Vaqtida štküzülsä, vaqtida alisilär

0
216 ret oqıldı

Şšhrät MÄSİMOV, “Uyğur avazi”/ Һämmigä mälumki, 2013-jili җumhuriyitimizdä ayallarniŋ pensiyagä çiqiş yeşini 2018-jildin tartip päydin-päy uzartiş toğriliq qanun qobul qilinğan edi. Mana şu vaqitmu yetip käldi. Kütülginidäk, u ahali arisida härhil miş-mişlarni päyda qilmaqta. Undaq deyişimizgä säväp, birliri qanunğa muvapiq, “1960-jilniŋ beşida tuğulğan hanim-qizlar altä aydin keyin pensiyagä çiqişqa başlaydu” desä, başqiliri “undaq ämäs, bizniŋ hoşnimiz fevral'la tuğulğan edi, uniŋğa şu ayda tuğulğan künidä kelip, hšҗҗätlirini štküzüşni tävsiyä qiptu”, degängä ohşaş gäplär tarqilivatidu.

Biz moşu muhim mäsilini aydiŋlaşturuş mähsitidä Qazaqstan Җumhuriyiti Ämgäk vä iҗtimaiy himayä ministrligi Almuta şähärlik Ämgäk, iҗtimaiy himayä vä migratsiya komiteti departamenti başliğiniŋ orunbasari Rizvangül DÄRAEVAğa muraҗiät qilduq.

Biz 2018-jildin tartip ayallarniŋ pensiyagä çiqiş yeşiniŋ uzartilidiğanliği toğriliq nurğunliğan çüşändürüş işlirini elip barduq, — dedi Rizvangül Mämäҗan qizi soalimizğa җavavän. — Bu iş moşu küngiçä davamlişivatidu, desäkmu bolidu. Şundaq qilip, aldimizdiki jilniŋ yanvar' eyidin etivarän ayallar 58,5 yaştin, 2019-jilniŋ yanvaridin 59 yaştin tartip hšrmätlik däm elişqa çiqişqa başlaydu. Başqiçä eytqanda, här jili pensiyagä çiqiş yeşi altä ayğa kšpiyidu vä 2027-jili 1-yanvar'din keyin ayallarmu ärlär ohşaş 63 yaşqa kirgändä hšrmätlik däm elişqa çiqişqa başlaydu.

Ayallarniŋ pensiyagä çiqiş yeşiniŋ šzgirişigä bağliq 1959-jili tuğulğan vä moşu küngiçä pensiyasini räsmiyläştürmigän hanim-qizlar üçün muhim ähbaratni kältürgüm kelivatidu.  Ular 2017-jilniŋ 31-dekabr' künigiçä hšҗҗätlirini tegişlik orunlarğa štküzüşi keräk. Äksiçä ähvalda, yäni kelär jiliğa qaldurup qoysa, pensiya 2018-jili yanvar'din tartip tšlänmäydu. Ularmu 1960-jili tuğulğanlar ohşaş altä ay štüp, yäni 58,5 yaşqa kirgändin keyinla pensiya elişqa başlaydu. Şundaq ekän, ularğa «hšҗҗätlär vaqtida štküzülsä, pensiyanimu vaqtida  alisilär» däp äskärtküm kelidu.

Bu yärdä gezithanlarda «İlgiri pensiyagä çiqqan vaqitta ayrim imtiyazlar bar edi, ular hazirmu küçidä qalduruldimu?» degän soalniŋ tuğuluşi täbiiy.

Rizvangül Däraevaniŋ çüşändürüşiçä, undaq yenikçiliklär toluq saqlinidu. Mäsilän, bäş vä uniŋdin kšp bala tuğup, ularni säkkiz yaşqa kirgiçä beqip, tärbiyiligän kšpbaliliq anilar 53 yeşida pensiyagä çiqiş hoquqiğa egä.

Uniŋdin taşqiri 1949-jilniŋ 29-avgust vä 1963-jilniŋ 5-iyul' künliri ariliğida pävquladdä vä küçlük radiatsiya hovupi moҗut zonilarda kam degändä bäş jil yaşiğan grajdanlar üçünmu imtiyazliq pensiyagä çiqiş hoquqi saqlanğan. Mäsilän, “Şämäy yadro sinaq poligonidiki yadro sinaqliri aqivitidä zärdap çäkkän grajdanlarni iҗtimaiy җähättin himayä qiliş toğriliq” Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Qanuniğa muvapiq mundaq kategoriyagä yatidiğan ayallar 45, ärlär bolsa, 50 yeşida pensiyagä çiqiş hoquqiğa egä.

Maqalimizniŋ ahirida ayallarniŋ pensiyagä çiqiş yeşiniŋ uzartilişiğa bağliq gezithanlarniŋ tälivigä benaän pensiyagä çiqiş җädvilini elan qilişni toğra kšrüvatimiz.

Jil Pensiya yeşi Tuğulğan vaqti
1-yanvar' 2018 58,5 1-yanvar' 1960 — 30-iyun' 1960
1-yanvar' 2019 59 1-iyul' 1960 — 31-dekabr' 1960
1-yanvar' 2020 59,5 1-yanvar' 1961 — 30-iyun' 1961
1-yanvar' 2021 60 1-iyul' 1961 — 31-dekabr' 1961
1-yanvar' 2022 60,5 1-yanvar' 1962 — 30-iyun' 1962
1-yanvar' 2023 61 1-iyul' 1962 — 31-dekabr' 1962
1-yanvar' 2024 61,5 1-yanvar' 1963 — 30-iyun' 1963
1-yanvar' 2025 62 1-iyul' 1963 — 31-dekabr' 1963
1-yanvar' 2026 62,5 1-yanvar' 1964 — 30-iyun' 1964
1-yanvar' 2027 63 1-iyul' 1964 — 31-dekabr' 1964
Bälüşüş