Deputat bilän uçrişişlar

0
119 ret oqıldı

Mäşür SASİQOV, «Uyğur avazi»/ «Mekteptiki» muhim mäsililär

Qazaqstan Җumhuriyiti Parlamenti Mäҗlisiniŋ deputati Şahimärdan Nurumovniŋ novättiki qetim sayliğuçilar bilän uçrişişi štkän päyşänbä küni «Mektep» näşriyatidin başlandi. Bu yärdä deputatni näşriyatniŋ baş mudiri Erlan Satıbaldiev rähbärligidiki bir top şähslär qarşi aldi. Andin mudir šzi başquruvatqan mähkiminiŋ iş-paaliyiti bilän tonuşturğaç, bilim beriş sahasida asasiy orun egiläydiğan oquş qurallirini näşir qilişta yüz berivatqan yeŋiliqlarğa ätrapliq tohtaldi. Şundaqla u asasän juqarqi sinip oquğuçiliri üçün därisliklärni näşir qilidiğan җumhuriyättiki äŋ çoŋ näşriyatlarniŋ biri boluşidin qät°iy näzär, ayrim problemiliridin hali ämäsligini eytip štti. Şuniŋğa qarimay, näşriyat därisliklärniŋ zamanğa muvapiq, süpätlik çiqişini heçqaçan näzärdin sirt qaldurğan ämäs. Şuni alahidä täkitligän halda, uyğur, šzbäk vä başqa tillarda bilim beridiğan mäktäplär üçün näşir qilinidiğan oquş qurallirini täyyarlaşta tärҗimä mäsilisigä käspiy mutähässislärni vä alim-pedagoglarni җälip qilip, ular bilän qoyuq munasivät bağlap kelivatqanliğini eytip štti.
Erlan Äben oğlini diqqät bilän tiŋşiğan Mäҗlis deputati näşriyatniŋ utuq-muvappäqiyätlirigä intayin hursän ekänligini bildürüp, moҗut problemilarniŋ iҗabiy häl qilinişiğa qolidin kälgän yardimini ayimaydiğanliğini eytti. Andin deputat yeqinda elimiz Prezidenti Nursultan Nazarbaev elan qilğan Bäş iҗtimaiy täşäbbus toğriliq ätrapliq çüşänçä bärdi.
– Yeqinda biz, bir top deputatlar, Çehiya bilän Äzärbäyҗanda bolup qayttuq – dedi Şahimärdan Üsäyin oğli. – Özäŋlarğa mälum, Çehiya — uzun tarihqa egä mämlikät. Äynä şu dšlätniŋ juqarqi vä tšvänki palatiliridiki käsipdaşlirimiz Qazaqstanniŋ moşundaq az vaqit içidä, yäni bari-yoqi çaräk äsirdä täräqqiy etip, duniyağa tonulğiniğa šzliriniŋ juquri bahasini bärdi. Bu yärdä, älvättä, Prezidentimizniŋ dana içki vä taşqi säyasitimu alahidä tilğa elindi. Çehiyaliklär Prezidentimizniŋ duniya ähli aldidiki abroy-inavitigä, säyasättiki täҗribisigä qayil bolup, ayrim mäsililärdä uniŋ mäslihitigä tayinidiğanliğinimu yoşurmidi. Biz, qazaqstanliqlar, moşundaq Millät Liderimizniŋ barliği bilän häqliq yosunda pähirlinişimiz lazim.
Nursultan Äbiş oğli Nazarbaevniŋ Qazaqstan hälqiniŋ iҗtimaiy ähvalini tehimu yahşilaş, ihtisadiy täräqqiyatini mustähkämläş mähsitidä elan qilğan täşäbbusliri toluq qollap-quvätlänmäktä. U Prezidentimizniŋ šz hälqigä bolğan mehir-muhäbbitiniŋ bir ispati bolsa keräk. Mäsilän, qisqiçä eytip štsäm, bäş täşäbbusniŋ birinçisini alayli: uniŋda härbir qazaqstanliqni baş-pana bilän täminläş mäsilisi kštirilgän. “7.20.25” programmisi. Bu qandaq programma? U turuşluq šy eliş üçün nesiyä berişkä qaritilğan programma. Nesiyä šsümi 7 %. Däsläpki bädäl 20 %. Tšläş qäräli 25 jil. Bu kšpligän grajdanlarğa helila yenikçilik beridu degän sšz.
İkkinçisi, ämgäk maaşi tšvän, yäni 60 000 täŋgidin az maaş alidiğanlardin elinidiğan 10 % seliqni 1%ğa tšvänlitiş bolup, bu ahaliniŋ turmuş-şaraitini yahşilaş mähsitidiki programma.
Üçinçisi, studentlarni yataqhana bilän täminläş vä şundaqla aliy bilim beriş grantlirini 20 000 miŋğa aşuruş – bu Qazaqstanda bilim elişni haliğuçilarğa tepilmas imkaniyät.
Tšrtinçisi, mikronesiyäni käŋäytiş, yäni җumhuriyitimizni ihtisadiy җähättin rivaҗlanduruş niyitidiki programma. Bu nesiyäniŋ bir alahidiligi, u imtiyazliq nesiyä bolup, šz işi bilän bänt yaki işsiz ahali arisida tiҗarätçilikni täräqqiy ätküzüşkä qaritilğan. Täkitläş lazimki, nesiyä päqät «bismilla» däp tiҗarät qilişqa başliğanlarğila berilidu.
Bäşinçisi, mämlikätni gaz bilän täminläş. Yoşuridiğini yoqki, şähsän män Astanağa berip, u tävädiki birqatar vilayätlärgä gaz kirgüzülmigänligini aŋlap, häyran boldum. Mäsilän, şimaldimu şundaq ähval. Prezidentimiz moşuniŋ hämmisini näzärdä tutqan halda, 2 million 700 miŋ adämni gaz bilän täminläşni tapşurdi.
Prezident täripidin elan qilinğan «Bäş iҗtimaiy täşäbbusqa» moşundaq täpsiliy tohtalğan deputat, ularniŋ ämälgä eşişiğa birkişilik hässä qoşuş härbir qazaqstanliqniŋ borçi ekänligini alahidä qäyt qildi. Şuniŋdin keyin deputat mäzkür näşriyatta uyğur mäktäpliri üçün näşir qilinivatqan kitaplar kšrgäzmisini kšzdin käçürdi. Andin Uyğur redaktsiyasiniŋ başliği Rähmätҗan Ğoҗambärdiev bilän redaktsiya paaliyiti häqqidä sšhbätläşti.

Yeŋi mähällidiki kona
problemilar

Şu küni çüştin keyin Şahimärdan Nurumov Almuta şähiridiki “Qayrat” mähällisiniŋ jut-җamaätçiligi bilän uçraşti.

Uçrişişta Şahimärdan Nurumov ahaliğa ularniŋ muŋ-zarini tiŋşap, kšptin beri yeşilmäy kelivatqan problemiliri toğriliq sšhbätlişiş vä ularni tegişlik orunlarğa yätküzüş mähsitidä kälgänligini täkitlidi. Şuniŋ bilän billä u biz juqurida eytip štkän elimiz Prezidenti Nursultan Nazarbaevniŋ Bäş iҗtimaiy täşäbbusi häqqidimu kšpçilikkä çüşänçä berip, uniŋ härbirigä alahidä tohtaldi.
– Һšrmätlik qerindaşlar! İşäşlik eytalaymänki, Prezidentimizniŋ moşu Bäş iҗtimaiy täşäbbusi härbirimizgä yahşiliq elip kelidu. Uniŋda kšrsitilgän programmilarniŋ hämmisi šz däriҗisidä ämälgä eşişi üçün qançilik nurğun mäbläğ bšlünüvatqanliğini bilisilär. Buniŋ hämmisi Prezidentimizniŋ šz hälqiniŋ täğdirigä bepärva qarimaydiğanliğiniŋ yarqin ispatidur. Buniŋdin taşqiri, qaysi-bir dšlätniŋ rähbiri şu dšlättä yaşavatqan šzgä millätlärgä «šzäŋniŋ ana tiliŋni saqlap qalğin, ana tiliŋda oqup, tarihiŋni, mädäniyitiŋni rivaҗlandurup, untulup qalğan urpi-adätliriŋni äsligä kältürgin» dävatidu? Һä, bizniŋ Millät Liderimiz bolsa, Qazaqstan Җumhuriyitidä istiqamät qilivatqan yüzdin oşuq millät bilän elät väkillirigä däl moşundaq şaraitlarni yaritivatqan birdin-bir dana Rähbär. Şuŋlaşqa bu imkaniyätlärdin toluq paydilinişni bilişimiz keräk, – dedi Şahimärdan Üsäyin oğli.
Uçrişişta turğunlarniŋ bäzi iҗtimaiy mäsililär boyiçä eytqan pikirlirini diqqät bilän tiŋşiğan deputat kštirilgän ayrim mäsililärni šzigä hämra bolup kälgän şähär hakimiyitiniŋ väkillirigä tapşurup, qalğanliriniŋ iҗabiy häl qilinişiğa bar küçini salidiğanliğini yätküzdi. Şundaqla sayliğuçilarniŋ muhim pikir-täkliplirini toluği bilän tegişlik orunlarğa yätküzidiğanliğini eytti.
Uçrişiş ahirida uşbu mähälliniŋ baş jigitbeşi Һaşimҗan Arziev sšzgä çiqip, mehmanlarğa jut namidin minnätdarliq bildürdi.
Dohturlarnimu kšpligän yahşiliqlar kütüvatidu

Ätisi Şahimärdan Nurumov Almuta şähärlik 5-ağriqhana hadimliri bilän uçraşti. U yärdä deputatni Baş vraçniŋ orunbasari Daniyar Amirov rähbärligidiki ağriqhana kollektivi qarşi aldi.

Däsläp deputat ağriqhanini arilap, uniŋ paaliyiti bilän tonuşti. Andin yeqinda eçilğan şipahaniğa kirip, u yärdiki zamaniviy äsvap-üskünilärdä işlävatqan mutähässislär bilän sšhbätläşti. Daniyar Amirov ağriqhana hadimliriniŋ qol yätküzgän utuqliri häqqidimu täpsiliy tohtilip, ayrim davalaş mähkimiliri ohşaş millionliğan täŋgigä setivelinğan apparatlarniŋ çaŋ besip yatmay, bemarlarğa hizmät qilivatqanliğini pähirliniş bilän tilğa aldi. Şundaqla vraçlarni çät ällärgä täҗribä almaşturuşqa ävätişni än°änigä aylandurğanliğini vä şuniŋ nätiҗisidä bu mähkiminiŋ abroy-inavitiniŋ kündin-küngä šsüvatqanliğini alahidä täkitlidi.
Ağriqhana hadimliri bilän bolğan uçrişişta Şahimärdan Nurumov elimiz Prezidenti Nursultan Nazarbaevniŋ «Bäş iҗtimaiy täşäbbusiğa» täpsiliy tohtalğan halda, uniŋ meditsina sahasiğimu munasivätlik täräpliriniŋ barliğini qäyt qildi. Andin sšz novitini alğan «Nur Otan» partiyasi Almuta şähiri Medev nahiyälik şšbisi räisiniŋ birinçi orunbasari Meruert Muqanova «Bäş iҗtimaiy täşäbbusniŋ» asasiy nuqtiliriğa tohtaldi. Mäsilän, äŋ az maaş alidiğanlar meditsina sahasidimu bar. Ändi ulardin elinidiğan seliq 1 payizni täşkil qilidu. Bu bolsimu, ayliq maaşi az hadimlarğa berilgän sezilärlik däriҗidiki imtiyazdur, däp addiy tilda çüşändürdi Meruert Serikqızı. – Yataqhana mäsilisimu meditsina hadimliriğa uttur alaqisi bar desäk, hatalaşmaymiz – dedi natiq. – Mälumki, meditsina sahasidiki aliy bilim därgahlirida kam degändä altä jil oquşqa toğra kelidu. Ändi u studentqa yataqhana havadäk haҗät. Mana moşularniŋ hämmisini Prezidentimiz inavätkä elip, 2022-jilniŋ ahiriğiçä 75 000 orunluq zamaniviy yataqhana seliş tapşurmisini bärdi. Studentlarğa qilinğan mundaq yahşiliqlarni, rastini eytiş keräk, ilgiri-keyin aŋlimiğan boluşimiz keräk.

«Bšlgünçilikkä
yol yoq…»

Düşänbä küni Şahimärdan Nurumov җänubiy paytähttiki Zarya Vostoka mähällisidiki «Bilal Nazim» kafesida Almuta şähiri Alatav nahiyäsiniŋ turğunliri bilän uçraşti.

Uçrişişta Şahimärdan Üsäyin oğli elimiz Prezidentiniŋ alğa sürüvatqan programmiliri, şuniŋ içidä «Bäş iҗtimaiy täşäbbusqa» ätrapliq tohtilip, uniŋ hämmisini җumhuriyät ahalisiniŋ turmuş-şaraitini yahşilaşqa qaritilğanliğini tilğa aldi.
– Bügün män silär bilän uçrişivatqanliğimğa intayin hoşalmän – dedi natiq, – Prezidentimizniŋ «Bäş iҗtimaiy täşäbbusi» toğriliq sšz qiliş – meniŋ bevasitä väzipäm. Şuŋlaşqa şu toğriliq qisqiçä çüşänçä berip štäy. Gäpniŋ rasti şuki, hazir hämmimiz aŋliq adämlärğu. Elimizdä yüz berivatqan ähvallardin barliğimizniŋ häviri bar. Һeçkim bir parçä nanğa zar ämäs. Şundaq bolsimu bu täşäbbus arqiliq Nursultan Nazarbaev elimiz hälqiniŋ turmuşini tehimu juquri däriҗigä kštirişni mähsät qilivatidu. Bügünkidäk duniyaviy ihtisadiy bohran hšküm sürüvatqan bir päyttä, Prezidentimizniŋ moşundaq programmilarni elan qilişi – çoŋ vaqiä. Һazir bu programmilardin hävär tapqan başqa dšlät rähbärliri Nursultan Nazarbaevniŋ häqiqätänmu dana rähbär vä täҗribilik säyasätçi ekänligigä yänä bir qetim kšz yätküzdi, däp oylaymän.
Män silärgä kälgiçä birmunçä uçrişişlarni štküzdüm. Şu uçrişişlarda eytqan sšzlirimni bu yärdimu qaytilaymän. Prezidentimizniŋ dana säyasiti tüpäyli Qazaqstanda 100din oşuq millät iҗil-inaq yaşavatidu. Bu – kšpjilliq ämgäkniŋ, danaliqniŋ nätiҗisidä qolğa kelivatqan dostluq vä birlik. Qazaqstanniŋ yärasti, yärüsti bayliqliri yetärlik, amma u bayliq bayliq hesaplanmaydu. Prezidentimiz eytqandäk, bizniŋ äŋ asasiy bayliğimiz šzara inaqliğimiz vä ittipaqliğimiz.

«Barliq şaraitlar moҗut»

Seşänbä küni deputat Şahimärdan Nurumov Medev nahiyäsiniŋ Gornıy Gigant mikrorayonidiki 77-ottura mäktäptä boldi.
Mäktäpniŋ mäҗlislär zalida štkän uçrişişta Şahimärdan Üsäyin oğli kšpçilikkä iş-babidiki säpiriniŋ mähsitini bayan qilğandin keyin, adättikidäk, Prezidentimizniŋ җumhuriyät hälqigä yolliğan «Bäş iҗtimaiy täşäbbusiğa» täpsiliy tohtaldi. Andin u, bügünki uçrişişniŋ qatnaşquçiliri asasän bilim sahasiğa munasivätlik şähslär bolğanliqtin, äynä şu täşäbbusniŋ üçinçi tarmiği toğrisida ätrapliq çüşänçä bärdi. Şuniŋ bilän billä deputat mäktäp oquğuçiliriğa Qazaqstan Җumhuriyitidä bilim elişqa barliq şaraitlarniŋ, җümlidin yeŋi-yeŋi mäktäp benaliriniŋ, täҗribilik ustazlar bilän süpätlik häm zamaniviy därisliklärniŋ yetärlik ekänligini alahidä täkitläp, oquğuçilardin päqät tirişip oquş täläp qilinidiğanliğini qäyt qildi.
Uçrişiş davamida uniŋ qatnaşquçiliridin birqatar soallar kelip çüşti. Şahimärdan Nurumov ularniŋ kšpçiliginiŋ yärlik başquruş organliriniŋ mäs°uliyitigä täälluq ekänligini eytip, ularni häl qilişqa imkanqädär yardäm qolini sunidiğanliğini qäyt qildi.

«Qazaqstanliqlarğa kšrsitilgän yenikçilik»

Tünügün bir top Parlament deputatliri – Şahimärdan Nurumov, Dinar Nuketaeva vä Nurjan Nursipatov Almuta lokomotiv deposida bolup, mähkimä kollektivi bilän uçraşti.

Uçrişişta däsläpki sšzgä çiqqan Senat deputati Dinar Nuketaeva elimiz Prezidenti Nursultan Nazarbaevniŋ Qazaqstan hälqigä yolliğan «Bäş iҗtimaiy täşäbbusi» toğrisida doklad qildi. U šz sšzidä bu täşäbbuslarniŋ җumhuriyät ahalisiniŋ turmuş-şaraitini yahşilaşqa, elimizniŋ härtäräplimä güllinişigä qaritilğanliğini täkitläp, bu yeŋi strategiyalik programmilarğa milliardliğan mäbläğ särip qilinidiğanliğinimu qoşumçä qildi. Dinar Jusupaliqızı ayliq maaşi az işçilardin elinidiğan seliqniŋ on hässä azayğanliği qazaqstanliqlarğa kšrsitilgän yenikçilik däp atap kšrsätti.
Andin sšzgä çiqqan häliq väkilliri Ş.Nurumov vä N.Nursipatov bu «Bäş iҗtimaiy täşäbbusni» “Prezidentimizniŋ šz hälqigä bolğan muhäbbitiniŋ yarqin ispati” degän pikri arqiliq, uçrişiş qatnaşquçilirini, yäni mähkimä hadimlirini uşbu programmilarniŋ ämälgä eşişiğa birkişilik hässisini qoşuşqa çaqirdi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ