Bizniŋ Qaseke

0
232 ret oqıldı

Qasim Mähsütov. Bu isim hät tonuğandin beri maŋa tonuş boldi. U çağlarda “Uyğur avazi” (“Kommunizm tuği”) geziti häptisigä bäş rät çiqatti. Savatimni açqandin beri «Balilarğa bazarliq», keyiniräk «Şänbilik bätlärni» oqup jürdüm. Dadam rämiti äräp yeziğidiki «Yeŋi hayat» gezitini kšz jumup açqiçä oqup pütirättidä, andin iştin herip yanğiniğa qarimay, inim ikkimizgä «Kommunizm tuğini» oqup berişimizni täläp qilatti. Şundaq qilip, bizmu sšyümlük gezitimizniŋ turaqliq heridarliriğa aylinip qalğan eduq. Gezitni, adät boyiçä, Uyğur nahiyäsidin berilgän hävärlärdin başlattuq. U maqalilarniŋ astida, asasän, “Qasim Mähsütov, šz muhbirimiz”, degän sšzlär yezilatti.
Moşu adäm bizniŋ jutluq. Män kiçigimdä Vätängä štüp kätkäçkä, yahşi tonumaydekänmän. Һär halda häqiqätni yazğiniğa qariğanda, yaman adäm ämäs kšrünidu. Uçritip qalsam, җäzmän šygä çaqirip, hämmimiz tonuşayli, — däp qoyatti dadam.
Bizniŋ dävrimizdä “Keŋäş”, “partiya” degän uqumlar intayin ilahiy edi. Şular häqqidä šz pikrini oçuq yazidiğan muhbir bolsa, ulardin çoŋiraq, qudrätligiräk adämdäk kšrünätti.
Jillar štüp, män u kişi bilän šzäm tonuştum. Käsipdaş, ağa-ini, ustaz-şagirt süpitidä, uniŋ bilän hayattin štkiçä sirdaş-muŋdaş bolup šttuq. U pensiyagä çiqqandin keyin orniğa muhbir bolup män bardim.
Däsläpki käspiy uyğur jurnalistlarniŋ biri bolğan Qasim aka uyğur mätbuatiniŋ җapa-mäşäqitini tartqan täҗribilik hadim süpitidä älniŋ hatirisidä qaldi.
«Yeŋi hayat» jurnaliniŋ ädäbiy hadimi, nahiyälik «İli vadisi» gezitiniŋ baş muhärriri hizmätlirini atqurğan Qasim aka mäzkür gezit redaktsiyasi birdä Çeläk, birdä Narinqolğa kšçirilgän dävirlärdimu sšygän käspidin vaz käçmidi. Bolmisa, uniŋ çoŋqur bilimi, täşkilatçiliq qabiliyiti vä insaniy hislätliri şu dävirlärdä nä «mayliq» lavazimlarda hizmät qilişqimu yar berätti. Şuŋlaşqa män helimu “Qasim Mähsütovniŋ qaysi hisliti esimda qaldi?”, degän soalğa heç oylanmayla, «qanaätçilik» däp җavap bärgän bolar edim. Һä, u pütkül hayatini mätbuatqa beğişlidi. Bu beyimisaŋmu, açtin šltürmäydiğan käsipkä sadiq peti hayattin štti. Uniŋ Çonҗidiki bšlmiliri tar kona šyidä mehman bolmiğan adäm az bolsa keräk. Amma bu qutluq šyniŋ sahiphanliri aq kšŋül, dilkäş, sehi bolğaçqa, adäm üzülmätti.
Һär jili 9-mayda bu šy bšläkçä җanlinip ketätti. U Qasim akiniŋ šzi tärbiyilängän internat rähbärliri bälgüläp bärgän tuğulğan küni edi. Һäqiqiy tuğulğan künini šzimu bilmätti. Ata-anisidin kiçik jitim qalğan baliğa bolğan äŋ çoŋ ğämhorluq şu bolsa keräk. Biz här jili 9-mayda paradtin çiqip, uttur Qasim akilarniŋ šyigä beriş aditimizni zadila taşlimiduq. Çünki u küni yenida äŋ yeqin adämliri, meniŋ mäktäptiki ustazlirim — Һemitahun Tohtasunov, İsaq İmirov, Davut Savutovlar billä bolatti. Ular bilän muŋdişişniŋ šzi bir bähit, didar ğenimät dämlär bolidiğan.
Һär häptä degidäk, birdä uniŋ, birdä bizniŋ, bäzidä hali җaylarda kšrüşüp turidiğan jutdaş akam ikkimizniŋ gäp-sšzi tügimäydiğan. İkkimiz birlişip, ana jutumiz häqqidä kitap çiqirişnimu kšŋülgä püküp qoyğan eduq. İş-paaliyitimizgä bola, uniŋ asasiy qismi täyyarmu bolup qalğan. Äpsus, bändiçilik, änä-mana bilän vaqitmu ğuyuldap štüvärdi. Yaşanğiniğa qarimay, timän jürgän Qasim akiniŋ täsadipi hayattin štüp ketişi oylisam çüşümgimu kirip çiqmatti.
Qasim aka šziniŋ eğir baliliq dävri häqqidä sšzläşni ançä yaqturmatti. Bolupmu täğdiri ohşaş bolğan ayali Sahinur hädiniŋ yenida bu mavzuni qozğaşni halimatti. Һär ikkisiniŋ dil yarisini tatlaşqa ançä huşti yoq edi. Şundimu, u šziniŋ täğdirdaş dost-qurbiliri häqqidä sir çäkkändä yaki yazğinida, šz hayati toğriliqmu hekayä qilivatqinini seziş täs ämäs edi.
Peşqädäm jurnalist pensiyagä çiqqandin keyin uzun jillar yeŋidin qurulğan nahiyälik mädäniyät märkizini başqurdi. Uniŋ işlirini toğra yolğa qoyup, bu yärdimu başlamçi boldi. Jugaç, siliq, dayim nemilär häqqididu oyğa çšküp jüridiğan, birdä adalätsizlikni kšrsä, җähli çiqip, heçkimni ayimay üzigä basidiğan, şu bir šlümgä qiymas insanni pat-patla äsläymän. Uniŋ bilän jutdaş, käsipdaş bolğanliğimğa pähirlinimän. Monu qalaymiqini tola gür-gür hayat äynä şundaq addiy adämlär tüpäyli säl gšzäldäk sezilidu maŋa…
Ähmätҗan İSRAPİLOV.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ