Baş geofizik

0
760 ret oqıldı
SONY DSC

Mäşür SASİQOV, «Uyğur avazi»/ Yeqinda Astana şähiridiki «Ramada Plaza Astana» mehmanhanisida Geologlar künigä beğişlanğan täntänilik märasim bolup štti. Uniŋda päqät elimizdila ämäs, bälki duniya yüzidä äŋ kšp uglevodorodqa bay “Qaşağan” kan ornini tätqiq qilişqa paal qatnaşqan 8 qazaqstanliq geolog diplom vä alahidä bälgü bilän mukapatlandi. Şularniŋ arisida täҗribilik geolog Maris Şämşidin oğli Näzärovmu boldi.Mälumki, «Qaşağan» neft'-gaz kan orni Atırav vilayitiniŋ territoriyasidä җaylaşqan bolup, 800 kvadrat kilometr mäydanni egiläydu. Uni razvedka qilğan mutähässislärniŋ pikriçä, geologiyalik neft' zapasi 4,8-5,0 milliard tonna bolsa, ändi gazniŋ zapasi 3,0 milliard kubni täşkil qilidu. Mana moşundaq bay kan ornini eçiş Qazaqstanğa asanğa çüşkini yoq. Uniŋ, addiy til bilän eytqanda, duniyağa kelişi üç basquçtin ibarät bolup, däsläpki razvedka işliri Keŋäş İttipaqi dävridä başlanğan ekän. Bu işlar asasän Kaspiy deŋizi ätrapidiki quruqluqlarda jürgüzülgän bolsa, päydin-päy su astini täkşürüşkä yüzlinip, ahiri Qazaqstan šz mustäqilligini alğandin keyin şähsän elimiz Prezidenti Nursultan Äbiş oğli Nazarbaevniŋ täşäbbusi bilän «Qaşağan» neft'-gaz kan ornini eçiş üçün «Kazahstankaspiyşel'f» dšlätlik şirkiti qurulup, razvedka işliri birätola qolğa elinidu. Älvättä, şu päytlärdä bu milliardliğan mäbläğ häşlinidiğan layihigä qarşi çiqqanlarmu boldi. Lekin elimizniŋ ihtisadiy täräqqiyatida muhim rol' atquridiğan vä Qazaqstan üçün päqät payda kältüridiğan kan ornini tätqiq qiliş işliri tezliktä başlinip kätti. Biraq bu җäriyanda birqatar problemilar päyda boluşqa başlidi. U bolsimu, mäzkür käŋ dairilik layihini ämälgä aşuruşta yärlik käspiy mutähässislär bilän zamaniviy äsvap-üskünilärniŋ yetişmäsligi edi. Layihiniŋ däsläpki qädämliridiki mäsililärni häl qiliş mähsitidä Dšlät rähbiri çätällik neft' şirkätlirini җälip qilip, häliqara konsortsium quruş täşäbbusini kštärdi. Şu tüpäyli duniyadiki neft'-gaz sahasiniŋ alp şirkätliri, җümlidin «Shell» (Gollandiya), «Statoil» (Norvegiya), «Mobile» (AQŞ), «British Petroleum» vä «British Gaz» (Angliya), «Total» (Frantsiya) bilän şärtnamilär tüzülüp, u şirkätlärniŋ birinçi rähbärlirini Nursultan Nazarbaevniŋ šzi qobul qilip, ularğa Qazaqstanniŋ şärtlirini oçuq qoyidu. Bu çoŋ layihigä qazaqstanliq «Kazahstankaspiyşel'f» konsortsiumi җavapkär bolup bälgülinidu.
Qazaqstanniŋ ihtisadiy täräqqiyatida muhim rol' oyniğan bu kan orniniŋ eçilişiğa paal arilaşqan geolog Maris Näzärovniŋ ämgigi hškümät täripidin munasip bahalandi. Ändi biz üçün äŋ muhimi, bu sahada Maris akidäk egiz pällilärdin kšrüngän millitimiz väkilliriniŋ az ekänligini äskä alsaq, bu insan bilän işäşlik halda pähirlänsäk bolidu.
Maris Näzärov bilän sšhbätlişiş җäriyanida şu närsini eniq çüşänduqki, u qedimiy uyğur jutliriniŋ biri – Bayseyit yezisidiki ottura mäktäpni tamamlap, injener boluş istigidä Q.Sätpaev namidiki Politehnika institutidiki šzi haliğan fakul'tetqa çüşüş mümkinçiligi bolmay, päqät armiya sepidin qaytip täsadipi geofizika fakul'tetiğa student atilişi tüpäyli hayatida bügünkidäk utuq-muvappäqiyätlärni qazinişqa muyässär boluvatqanliğiğa härgizmu puşayman qilmaydu. Çünki u qiriq jil bu käsiptä jürüp, duniyada barmiğan yeri, uçraşmiğan adämliri qalmidi. Buniŋğa qoşumçä, nami duniyağa mäşhür mälum şirkätlär bilän munasivät bağlaş җäriyanida ana tilidin taşqiri, ingliz vä frantsuz tillirini mukämmäl šzläştürgän.
Һazir Maris aka Näzärov neft'-gaz sahasida paaliyät elip berivatqan kšpligän çoŋ-kiçik şirkätlär muraҗiät qilidiğan «Meridian Petroleum» җavapkärligi çäklängän yoldaşliğida baş geofizik hizmitini atquridu.
Alahidä täkitläp štidiğan närsä, geofizika sahasida «baş geofizik» äŋ juquri däriҗä bolup hesaplinidu. Mana moşu lavazimni egiläp oltarğan Maris Şämşidin oğli šziniŋ utuqlirini tirişçanliqniŋ nätiҗisi däp çüşändürgän halda, hazirqi yaşlarğa alahidä «salam» eytti. Mäsilän, bu duniyadiki härqandaq oyun-tamaşiniŋ vaqitliq ekänligini meyimizgä quyivalidiğan päyt alliqaçan käldi. Yaşlar «Bizgä imkaniyät yoq, miŋ qilsaŋmu bäribir kštiriliş mümkin ämäs» degän ham-hiyallardin jiraq boluşi keräk. Ata-ana, şarait bar çağda bilim eliştin qaçmiğan tirişçan adäm haman mähsitigä yetidu. Mana bu — täҗribilik, šz işiniŋ mahiri vä qabiliyiti tüpäyli elimizniŋ geologiya sahasiğa salmaqliq hässä qoşqan insanniŋ yaş ävlatqa bärgän mäslihiti.
Yärasti bayliqlirini razvedka qiliş älaçisi Maris Näzärovni novättiki utuği bilän gezithanlar namidin sämimiy täbrikläp, uniŋğa mustähkäm salamätlik vä ailäviy hatirҗämlik tiläymiz.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ