İndianlar Çiŋğizhandin qaçqan uyğurlarmu?

0
846 ret oqıldı

Biyil yanvar' eyida N'yu-Yorktiki (AQŞ) tehnika universitetini tamamliğuçilar җämiyiti täripidin çaqirilğan ilmiy-muhakimä jiğinda indianlarniŋ Çiŋğizhandin qeçip, Bering boğuzidin štüp, Şimaliy Amerika  qit°äsigä kelip yärlişip qalğan uyğurlar ekänligi otturiğa qoyulğan. Bäzi alimlar bu pikirgä ehtiyatçanliq bilän qariğan. Bu mäsiligä Türkiya mätbuat vasitiliri alahidä qiziqiş bilän yandaşti. Telekanallarni hesapqa almiğanda, mämlikättiki äŋ nopuzluq näşirlärniŋ biri “Һuriyät” geziti: “İndianlar rastinla Çiŋğizhandin qeçip, Amerikiğa berip qalğan türkiy millätlärmu?” däp yazsa, “Radikal” geziti “Türkiy millätlär indianlarmu yaki indianlar türkiy millätmu?” degän mäsilini kštiridu.

“Radikal” şundaqla professor Türkär Özdoğanniŋ eytqanliriğa asaslinip, “Ottura Aziyadiki türkiy millätlär bilän Sibiriyadiki türkiy millätlärniŋ DNK tählili nätiҗisidä ularniŋ indianlar bilän birtuqqan ekänligi ispatlanğan. İndianlar Bering boğuzidin štüp, Amerikiğa berip qalğan kişilärdur. 1233-jili kšçüp kälgänlär bolsa, Çiŋğizhandin qeçip kälgän uyğurlar” degän pikirni alğa süridu.

Gezit häviridä şundaqla Özdoğan äpändiniŋ indianlarniŋ Amerikida türkiy tillarğa ohşap ketidiğan bir tilda sšzlişidiğanliğini, mäsilän, mämlikättiki “Һavasu” käntiniŋ naminiŋ türkçä atalğu ekänligini qoşumçä qilğan. Türkär äpändiniŋ käsipdişi, professor Marjori Mandälstan Balzär “indianlar bilän türkiy millät birtuqqan häliq” degän pikirgä qoşulmisimu, amma eyiq, bšrä, qarçiğa ohşaş totemlarniŋ ularğa ortaqliğini täkitligän. Şundaqla bu millätlärdä tšmürçilik, şamançiliq җähättinmu ohşaşliqniŋ barliğini bayqiğan.

“Uyğur akdademiyasi” tori.

Bälüşüş