Haman eliş aditi

0
671 ret oqıldı

Äslidä buğday seriqtal halätkä kälgändä, haman eliş üçün oğaq, ağamça, ğälvir, štkämä (qasqan şäklidiki simtorluq sayman) qatarliq äsvap-üskünilär täyyarlinidu. Haman etidiğan җaydiki buğdayni baldur orup, yärni kätmän bilän çirayliq qirip, bu orunni qurutidu. Hamanniŋ uzunluği 16 çamdam, käŋligi 10 çamdam ätrapida (şimalda çämbär şäklidä) bolidu. Oma başlanğan küni ätigändä häm käçtä buğday orulup, çüştä hamanğa toşulidu. Buğday änҗusi toluq jiğilip bolğandin keyin, aptapta qurutulidu. Andin hamanniŋ otturisiğa üç-tšrt metrliq yağaçtin (nškçä yağaç) çülük yasap, uniŋğa yättä-säkkiz tuyaq kala yaki eşäk qetilidu. Bu җäriyanda holum-hoşnilar bir-biri bilän hämkarlişip haman tepidu. Birinçi küni eŋiz basturulidu, ikkinçi küni yumşitilidu. Buğday ünçiliri yumşiğanda, momniŋ ikki täripigä dogilap keçiçä haman sorulidu. Buğday samandin ayrilğandin keyin, çiqqan daŋgiliğa birär kün haman qetip, uniŋdin buğdayni ayriydu.
Mom ätrapida buğdayni çäşläp bolğanda, uni kigizgä yšgäydu. Holum-hoşnilar bir-biriniŋ haminiğa barğanda: «Hizir näzär qilsun, hamanlar aşliqqa tolsun!» degän tiläkni eytidu.
Buğday usidiğan küni käçtä šy egisi tšrt-bäş qazan nenini selip, mähällidiki yaşanğan kişilärni hamanğa jiğidu. Taam yeyilip bolğandin keyin bir štkämä buğdayni mähällidiki mäyip, aҗiz adämlärgä, tul ayallarğa, jitim balilarğa ianä qilidu. Bu än°änä «käpsän» däp atilidu. Andin štkämini asas qilip turup, buğday soruydu. Keyin bir štkämä buğdayni җiŋlap, şu arqiliq aşliqniŋ umumiy miqdarini hesaplap çiqidu. Şuniŋdin keyin 40 štkämä aşliqtin bir štkämini namratlarğa beridu.
Yeŋi alğan buğday hosulini şu ailidä un tartip, eğiz tägmigiçä, başqilarğa štnä bärmäydu häm satmaydu.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ