İşçan qizlar

0
174 ret oqıldı

Mana, häş-päş degiçä institutni tamamlap «jurnalist» atalğinimizğa jigirmä jil boluptu. Kursdaşlarniŋ bäziliri šz käspi bilän işläp, iҗadiyättä helila egiz çoqqilarğa yätsä, bizgä ohşaş aҗizlar, käspimizdin tamamän üz šrüvalduq. Yeqinda studentliq dävirlärni billä štküzgän dost qizlar bilän İnternet tori arqiliq alaqä bağlap, biraz arilaşqandin keyin, šzara çay oynimaqçi bolduq. Şundaq çaylarniŋ biridä gšzäl studentliq dävrimiz toğriliq gäp qozğilip qaldi. Män helila «qizip» kätkän ohşaymän:

— Qizlar, esiŋlardimu, armanlirimiz bäk büyük edi. Däris taşlimastin, šy tapşurmilirini orunlap, kitaphanilardin çiqmattuq. Qolumizğa diplom elip, mutähässisligimiz bilän işläşkä intilğan eduq. Һäy, oğri jillar, bizniŋ arzu-armanlirimizni kümpäyküm qilivättimu yaki biz šzimiz şu kšzligän mähsätlärni häl qilişqa intilmiduqmu, bilmäymän, ahiri moşu küngä qalduq, — dedim eğir hursinip.

— Ätirgül, siz bäk toğra gäp qildiŋiz. Yaş vaqtimizda biz hälqimizgä hizmät qilimiz däp oyliduq, — dedi Tahmina meni qollap. — Gezit-jurnallarğa maqalilarni yazattuq. Kitap oqattuq. Hälqimizgä paydisi tegidiğan härhil paaliyätlärniŋ җankšyärliri eduq. Һazirçu, qazan beşidin kätmäydiğan ayallarğa aylinip qalduq. Ata-anilirimiz bizdin çoŋ ümüt kütkändi. Yadiŋlardimu, gezit-jurnallarda birär maqalimiz yoruq kšrsä, hoşal boluşup, holum-hoşnilarğa: «Meniŋ qizim yazğuçi bolidu» däp mahtinatti. Äpsus, biz ularniŋ işänçisini aqlalmiduq.

Dostumniŋ eçiniş ilkidä eytqan gäplirini tiŋşap, šzimizni šzimiz ayap, bu kaj täğdirimizni kayiduq. Bu gäpni qozğiğinimğa içimdä bäk hiҗil boldum. Şu tapta yadimğa bir oy käldi. Hoşalliğimdin çavak çelivätkinimnimu tuymay qaptimän.

— Qizlar – dedim šzämni säl oŋşavalğandin keyin. — Һazir biz, nävrä quçup, ularniŋ şat külkisigä ğäriq bolup jürimiz. Mana bügün hoyma ubdan jiğilip qaptimiz. Mümkin, ändi hälqimizgä paydisi tegidiğan işni qilarmiz?

— Nemä qilimiz, – dedi qizlar dürridä.

— Jurnal çiqarmaymizmu…

Bayatin gäpkä arilaşmay, yanfonini koçilap oltarğan Modängül häyran bolup soridi:

— Jurnal?! U nemä häqqidä bolidu?

Män tehimu hayaҗanlinip kättim. Üzümgä qan jügräp, pokandäk qizirip kätkinimgä qarimay, ornimdin däs turdimdä, gepimni davamlaşturdum.

— Һazir, šzäŋlarğa mälum, qolida barlar, häliq üçün helila ubdan işlarni beҗirivatidu. Birliri meçit selivatidu. Toğra, din birinçi, amma ilim-pän asasiy orunda ekänligini härgiz untumayli. Qolumizdin kälsä, mäktäp yaki balilar bağçilirini salayli. Biraq, bizniŋ u işlarni qilişqa imkaniyitimiz yar bärmäydu. Uniŋdin kšrä, qolumizdin kelidiğan işni qilayli. Һämmä qiziqip oquydiğan, täşnaliq bilän kütidiğan jurnal çiqirayluq.

Gepimni bizni yaqturmay, härbir sšzümizgä tüzitiş berip, bir buluŋda duniyadin beğäm oltarğan Rahiläm bšlüvätti:

— Vay vuy, Ätirgül! Siz nemilärni däp kättiŋiz. U jurnaliŋizni kim setivalidu häm kim oquydu? Bügünçu, hämmisigä yanfon, komp'yuter bolsa boldi. Vatsap degänğu bir bala boldi. Yaşlarla ämäs, qerilarmu şuniŋdin baş kštärmäydu. Ana tilimizda çiqivatqan gezit-jurnallirimizğa šz ihtiyarimiz bilän yeziliştin qaçimiz. Ädäbiy kitaplarni oquştin tamamän qelivatimiz. Ändi bizniŋ jurnalimiz kimgimu keräktu?

Çayda oltarğan bäş hotun, uniŋğa qapaqlirimizni türüp qaraştuq.

—  Rahiläm, siz qoşulmisiŋiz, män silär bilän ämäs däŋ, halas. İzgü täşäbbusimizğa palta çapmastin, – dedi Tahmina helila kštiräŋgü avazda. Ahiri helä talaş-tartiş qilip, kšpçilik avaz bilän jurnalni çiqiriş qarariğa kälduq. Bu bizniŋ insaniy väzipimizdäk bilindi. Ändi bu jurnalniŋ namini tepişimiz keräk?

— «Nazugum», uyğurniŋ ärikpärvär batur qizi. Şuniŋ namida bolsun. İsmi eytip turğandäk, bizniŋ jurnal ävlatlirimizni milliy rohta tärbiyiläydiğan näşir äpkarimiz bolğini durus, – dedi Rahiläm birdinla başta eytqan sšzliridin yaltiyip.

—  «Oğuzhan» däymiz. Yiltizimizniŋ bäk çoŋqur ekänligi bilinip tursun, — dedi šzini bäk äqillik çağlaydiğan, šz vaqtida dadisi yeza hakimi bolup işligän Tahmina.

Eytmaqçi, uniŋ pikrigä mänmu qoşuldum. Undaq bolğini, män uni šzämniŋ äŋ yeqin dostum süpitidä kšrümän. Şuŋlaşqa şu yaşliq çağlirimizdin ta bügünki küngiçä uniŋ bäzi pikirlirigä qoşulup, uniŋdin mäslihät sorap jüridiğan aditim bar.

— Mümkin «Dehan», – dedi Modängül җiddiy qiyapättä. — Dehançiliq bizniŋ ata käspimiz. Demäk, dehançiliq bilän şuğullansaq, aç qalmaymiz.

Jurnalğa tüzigiräk nam qoyuş keräkligini bilgäçkä, helila talaştuq. Neri oylap, beri oylap, ahiri «İşçan» däp ataydiğan bolduq. Sävävini eytmisammu çüşinişlik. Uniŋ baş muhärriri, moşuniŋ hämmisini oylap tapqan män boldum. Tovva, orunbasarim Tahmina boldi. Ävu üçi bolsa – «jurnalistlarğu!» — mäslihät keŋişiniŋ tärkivigä kirdi.

Jigirmä jil qolumizğa qäläm tutmiğan bir türküm işçan qizlar qizğin işqa kirişip kättuq. Mäsilän, Tahmina birdin hekayä yezişqa kirişsä, Modängül vapat bolup kätkän ustazini äsläp, yadnamä yazidiğan boldi. Rahiläm «Oğuzhan» häqqidä kšlämlik maqalä yezişqa kirişti. Män bolsam, student çağlirimda «Pärvaz» jurnalida yoruq kšrgän birnäççä maqalilirimni jiğdim. İş qilip, işsiz oltarğan bizgä ämäk tepildi. Һämmimiz bir aydäk vaqtimizni «iҗadiyätkä» beğişliduq. Däsläpki sinaq sanini çiqiriş üçün kšpligän dšlätlik mähkimilärgä vä җämiyätlik birläşmilärgä hätlärni yazduq. Jurnalniŋ çiqimi bilän kirimini sanap kšrüp, kšp pul täläp qilmaydiğan dizayner izdiduq. Şükri, Mahmut isimliq bir jigitni taptuq.

Män baş muhärrir bolğandin keyin, dostlirimniŋ yazğanlirini yaqturmas boldum. Modängülniŋ maqalisini jurnaldin elip taşlidim. Modängül maŋa ränҗip, hätta çaydinmu çiqip kätti. Keyiniräk Rähilämniŋ yazğan maqalisi kšŋlümdin çiqmidi. Unimu elivätmäkçi boldum. Ändi ularniŋ ornini tolturuş keräk. Tarihiy vätinimizdä näşir qilinğan jurnallarni varaqlap, birnäççä dilimğa yeqin maqalä vä häҗviyilärni taptim. Özäm komp'yuterdin jiraq bolğaçqa, Mahmutniŋ müҗäz-hulqidiki millätpärvärlik hislitigä tayanmaq boldum. Täliyimgä Mahmut bäkmu yumşaq, «yaq» deyişni bilmäydiğan jigit bolup çiqti.

Qisqiçä eytsam, jurnalni çiqarğiçä, baştin helä işlar štti. Qaysi-birsini eytay, hätta äşu «yumşaq» Mahmut işini yäkünlimäy, bizdin yaltaydi. Uni şu däriҗigä yätküzduq.

Һazir qolumğa däsläpki pärzändimdäk bolğan «İşçan» qizlar jurnaliniŋ birinçi sanini elip, pähirliniş hissiyatlirida oltirimän. «Jurnalniŋ baş muhärriri Ätirgül İssitova» däp çirayliq yezilğan häriplär qälbimni šrtimäktä…

Ändi bu jurnalni setiş keräk. Jurnalni çiqiriş җäriyanida däsläpki mänpiyät häliq, keläçäk ävlat bolğan bolsa, ändiki novät pul tepiş. Mümkin bay bolup ketärmän. Bu sanni yahşilap setivalsam, ikkinçi sanini çiqiriş oŋay. İnternetta nemä tola maqalä tola. Ändiki tiligim: çegariniŋ u täripidiki iҗatkarlirimizniŋ qäliminiŋ siyasi qurumisun! Rastla, untup qaptimän, Mahmut ohşaş dizayner tepişim keräkqu. Bolmisa, İnternettin qandaq kšçirimän…

Maharät İMİROVA.

Bälüşüş
İlgärki mahaläTursun muällim
Novättiki mahaläKonkurs yäküni çiqirildi