Ämgäk muälliminiŋ ämgäkliri

0
338 ret oqıldı

Yeqinda Q.Ğoҗamiyarov namidiki dšlät akademiyalik Uyğur teatri benasida «Duniya art» zamaniviy sän°ät galereyasiniŋ uyuşturuşi bilän Gülniza Tohtibaqievaniŋ ämgäkliri qoyulğan kšrgäzmä eçildi. Gülniza Säydullin qizi Uyğur nahiyäsiniŋ Kiçik Dehan yezisida duniyağa kälgän. Jutidiki Mšrdün Teyipov namidiki ottura mäktäptä tamamlap, andin Yarkänt pedagogika kolledjida oquydu. Bu bilim därgahini äla bahalarğa tügitip, Qizlar pedagogika institutiğa oquşqa çüşüp, uni 2006-jili pütiridu. Şu jildin etivarän Çoŋ Çiğan ottura mäktividä tehnologiya pänidin däris berivatidu. U boş vaqtida qapaq vä şuniŋğa ohşaş materiallardin härhil buyumlarni, oyunçuq vä qoçaqlarni yasaydu.

Kšrgäzmigä Gülnizaniŋ ottuzğa yeqin ämgigi qoyuldi. Ular asasän qapaqtin yaki ularniŋ bšläkliridin quraşturulup yasalğan kompozitsiyalärdur. Mäsilän, «Tsirk» namliq ämgigidä üç pilniŋ qiyapiti šz äksini tapqan. Ularniŋ arenida jonglerliq härikätliriniŋ obrizi ustiliq bilän täsvirlängän.

İҗatkarniŋ qährimanliri asasän mul'tfil'mlardiki quşlardin, hayvanlardin yaki adämlärdin tärkip tapqan. Gülniza Säydullin qizi şundaqla qährimanlar obrazlirini eçiş yaki šz hissiyatini äkis ättürüş, bädiiy äsärdä qandaqtu-bir käypiyatni hasil qiliş üçün qapaqtinla ämäs, bälki başqimu qoşumçä täbiät materiallirini mahirliq paydiliniş arqiliq mähsitigä yetidu. «Aniğa beğişlanğan pano» vä «Tikän duniyasi» namliq ämgäkliri şular җümlisidindur.

Gülnizaniŋ ämgäkliridä uyğur hälqiniŋ šy җabduqlirini bezäş än°änisiniŋ täsiriniŋmu bar ekänligini bayqavelişqa bolidu. Uyğur häliq ustiliri җabduqlarni bezigändä, kšpiräk näqişlärni paydilansa, Gülniza šz ämgäkliridä kompozitsiyani şäkil arqiliq kšrsitişkä tirişidu. Usta boyaqlarni az paydilinidu. Şu säväptin, täbiät materiallarniŋ täbiiy räŋliri esil kšrünüp, çirayliq koloritlarni hasil qilidu. Şundaqla Gülnizaniŋ härbir ämgigidä tirişçanliq, sän°ätkä bolğan muhäbbät yarqin kšrünüp turidu.

— Män šz ämgäklirimni heçqaçan setip, payda kšrüş mähsitidä yasimaymän. Uzun jillardin beri qapaqlar duniyasi meni šzigä birdinla mähliya qilivalğan edi. Mana şuniŋdin buyan ailämniŋ kšp җanliq boluşiğa, yäni šy tirikçiligigä qarimay, bu häväskä vaqit tapimän. Däsläp balilirimniŋ iltimasiğa bola, mäktäpkä qapaqtin bir närsilärni yasap berip jürdüm, — däydu u biz bilän bolğan sšhbättä. — Bir küni rässam Һaşim aka Qurbanovniŋ işliri bar kalendar' qolumğa çüşüp qaldi. Näqişlängän qapaq sürätlirini kšrüp, bu işqa tehimu qiziqip kättim. Keyiniräk Һaşim aka bilän uçraştim. U maŋa šziniŋ paydiliq mäslihätlirini bärdi.

Gülnizaniŋ nazuk qolliriğa qarap, šzämniŋ kšzümgä šzäm işänmäy qaldim. Çünki, birinçidin, şu nazuk qolliri bilän qapaqlarni beğida šstürüp, ularni bezäp, kšrgäzmigä kštirip elip kälginigä qayil boldum. İkkinçidin, äҗdatlirimizdin miras qalğan qolhünärvänçiligimizniŋ izini yoqatmay, dehan mähsulatini gšzäl sän°ätkä aylandurğan äҗridin bähirländim.

Ägär Gülnizağa ohşaş, kündiki addiy närsilärni gšzäl sän°ätkä aylanduralaydiğan ustilar kšp bolsa, u vaqitta hayatimizmu näpis häm mäptunkar bolar edi.

Һakimҗan GÜLİEV, mädäniyätşunasliq pänliriniŋ namziti.

Bälüşüş