EKSPO ob°ektliriniŋ ikkinçi näpäsi

0
222 ret oqıldı

Yoldaş MOLOTOV, “Uyğur avazi”/ Mälumki, štkän jili elimizniŋ hayatida yüz bärgän muhim vaqiälärniŋ biri – «EKSPO – 2017» häliqara kšrgäzmisiniŋ štküzülüşi boldi. Mäzkür kšrgäzmigä 115 mämlikät vä 22 häliqara täşkilat qatnaşti. Kšrgäzmini 3 millionğa yeqin adäm ziyarät qildi. Bu kšrgäzmä MDҺ älliri vä Märkiziy Aziya regionida štkän däsläpki häliqara däriҗidiki kšrgäzmä boldi.Moşu yärdä EKSPO kšrgäzmisiniŋ Qazaqstanda štküzüş җäriyaniğa tohtilip štäyli.
2011-jili 10-iyun'da Parijdiki Häliqara kšrgäzmilär byurosiniŋ ştab-kvartirisida EKSPO-2017 layihisiniŋ milliy uyuşturğuçisi –Qazaqstan Taşqi işlar ministrliginiŋ җavapkär kativi Rapil' Joşıbaev Häliqara kšrgäzmilär byurosiniŋ җavapkär kativi Vinsente Gonsales Lossartales bilän uçraşti. Bu uçrişişta Rapil' Joşıbaev җavapkär katipqa Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Prem'er-ministri qol qoyğan Qazaqstanniŋ räsmiy ärizisini tapşurdi. Äynä şuniŋdin keyin Qazaqstan Astanada EKSPO-2017 kšrgäzmisini štküzüş boyiçä saylam kampaniyasigä täyyarliq kšrüşni başlidi. Şu jilniŋ ahiriğiçä Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ İhtisadiy täräqqiyat vä soda ministrligi räsmiyätkä munasivätlik kšrgäzmä štküzüşniŋ planini, kontseptsiyasini, ihtisadiy asaslirini täyyarlap, Häliqara kšrgäzmilär byurosiğa tapşurdi. Ändi 2012-jili 12-iyun'da Parijdiki Häliqara kšrgäzmilär byurosi baş assambleyasiniŋ 151-mäҗlisidä Astanani räsmiy tonuşturuş täntänisi štti. Mäҗlis başliniş aldida Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Prezidenti Nursultan Nazarbaev delegatlarğa video muraҗiät elan qildi. Mäzkür muraҗiättä Prezident Astana yeŋip çiqqan ähvalda kšrgäzmini aliy däriҗidä štküzüşni kapalätländürdi.
2012-jili 22-noyabr'da Häliqara kšrgäzmilär byurosiğa äza 161 dšlät väkilliriniŋ yoşurun avaz beriş davamida Qazaqstanniŋ paytähti Astana şähiri EKSPO-2017 häliqara kšrgäzmisi štidiğan orun bolup tallandi. Astanani 103 dšlät qollidi. EKSPO-2017 häliqara kšrgäzmisiniŋ mavzusi «Keläçäk energiyasi» däp bälgüländi.
Şu jili 26-noyabr'da Dšlät rähbiri «EKSPO-2017 häliqara ihtisaslaşturulğan kšrgäzmisini täyyarlaş vä štküzüş boyiçä dšlät komissiyasini quruş toğriliq» pärmanğa qol qoydi.
Şundaq qilip EKSPO-2017 kšrgäzmisini štküzüş üçün Astana şähiriniŋ ätrapida 174 gektar yär bšlündi. Uniŋ 25 gektariğa kšrgäzmä pavil'onliri, qalğan 149 gektarğa bolsa, infraqurulumluq ob°ektlar selindi. Yäni turuşluq šylär, mehmanhanilar, kafe-restoranlar vä başqa ob°ektlar qäd kštärdi. Umumän, EKSPO-2017 kšrgäzmisiniŋ quruluşi üçün 400 milliard täŋgidin oşuq mäbläğ bšlündi. Bu kšrgäzmä 2017-jili 10-iyun' küni täntänilik eçilip, 10-sentyabr'ğiçä davamlaşti. Juqurida täkitliginimizdäk, EKSPO-2017 kšrgäzmisigä 115 mämlikät vä 22 häliqara täşkilat iştrak qildi.
Alahidä täkitläş keräkki, Prezident Nursultan Nazarbaev EKSPO ob°ektlirini kšrgäzmä štüp bolğandin keyin paydiliniş mäsilisiniŋ muhim ähmiyätkä egä ekänligini birnäççä qetim qäyt qildi. «Kšrgäzmä ob°ektlirini salğanda biz äŋ ilğar, äŋ innovatsiyalik tehnologiyalärni paydilanduq. Kšrgäzmä üç ay davamlişidu. Uniŋdin keyin pavil'onlar boş turmasliği lazim. Ular dšlitimizniŋ, hälqimizniŋ mänpiyiti üçün hizmät qilişi keräk. Moşuniŋğa alahidä diqqät bšlünidu», degän edi Dšlät rähbiri.
Prezidentniŋ tapşurmisiğa muvapiq, hazir EKSPO-2017 kšrgäzmisiniŋ ob°ektliri utuqluq paydilinivatidu.
«Nwr Älem» pavil'oni

«Nwr Älem» pavil'oni EKSPO-2017 kšrgäzmisiniŋ märkiziy ob°ekti bolup sanilidu. Diametri 80 metr sfera şäklidiki duniyadiki birdin-bir bena. Konstruktsiyasi җähättin vä elektroenergiya işläpçiqiriş tehnologiyasi җähättin äҗayip imarät hesaplinidu. EKSPO-2017 kšrgäzmisiniŋ «Keläçäk energiyasi» degän mavzusiğa toluq җavap beridu vä äynä şundaq tehnologiyalärniŋ yaqqal kšrünüşi. Mäzkür benaniŋ birinçi qävitidä Qazaqstanniŋ milliy pavil'oni orunlaşti. 2-3-qäviti härhil energiya türlirini namayiş qilişqa beğişlinidu.

«Job World» bilim beriş märkizi

«Job World» – «Adäm resurslirini täräqqiy ätküzüş boyiçä bilim beriş märkizi» Җänubiy Koreya, AQŞ vä başqimu täräqqiy ätkän dšlätlärniŋ ilğar täҗribisi asasida bilim beridu. Bu märkäz yaşlarğa aliy tehnologiyalär sahasida käsip tallaşqa zämin yaritidu vä käspiy maharätni hayatta paydilinişni ügitidu. Märkäzniŋ şiari: «Armanni ämälgä aşuruş».

«Astana» häliqara maliyä märkizi

«Astana» häliqara maliyä märkizini quruş – EKSPO-2017 ob°ektlirini paydilinişniŋ asasiy yšnilişliriniŋ biri bolup hesaplinidu. Mäzkür häliqara maliyä märkizi ingliz hoquqi printsipliriğa asaslinip işläydu. Mustäqil maliyä soti bolidu vä seliq imtiyazliri rejimi saqlinidu. «Astana» häliqara maliyä märkizi Qazaqstanniŋ maliyä quruluminiŋ asasi bolidu. Keläçäktä uni Märkiziy Aziya regioniniŋ maliyä habiğa aylanduruş mähsät qilinmaqta.

Art märkäz

Bu kšrgäzmä pavil'oni zamaniviy sän°ät sahasidiki yeŋi ideyalärni tätqiq qilişqa beğişlanğan. Art märkäz paaliyitiniŋ asasiy ikki yšnilişi bar. Birinçisi – sän°ät. İkkinçisi – bilim beriş. Һär ikki yšnilişkä muvapiq mähsus programmilar tüzülgän. Programmilar märkäzgä kälgüçilärniŋ barliq kategoriyaliri üçün qolyetimliq bolidu.

Energiya holli

Kšrgäzmä kompleksi territoriyasidä orunlaşqan. U yär mädäniy vä oyun-tamaşä çarä-tädbirlirini štküzüş ob°ekti bolup hesaplinidu. Energiya hollida räsmiy vä mähsus çarä-tädbirlär uyuşturulidu. Zalğa 868 adäm siğidu. Bu hollda «The Great Gatsby ballet» şou-programmisi, «Artist» kinokontserti, «Jazzia», «The Spirit of Tengri», «Magic of Nomads» festival'liri ohşaş duniya däriҗisidiki täntänilär štti.

Kšrgäzmä kompleksi

Kompleks EKSPO-2017 kšrgäzmisini štküzüş җäriyanida toplanğan täҗribä asasida işläydu. Bu yärdä täräqqiy ätkän häm qolayliq transport-logistikiliq qurulum vä aliy mutähässislär bar. Kšrgäzmä kompleksi Kongress-märkäz vä Energiya holli dairisidä štidiğan çarä-tädbirlärdä qollinilidu.

Yeşil tehnologiyalär märkizi

Mälumki, yeşil tehnologiyalär vä investitsiyalik layihilär häliqara märkizini quruş toğriliq täşäbbusni Prezident Nursultan Nazarbaev BMT Baş assambleyasidä kštärgän edi. Mäzkür märkäz yeşil tehnologiyalärni işläpçiqiriş vä kirgüzüş, duniya däriҗisidiki tehnologiyalär vä innovatsiyalär transfertiniŋ häliqara habiğa aylinidu.
IT-tehnoparki

Häliqara İT-tehnoparki Qazaqstanda İT industriyasi sahasi üçün investorlarni vä mutähässislärni җälip qiliş üçün däsläpki riqabätkä qabil platformini quruşqa imkaniyät beridu. Bu yärdä duniyağa tonulğan «oyunçilar» vä yeŋi startaplar üçün innovatsiyalik ekosistema bar. Keläçäktä İT-tehnoparki Märkiziy Aziyadä yeŋi tehnologiyalär märkizigä aylinişi mümkin.

Kongress-märkizi

Qazaqstandiki çoŋ mäyrämlik vä başqimu çarä-tädbirlärni štküzüşkä ihtisaslaşqan äŋ çoŋ ob°ekt. Moşu yärdä EKSPO-2017 häliqara kšrgäzmisiniŋ duniya älliriniŋ rähbärliri qatnaşqan eçiliş vä yepiliş täntänisi štti. Kongress-märkizidä häliqara konferentsiyalärni, simpoziumlarni, çoŋ sähniläştürülgän qoyulumlarni, şou-programmilarni, kontsertlarni štküzüşkä barliq imkaniyätlär bar. Uniŋğa 3500 tamaşibin siğidu.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ