Mäzmut çinarniŋ  bir şehi

0
211 ret oqıldı

Pütkül aŋliq hayatini maaripqa, җümlidin uyğur tiliniŋ qir-sirini vä uniŋ gšzälligini millitimiz pärzäntlirigä ügitiş üçün särip qilğan peşqädäm ustaz, maarip älaçisi Nurvanäm Älahunova toğriliq maqalä yezişni helidin beri kšŋlümgä püküp jürättim. Mana bügün uniŋ pursiti käptu: ustaz 80-baharini qarşi elivatidu. Män Almuta şähiridiki A.Rozibaqiev namidiki 101-mäktäpkä işqa orunlaşqanda, däsläpki ustazim Nurvanäm hädä boldi. Şuniŋdin keyin ta hšrmätlik däm elişqa çiqqiçä  billä işliduq, hazirmu  qoyuq arilişimiz.

N.Älahunova 1937-jili ziyali ailidä duniyağa kälgän. Dadisi Älahun Pattarov 1938-jili «häliq düşmini» däp nahäq äyiplängänlärniŋ qatarida qurvan boldi. Anisi Hursimahan balilirini qanatliqqa qaqturmay, tumşuqliqqa çoqturmay çoŋ qildi.

«Suniŋ beşi süzük bolsa, ayiğimu süzük bolidu» degändäk, bu ailiniŋ äŋ çoŋi Abduҗelilniŋ  izini besişni mähsät qilğan ini-siŋillarmu maarip sahasini tallap, çoŋ utuqlarğa yätti.

Şu mäzmut çinarniŋ bir şehi bolğan Nurvanäm hädä Älahunova uzaq vaqit mäktäptiki uyğur tili vä ädäbiyat kafedrisini başqurdi, käspiy ittipaq komitetiniŋ räisi bolldi. Ändi uyğur tili vä ädäbiyat päni boyiçä şähärlik komissiyaniŋ äzasi süpitidä elip barğan paaliyiti dayim kšpçilikniŋ diqqät näzäridin sirt qalmidi. Äynä şundaq ünümlük işi tüpäyli mäktivimiz boyiçä däsläp bolup  «Maarip älaçisi»  degän ataqqa erişti.

Ustazliq paaliyitimni 1961-jili Kätmän yezisida Nurvanäm hädäm bilän billä başliğan edim, — däp äsläydu yänä bir peşqädäm ustaz Svetlana Җaparova. — Keyin täğdir täqqazisi bilän Almutiğa kälgändimu ikkimizgä bir mäktäptä işläş nesip boldi. Nurvanäm hädämniŋ müҗäzi qançilik eğir-besiq bolsa, därisnimu şundaq eğir-besiqliq bilän štküzätti. Därislirini dävir tälivigä layiq metodikilardin paydilanğan halda, qoldin yasalğan didaktikiliq materiallar bilän beyitip, şagirtliriğa süpätlik bilim berişni šziniŋ väzipisi däp çüşändi. Därisigä kirip oltarsiŋiz, härbir oquğuçini šz balisidäk kšrüp, ularniŋ bisini qaqmay, çoŋ adämlärgä izzät-hšrmät qilivatqandäk muamillidä boluvatqanliğiğa  häyran qalattuq.

Nurvanäm hädä ohşaş uyğur tili vä ädäbiyati pänliridin däris bärgän yeqin dosti, maarip älaçisi Baharäm Rähmitullaeva mundaq däp äsläydu:

– Ägär Nurvanämniŋ därisigä kirip qalsiŋiz, uyğur tiliniŋ näqädär gšzälligini toluq çüşinisiz. Çeçänlik vä çevärlik bilän däris štkändä, siz šziŋizni qandaqtu çoŋ bir yazğuçi bilän billä jürgändäk his qilisiz. U şu yazğuçiniŋ  äsärliridiki obrazlarğa kirip kätkändä, bäzidä ihtiyarsiz kšzüŋizdin yaş çiqsa, bäzidä oquğuçilar bilän billä külkigä ğäriq bolusiz. Һäqiqiy ustaz äynä şu Nurvanämdäk boluşi keräk däp oylaymän. Nurvanämniŋ başqimu insaniy hislätliri bizgä härdayim ülgä bolğan. Uniŋ siliq-sipayiliği, ğevät-şikayätlärdin jiraqliği, eğir-besiqliği bizniŋ uzaq jilliq dostluğimizniŋ asasi boldemekin, däp hulasä çiqirimän bäzidä.

Nurvanäm hädäm vä uniŋ ailisi toğriliq mundaq yahşi inkaslarni tonuş- bilişlärniŋ hämmisidin aŋlaşqa bolidu. Uniŋ  şagirtliri  arisidin  yetilip çiqqan ataqliq şähslärmu az ämäs, ularni җämiyitimiz hayatiniŋ barliq sahaliridin kšrüşkä bolidu.

Nurvanäm hädiniŋ birdin-bir tayançisi, šmürlük җüpti Kamaldin akammu  bilimni kiçigidinla dost tutqan, ilim çoqqisidin kšrüngän adäm. U  fizika-matemtika pänliriniŋ namziti, professor Uyğur nahiyäsiniŋ Pähriy grajdani.

Bu inaq ailiniŋ  bir oğul, ikki qizi vä altä nävrisi bar. Pärzäntlär ata bilän aniniŋ armanlirini realliqqa aylandurdi. Ularniŋ çoŋi Pärhat — quruluş injeneri,  «Reall STET»  şirkitiniŋ mudiri, qizliri Gülmira —vraç, Dilbär içki işlar organliriniŋ hadimi. Kelin-küyoğullirimu, huddi šzliri ohşaşla, bilimlik vä salahiyätlik mutähässislärdin. Nävrilirimu bova- momilirini šzliriniŋ utuqliri bilän hoşal qilip kälmäktä.  Moşundaq pärzäntlärni tärbiyligän Kamaldin aka bilän Nurvanäm hädigä  apirin äyläp, uzaq šmür, mustähkäm salamätlik, ailisigä hatirҗämlik tiläymiz!

Rabiläm MÄHSÜTOVA, peşqädäm ustaz.

Almuta şähiri.