurun mehmanlar kälgiçä bolğan ariliqta, här halda bekarmän, җapanimu tarttim, ändi addiy bolsimu äl qatari birqur kiyim elivalmisam bolmas. Һerip kätkän bolsammu, yänila bazarğa qarap maŋdim. Burundin tartip qolumğa pul kirsä, birinçi bolup, kiyimni oylaydiğinim rast. Amma üginişnimu, šy işlirinimu qoldin bärgän ämäsmän. Çataq yeri, aliy mäktäpkä qobul qilinğanliq çaqiriğini qolumğa elipla, goya Ürümçidä lata ämäs, zärbabtin kiyim kiyidiğandäk, hämmä kiyimlirimni beridiğanlarğa berivetip käptekänmän. Qarisam, bu yärdikilärmu bizgä ohşaş kiyim kiyidekän. Tehi u täräplärgä ohşaş val-vul qimmätlirini ämäs, addiy-saddä, yarişimliqlirini kiyidekän…

Bazarda bir-biridin çirayliq kiyimlärni tutimän, amma käynimgä yanimän… Yänä kelip tutimän, yänä yanimän. Kiyimni desäm alğum bar, amma yançuğumdiki pulniŋ heç çiqqusi yoq. Çünki bu šzäm işläp tapqan puldä!

Ahiri qiyalmas ilkidä bazardin yandim, çünki moşu päyttä pul tepişniŋ täsligini bäkmu çuŋqur his qilğan edim. Һelimu esimdä… Bir jili, Qurvan heyt harpisida, huddi kiyim kiymisäm šlidiğandäk jiğlap turuvelip, anamni bazarğa elip bardim. Tallap jürüp bir jürüş yubka-çapanğa kšzüm çüşti. Uniŋ qimmätligi bilän karim yoq edi. Anam aldapmu, tillapmu baqti, amma yänila çiŋ turuvaldim. Puli yätmäy sodigärniŋ aldida hiҗalätçiliktä qelivatqan beçarä anam ahiri kimlärdindur pul štnä elip kelişkä kätti. U qaytip kälgändä çarisizliq tüpäyli, kšzliridä liğildap qalğan yaşni kšrüp tursammu, kiyimni alalmaydiğinimni bilip, paŋŋidä jiğlavättim. İçimdä ata-anamdin narazi boldum. Meniŋ oyumçä, härqandaq ata-aniniŋ yançuğida pul bolmasliği mümkin ämäs edi…

Ätisi berip kiyimniğu aldim, biraq bir jil štä-štmäyla aliy mäktäpkä çaqiriq kälgändä ularniŋ häqiqätänmu çarisiz ähvalda qalğanliğini vä qalidiğanliğini his qildim. Һeliqi bayaşayät künlär tuyuqsiz bir vaqiä tüpäyli kšz aldimdin bir-birläp yoqalğan. Mana ändi kšridiğinim här küni sähärdä beçarä ata-anamniŋ oquş puliniŋ yolini qiliş üçün çiqip ketip, käçtä çiraylirini sarğaytqan halda qaytip kelişliri boldi. Şu dämlärdä, jürigim gärçä keçikip bolsimu qattiq eçişti, amma oquş istigidä ün-tünsiz turuvelişqa mäҗbur boldum… Mana oquşqimu käldim, šzäm işläp, pulmu taptim. Җapada işläp tapqan pul häҗäp tatliq bolidekäna?

Şu bir künlärni oylavetip, kšzlirimni yaş ägidi. Ata-anamniŋ simasi kšz aldimğa kelişi bilän birdinla kallam eçilip kätti. «Toğra, bu pulniŋ yerimini šyümgä ävitäy» degän oyğa käldim. Rast, ata-anam narazi bolidu. Amma ularniŋ qolumdin alğini bir tal kämpüt bolğan täğdirdimu, uni җahandiki җimi nimättin äla bilip yäydiğanliğiğa işinimän!

Bälüşüş