Özlügimiz šzimizgä bağliq

0
790 ret oqıldı

Nemişkä pärzäntlirimizni šzgä tilda oqutuşni ävzäl kšrüvatimiz? 

Qolumğa qäläm elip, uşbu hätni yollişimğa «Uyğur avazi» gezitiniŋ moşu jilniŋ 8-iyun' küni çiqqan sanidiki «Bulaqlar qetilip däriya bolur» särlävhilik maqalä türtkä boldi. Almuta şähiri Һšҗҗät mähällisiniŋ turğunliri täripidin yezilğan uşbu maqalidiki milliy maarip mäsililirigä ait eytilğan oy-pikirlärni qollap-quvätläymän vä uni šz vaqtida kštirilgän intayin muhim mäsilä däp hesaplaymän. Şähsän šzäm milliy maaripimiz aldida turğan җiddiy mäsililärdin hävärdarmän. Bolupmu, meni šz ana tilida bilim elivatqan balilar saniniŋ qisqirap ketivatqanliği, uyğurçä därisliklär bilän oquş-metodikiliq komplekslarniŋ yetişmäsligi täşvişländüridu. Rast, bu muhim mäsilä häqqidä «Uyğur avazi» gezitida bir türküm maqalilar elan qilindi. Şuniŋ bilän bir qatarda moşu hil muhim mäsililärni häl qilişqa bir qatar uyğur җämiyätlik täşkilatliri küç selivatidu. Ular җay-җaylarda Ana mäktäpniŋ rolini kštiriş, uyğur tilida oqutuşniŋ ävzälliklirini käŋ ammiğa çüşändürüş boyiçä bir qatar izgü iş-çarilärni uyuşturuvatidu. Şu hildiki çarä-tädbirlärni štküzüştä «Uyğur mäktivini qollap-quvätläş» fondiniŋ ämgigi alahidä. Şuŋlaşqa Һšҗҗät mähällisiniŋ jut-җamaätçiligi mäzkür fondniŋ paaliyitini umumyüzlük qollap-quvätläş lazim ekänligini çüşinip, sšyümlük gezitimiz arqiliq hälqimizgä muraҗiät qiptu.

Muraҗiättä «Ägär hämmimiz mäzkür fondniŋ vä moşu yšniliştä iş elip berivatqan başqimu җämiyätlik täşkilatlirimizniŋ paaliyitini härtäräplimä qollap-quvätlisäk, sšzsiz uyğur maaripi tehimu rivaҗlinidu», degän orunluq pikir otturiğa qoyulğan. Oylaymänki, bu aliyҗanap işqa barliq uyğur jutliriniŋ җamaätçiligi sšzsiz qoşulidu vä moşu yšniliştä iş elip baridu.

Pursiti kälgäçkä, qälbimni šrtäp, aram bärmäy jürgän monu bir mäsilä üstidä tohtilip štüşni muvapiq kšrdüm. Män istiqamät qilivatqan mälä «Kolhozçi» yezisi däp atilidu. U ilgiri Talğir nahiyäsi «Luç-Vostoka» kolhoziniŋ bir brigadisi edi. Şuŋlaşqa mäzkür yeza uyğurlar arisida asasän «6-brigada» nami bilän mälum. Bäzilär «Kolhozçi» yezisini җänubiy paytähtimizniŋ hava därvazisiğa yeqin orunlaşqanliği tüpäylidin bolsa keräk, «Aeroport» vä šz ara «Şäriq» yezisi däpmu ataydu. Yeza mämuriy җähättin hazirmu Talğir nahiyäsigä qaraydu. Jutumizniŋ asasiy qismini uyğurlar täşkil qilidu. Hudağa şükri, jutdaşlar šm, bir-birimiz bilän iҗil-inaq, quvalişip yaşavatimiz. Jutqa, millitimizgä ait här qandaq çarä-tädbirni çoŋlar bilän yaşlar mäslihätlişip ämälgä aşuruvatimiz.

Eçinarliq täripi — yezimizda mäktäp yoq. Һeç qaçan bolmiğan. Jut turğunliri bu häqqidä tegişlik orunlarğa җümlidin, Qazaqstan Җumhuriyiti Parlamenti Mäҗlisiniŋ deputati Murat Ähmädievqa muraҗiät qilğan edi. Hoşal bolarliq yeri, bizniŋ iltimasimizni Murat Abdrim oğli tegişlik orunlarğa yätküzüptu. Ötkän jili Murat Ähmädiev mälimizgä kelip, җamaätçilik bilän uçraşti. Äynä şu uçrişişta u 2013 — 2014-oquş jillirida mähällimizdä 180 orunluq mäktäp seliş mäsilisiniŋ iҗabiy häl qilinğanliği toğriliq huş hävärni yätküzdi. Uni aŋlap, beşimiz kškkä yätti.

Һazirçä, balilirimiz bir yerim — ikki çaqirim ariliqtiki ottura mäktäplärdä qatnap oquvatidu. Uyğurçä oquymän degänlär bolsa, yezidin helä jiraq Türksib mähällisidiki 89-rus-uyğur mäktividä tähsil kšrüvatidu. Şähsän män 2011 — 2012-oquş jillirida nävrämni mäzkür bilim därgahiniŋ birinçi uyğur sinipiğa apardim. Sürüştürüp kšrsäm, u därgahta 13 bala bilän birla uyğur sinipi eçiliptu. On üç baliniŋ toqquzi bizniŋ Kolhozçi yezisidin ekän. Һä, ändi rus sinipidin üç birinçi sinip eçiliptu. Һär sinipqa 20 — 25tin bala җämlängän. Ularniŋ besim kšpçiligini Türksib mähällisidä istiqamät qilivatqan šzimizniŋ uyğurliriniŋ pärzäntliri bilän nävriliri täşkil qilidu. Şu çağda, türksibliq qerindaşlirimiz balilirini šziniŋ ana tilida oqutuşqa qariğanda, rus tilida oqutqanni ävzäl kšrginimu?!

Qädirlik qerindaşlar, šzlügimiz šzimizgä bağliq ekänligini heç qaçan yadimizdin çiqarmayli, demäkçimän.

 2011 — 2012-oquş jilida Almuta şähiriniŋ Türksib mähällisidiki 89-rus-uyğur ottura mäktividä 1 uyğur (13 bala), 3 rus (här qaysida 20 — 25 tin bala) sinip eçilğan. Һäyran bolarliği, uyğur sinipiğa qädäm taşliğan 13 baliniŋ 9i Kolhozçi yezisidin qatnap oquydekän.

Şeripҗan haҗim MARASUL.

Almuta şähiri.   

 

Bälüşüş

Javap qalduruŋ