«Һorunğa işmu yoq…»

0
461 ret oqıldı

Şämşidin AYuPOV, «Uyğur avazi»/Panfilov nahiyäsiniŋ Pänҗim yezisidiki «Beşirov» dehan egiliginiŋ käŋ miqiyasliq işliri häqqidä helidin beri aŋlap jürättuq. Amma uşbu egilikni başquruvatqan Yoldaş Beşirov bilän bätmu-bät sšhbätläşmigän. Yeqinda yolumiz çüşüp, äynä şu egilikniŋ tirikçiligi bilän yeqindin tonuştuq.  Egilik 1999-jili Pänҗim yezisidiki «Kalinin» namidiki kolhozdin pay hesaviğa elinğan 40 gektar yär asasida täşkil qiliniptu. Bäzi aililär šz ülüşigä täkkän bir gektar yärni bšlüşälmäy, qiriq piçaq boluvatqan şu qiyin päytlärdä, ikki qerindaşniŋ baliliri birlik bilän šmlükni tuğ qilip, yärgä mehir bağlap işqa kirişidu. Däsläpki qädäm, älvättä, oŋay bolğini yoq. İşniŋ bismillisini kolhozdin setivalğan ikki traktor, bir kombayn bilän başliğan ular bara-bara bu sahaniŋ qir-sirlirini šzläştürüp, egilikni ayaqqa turğuzuş üçün kšp tär tškidu. Ülüşigä täkkän yärgä kšmüqonaq terip, uni kütüp, pärviş qilip, hosulini israpsiz jiğişturuvalğiçä, helä җapa tartidu. Qolda pul bar, biraq setivalidiğan oğut yoq. Nemä qiliş keräk? Vaqit qis. Yoldaş neri oylap, beri oylap, ahiri ağiniliri bilän Taldiqorğan şähiriniŋ ätrapidiki bir yezini nişan qilip, yolğa atlinidu. Ağinilär keŋäş dävridä yeziniŋ çetigä kšmülgän oğutni kolap çiqirip, uni Pänҗimdiki yerigä mişkaplap toşuydu. Mana şundaq jildin-jilğa qädämmu-qädäm ilgiriläş nätiҗisidä işläpçiqiriş kšlämi käŋiyip, päydin-päy yeza egiligi tehnikilirini setivelişqimu җiddiy kšŋül bšlünidu. İşni däsläp «T-4» traktori bilän başliğan bolsa, hazir egilikniŋ qarimiğidiki zamaniviy ülgidiki «Vektor», «Klass» markiliq kombayn vä «Belarus'» markiliq traktorlar sani işläpçiqiriş kšlämigä muvapiq räviştä kšpäytilip, iş җäriyaniniŋ mehanikilaşturulup, nätiҗidarliq boluşini toluq täminlävatidu.
Täkitläş lazimki, mäzkür dehan egiligi bügünki kündä nahiyä dairisidä turaqliq täräqqiy etivatqan egiliklär qatariğa qoşuldi. Һazirqi vaqitta yär mäydani 500 gektarğa yetip, asasän kšmüqonaq šstürülmäktä. Egiliktä bügünki kündä 30 – 35 adäm turaqliq iş bilän täminlängän. Ämgäk häqqi vaqtida berilip, işçilarni ailäviy ähvaliğa qarap maddiy җähättin qollap-quvätläş än°änä tüsini alğan. Ularni här jili sağlamlaşturuş märkäzliri bilän däm eliş šylirigä ävätip turuşmu näzärdin sirt qalmiğan. Öz novitidä, egilik äzalirimu bu hil yaritilivatqan şärt-şarait bilän kšrsitilivatqan ğämhorluqlarğa ämäliy işliri bilän җavap berişkä tirişmaqta. Adil ämgigi tüpäyli kšzgä çüşüvatqanlarniŋ isimlirinimu alahidä atap štüşkä ärziydu. Pärhat Bavdinov, Һämra Beşirov, Yarmähämät Yüsüpov, Äziz Beşirov, Zulmurat İminniyazov, Säydäkräm Qunahunov, Mämätҗan Ziyamov vä başqilar äynä şular җümlisidindur. Ular šz väzipiliriniŋ hšddisidin şäräp bilän çiqmaqta.
Qazaqstanda kiçik vä ottura tiҗarätni täräqqiy ätküzüşkä alahidä kšŋül bšlünüvatidu – däydu Yoldaş sšhbätara. — Dšlät rähbiri Nursultan Nazarbaev bu mäsilini diqqät märkizidin çüşärmäy, tiҗarätniŋ käŋ qanat yeyip, rivaҗlinişi üçün qolayliq şärt-şaraitlarniŋ yaritilişiğa çoŋ ähmiyät berip kälmäktä. Җümlidin här jilqi häliqqä yollaydiğan mäktüpliridimu bu häqtä tohtilip, Kiçik vä ottura tiҗarätni täräqqiy ätküzüşniŋ HHİ äsirdiki Qazaqstanni industriyalik vä iҗtimaiy yeŋilaşniŋ asasiy qurali ekänligini täkitläp kelivatidu. Şundaqla «Biznesni täräqqiy ätküzüşkä tosalğu bolidiğan barliq hoquq normilirini küçidin qalduruş keräk. Kiçik tiҗarät ävlattin-ävlatqa berilidiğan ailäviy än°änigä aylinişi şärt», däp eniq atap kšrsätti. Dšlät täripidin mana moşundaq qolayliq şärt-şarait vä härtäräplimä ğämhorluqlarniŋ kšrsitilişi nätiҗisidä Panfilov nahiyäsidä tiҗarätçilik paaliyät turaqliq täräqqiy etivatidu. Yaşlarniŋ 80 payizi şähsiy dehan egilikliridä işlävatidu. Bu, älvättä, härkimni hoşal qilidu. Umumän, bügün işläymän degänlärgä yezida iş yetärlik häm dehançiliq bilän şuğullinimän degüçilärgimu bar mümkinçiliklär yaritilğan. Uruqqa, oğutqa, yeqilğuğa subsidiya berilivatidu. «Tulpar», «Marko» uruqlirini biz Paltivay yezisidiki «Budan» җavapkärligi çäklängän yoldaşliğidin elivatimiz. Ändi šstürgän kšmüqoniğiŋni qäyärgä apirip satimän desäŋ, šz ihtiyariŋ. Mana tšrt-bäş jil boldi, bizgä Yarkänt krahmal-şirnä zavodi šzigä işäşlik dehanlarni qollap-quvätläş üçün nesiyä berivatidu. Şuŋlaşqa bizmu kšmüqonaqni işäşlik teriymiz, sävävi, küzdä hosulni štküzidiğan işäşlik şerigimiz bar. Bu yšniliştä hazirçä heçqandaq muämma yoq, desäkmu bolidu. Päqät tär tšküp işläşla keräk. Җapa tartmay, halavät yoq. İşlisäŋ, çişläydekänsän. Ägär yärgä häqiqiy mehir bağlap işlisäŋ, yär seni heçqaçan yärgä qaratmaydu. Ändi «İş yoq» degän u päqät horun adämniŋ gepi, halas. Һorunğa işmu häm pulmu yoq.
Şähsän män jiraq säpärlärdin qaytip kälgändä, aldi bilän šygä ämäs, etizğa berişqa aldiraymän. Etizliqlarni arilap çiqip, yärgä salam berimän. Tizlinip oltirip, etizliqlarda izi qalğan, meni yärni sšyüşni häm qolumğa dehan kätminini mäkkäm tutuşqa ügätkän märhum dadam vä qälbimgä mehir-sahavätlik uruğini säpkän ğämgüzar anam bilän hiyalän muŋdişimän. Mäktäptä oquvatqan päytlirimdila dadam bilän billä jürüp, etizda su tutup, yärgä işläşni ügändim. Dadamğa ohşaş adil ämgäk qilişqa tiriştim. Һalal ämgigiŋ bilän tapqan pulniŋmu berikiti başqiçä bolidiğanliğini çüşändim. Uniŋğa hazir tehimu eniq kšz yätküzüvatimän.
Mahtanğinimğu ämäs, amma eytişqa toğra kelidu, tapqan tapavitimniŋ mälum qismini häyrihahliq paaliyätlärgä aҗritiştinmu šzämni çätkä elivatqinim yoq. Jutdaşlirimğa, umumän, maŋa işäş qilip kälgänlärgä imkaniyitimniŋ yar berişiçä yardäm qolumni sunup kelivatimän. Ökünidiğan yerim, meni moşu küngä yätküzgän qädirdan ata-anam qol yätküzgän utuqlirimni kšrälmidi. Һär halda, Allağa miŋ qatliq şükri däymän, yenimda ailäm, altä pärzändim bilän ikki nävräm, yeqin dost-buradärlirim, jutdaşlirim bar. Jut bilän hämnäpäs yaşavatimän. Ular meni dayim qollap-quvätläp kelivatidu. Ändi meniŋ qaysi yezida qançä gektar yerim vä u yärgä nemä terilgänligini meniŋdinmu yahşi bilidiğan vä tehi oquğuçi bolsimu, meniŋ bilän billä jürüp, yärgä işläşkä häväs bağlap šsüvatqan känҗä qizim Nigaraniŋ «Dada, keläçäktä män agronom bolimän, sizniŋ yoluŋizni davamlaşturup, işliriŋizni šzäm başqurimän», degän tatliq gäplirini aŋliğinimda, hoşalliğimdin beşim kškkä yetidu. Şu mähäl hämmä qiyinçiliqlar untulup, yänila ämgäk qaynimiğa şuŋğup kirip ketimän…
Bir qarimaqqa Yoldaş Beşirovniŋ šz täŋtuşliridin päriq qilip kätkidäk alahidä bir šzgiçiligi yoqtäk kšrünidu. Umu šz qurbiliri ohşaş Pänҗim yezisidiki A.Rozibaqiev namidiki ottura mäktäptä bilim aldi. Mäktäpni tamamliğandin keyin Talğir şähiridiki yeza egiligi tehnikumida, keyiniräk Almutida Qazaq yeza egiligi institutida tähsil kšrdi. İkki jil Ukrainida härbiy hizmättä boldi. Andin keyin tuğulup šskän jutiğa qaytip kelip, «Kalinin» kolhozida egiligän mutähässisligi boyiçä ämgäk paaliyitini başlidi. Ülgilik ämgäk qilip, jutdaşliriniŋ kšzigä çüşüp kelivatqan bir päyttä kolhoz-sovhozlar tarap kättidä, yezida kooperativlar, hususiy egiliklär quruluşqa başlidi. Yoldaşmu bälni mäkkäm bağlap, şu jilliri jutida «Aršstäŋ» su kooperativini täşkil qilip, pidakaranä ämgäk qildi. 2010-jildin «Kazvodhoz» dšlät karhanisi Almuta şšbisiniŋ Panfilov nahiyälik işläpçiqiriş uçastkisi mudiriniŋ orunbasari lavazimida işlävatidu. «KH Beşirov» dehan egiligi bolsa, uniŋ qoşumçä iş mänbäsi, halas. İç puşuğini u moşu yärdin çiqiridu.
Җämiyitimizdä tiҗarätniŋ iҗtimaiy җavapkärligi häqqidä uqum qeliplaşqan. Bu ahaliniŋ ihtisadiy җähättin aҗiz, maddiy yardämgä muhtaҗ qatlimiğa yar-yšläk boluş demäkliktur. Yoldaş Beşirov uşbu çüşänçigä ämäl qilğan halda qolidin kelişiçä jutdaşliriniŋ haҗitidin çiqişqa tirişip kelivatidu. Aldiğa haҗätmän bolup kälgänlärniŋ jiriğini yenik qilişqa aldiraydu. Buniŋdin taşqiri «Uyğur avazi» gezitiğa muştiri toplaş işiğimu yeqindin arilişip, lazim bolsa, tegişlik yardimini kšrsitiştin çättä qalmaydu. Rast, bärikätlik Pänҗim yezisida uniŋğa ohşaş märt-märdanä, sahavätlik jigitlär kšpläp sanilidu. Ulardin jut ählimu minnätdar. İlahim, jutniŋ alqişiğa bšlinip kelivatqan moşundaq sahavätlik oğlanlirimiz sepiniŋ kšpiyişini istäymiz.
SÜRÄTLÄRDÄ: 1. Y.Beşirov. 2. «Beşirov» dehan egiliginiŋ işçiliri tehnikilirini terilğu işliriğa täyyarlavatidu. 3. Egilikniŋ iş başqurğuçisi Pärhat Bavdinov (solda) bilän Yoldaş Beşirov yeŋi kältürülgän uruqlarni kšrüvatidu.
Rasul ELÄMOV çüşärgän sürätlär.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ