Käynidin bayliq ämäs, gül qaldurup kätti

0
155 ret oqıldı

Uyğur nahiyäsiniŋ härbir yezisida jutiğa, hälqigä adil hizmät qilğan vä şu arqiliq kšpçilikniŋ izzät-ikramiğa bšlängän äzimätliri kšpläp sanilidu. Äynä şularniŋ biri, yeza egiligi işläpçiqirişiniŋ mahir täşkilatçisi märhum Һakim Musaev desäm, aşurup eytqanliq bolmaydu. Mäzkür maqalini yeziş җäriyanida uni yahşi bilidiğan Nadir Qadirov, Yoldaş Davutov, Rozahun Nasirov, Aman Säydullaev, Gülahun Mähsütov, Abdumanap Ämitahunov vä başqimu Uyğur nahiyäsiniŋ täräqqiyatiğa munasip hässisini qoşqan nurğunliğan adämlär bilän uçrişip, sšhbätläştim. Ular bir eğizdin «U dayim istiqballiq işlarğa alahidä kšŋül bšlätti. Talay tilğa alarliq izgü täşäbbuslarniŋ başlamçisi boldi. Uniŋ täҗribä mäktividin štüp, šsüp-yetilip, keyin nahiyä täräqqiyatiğa çoŋ hässä qoşqan kadrlar kšpläp sanilidu. Bir sšz bilän eytqanda, kšpçilik “Һakim Musaev pütkül aŋliq hayatini, küç-ğäyritini ana jutiniŋ, hälqiniŋ mänpiyitigä särip qilğan häqiqiy jut pärzändi edi”, däp äslişidu. Bu jüräktin çiqqan gäplärni aŋliğanda, adämni pähirliniş tuyğuliri šz ilkigä alidu.
Eytişlarğa qariğanda, šz vaqtida Uyğur nahiyäsidiki tağ bağriğa orunlaşqan yezilarniŋ turmuş-tirikçiligigä su mäsilisi helä qiyinçiliq tuğdurğan ekän. Su tapçilliği bolupmu dehan, bağvänlärni helila vähimigä salidu. Mana şundaq eğir bir päyt Çoŋ Aqsu yezisi turğunliriniŋmu beşidin štkän. Şu jilliri «Ämgäk» kolhoziniŋ räisi bolup işlävatqan Һakim Musaev bu mäsilini iҗabiy häl qilğan ekän. 1987-jili u tegişlik orunlarğa muraҗiät qilip, «Ämgäk» kolhoziniŋ etizliqliri yazniŋ qurğaqçiliğida su tapçilliğidin ziyan tartidiğanliğini vä moşu boşluqniŋ ornini tolturuş üçün tosma selişniŋ zšrürlügini eytidu. Räisniŋ iltimasi qanaätländürülüp, vilayätlik su başqarmisiniŋ qollap-quvätlişi bilän bu mäsilä iҗabiy häl qilinip, Dolata, Çoŋ Aqsu yeziliriniŋ etizliqliriğa suniŋ israpsiz yätküzülüşigä şarait yaritilidu. Eçinarliği, mäzkür tosma vilayätlik su başqarmisiniŋ mäbliği hesaviğa «Ämgäk» kolhoziğa täҗribä süpitidä selinidu. Һakim Musaev mäzkür tosmiğa ihçam elektr stantsiyasini selişnimu oylaşturup, uniŋ layihisinimu tüzüp qoyğan ekän Äpsus, aldin-ala tüzülgän reҗä uştumtut šzgirip, räisniŋ bu armini ämälgä aşmay qalidu…
1930-jili Çoŋ Aqsu yezisida duniyağa kälgän Һakim Musaev kiçigidin eğir işta tavlinip, bir parçä nanniŋ qançilik mäşäqät bilän җoziğa kelidiğanliğini yahşi bilip šskän. 1937-jili atisi Ömär «häliq düşmini» atilip, helä jil šmrini lager'larda štküzdi. Miŋliğan beguna adämlär qatarida u šzi җan dili bilän hizmät qilğan tüzümniŋ älimini jutti. Atisi aqlanğiçä, Һakim bälni mäkkäm bağlap, kätmänni elip, etizğa çiqti. Çoŋlar bilän ägişip su tutti, at minip, tuluq täpti. Birdä toq, birdä aç jürüp, etizda tavlanğan u ämgäkniŋ paravänlik mänbäsi ekänliginimu yahşi bilätti. Kiçigidin җismiğa siŋgän tädbirçanliq, särämҗanliq, işçanliq hislätliri uniŋ šz mähsitigä yetişiğa zämin boldi.
Һakim Musaev 1947 — 1950-jilliri Talğir şähiridiki yeza egiligi tehnikumida tähsil kšrgändin keyin, ämgäk paaliyitini Kätmän yezisidiki «Qizil Tuğ» kolhozida injener-mehanik bolup başlaydu. Andin u bšlüm başliği, «Kazselhoztehnika» birläşmisiniŋ räisi, partkom kativi lavazimlirida işläp, helä täҗribä toplaydu. Ariliqta ämgäktin qol üzmäy Almuta Yeza egiligi institutini tamamliğandin keyin nahiyälik yeza egiligi başqarmisiniŋ räisi lavazimiğa täklip qilinidu.1984-jili bolsa, kindik qeni tamğan jutiğa räis bolup kelidu. Uniŋğa çoŋ şšhrät vä hšrmät elip kälgän dävirmu şu çağdin başlandi. Bu uni äҗayip täşkilatçi, yetük mutähässis süpitidä käŋ tonutqan jillar boldi. Һakim aka bilän qoyuq arilaşqan adämlär yahşi biliduki, u šyidä qançilik mehmandost, mehrivan bolsa, işiğa häqiqiy kšyünidiğan adämlärni qädirläşnimu bilätti. Az vaqit içidä u başqurğan «Ämgäk» kolhoziniŋ ihtisadi yüksilip, kolhozçilarniŋ hal-oqiti yahşilandi. Mehnät šz mevisini bärdi. Adämlärniŋ ämgäk täri vä äҗri tüpäyli jutqa qut-bärikät kelişkä başlidi. Koçilar asfal'tlinip, Mädäniyät šyi paydilinişqa berildi, hiş zavodi, terä äyläş tsehi işqa qoşulğanda, äl-jutniŋ beşi kškkä yätkän edi. İşniŋ epini bilidiğan jut pärzändigä jutdaşlirila ämäs, nahiyä rähbärlirimu apirin eytişti.
Rast, hälqimiz arisida undaq märdanä insanlar helimu az ämäs. Һakim Musaev — äynä şularniŋ biri. U kiçigidinla zimmisigä eğir jükni kštirip, talay davan aşti. Etiz-dalalarda šçmäs izi qaldi. Käynidin bayliq ämäs, gül qaldurup, alämdin štti. Bu bärpakar insan šzigä adil ämgigi arqiliq häykäl ornitip kätkän edi.
Pütkül aŋliq hayatini, küç-ğäyritini ana jutiniŋ, hälqiniŋ mänpiyitigä särip qilğan Һakim Musaevniŋ besip štkän yoli vä ämgäk paaliyiti keyinki yaşlarğa ülgä-nämunä bolup qalğusi.
Ablimit MÄRDANOV. Uyğur nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ