diqqätkä sazavär hävärlär

0
228 ret oqıldı

Tamaka yänä qimmätläydu
Elimizdä tamaka mähsulatliri, җümlidin sigaretilar bilän papiroslar jildin-jilğa qimmätlimäktä – Energypram mutähässisliri täripidin jürgüzülgän tätqiqat nätiҗiliri äynä şundaq.May eyiğa qädär bir paçka tamaka ottura hesap bilän 373 täŋgä bolğan. Bu bir jil ilgärki bahadin 9,8 % qimmät. Qazaqstanniŋ äŋ çoŋ şähärliri vä megapolisliri arisida tamaka äŋ qimmät şähär Jezqazğan (aprel' eyiniŋ yäküni boyiçä, bir paçka tamaka 393 täŋgä, +8,3%), ikkinçi orunda Aktav (390 täŋgä, +9,9%), üçinçi orunda Kškşetav (385 täŋgä, + 10%) şähärliri turidekän. Tamaka bahasi, aprel' eyiniŋ yäküni boyiçä, Tarazda därhal 16,6% qimmätläp, bir paçka tamaka 380 täŋgini täşkil qilğan, atıravliqlar bolsa, bir paçka tamakiğa 383 täŋgä beridekän (+15%).
Tamaka bahasiniŋ yänimu šsüşi kütülmäktä. 2018-jilniŋ 1-yanvaridin tartip, elimizdä bir paçka sigaretiniŋ vä papirosniŋ äŋ tšvänki bahasi 340 täŋgini täşkil qildi. Ändi 1-iyul'din başlap baha 360 täŋgigä yätsä, kelär jilniŋ 1-yanvarida 380 täŋgini täşkil qilişi keräk edi. Kšrüp turumizki, bu “pälligä” biz qärälidin helila ilgiri yetivalduq
Täkitläş keräkki, tamaka çekişkä qarşi kšrülüvatqan çarä-tädbirlär nätiҗisidä tamaka mähsulatlirini yetiştürüş kšlämi jildin-jilğa azaymaqta. Mäsilän, Qazaqstanda štkän jilniŋ däsläpki tšrt eyida 4,2 milliard danä sigaret, papiros, sigar işläp çiqirilğan bolsa, biyil bu räqäm 4 milliardni (-5,5%) täşkil qilğan. Şundaq bolsimu, işläp çiqirilğan tamaka bahasi 23,1 milliard (+11,7%) täŋgigä yätkän.

Dšlät organliriniŋ Astanağa soğisi
Astananiŋ 20 jilliğini nişanlaş üçün 19 milliard täŋgä bšlüngänligi toğriliq hävär iҗtimaiy torlarda härhil bäs-munazirilärni päyda qildi.
QҖ Ähbarat vä kommunikatsiyalär ministri Däuren Abaev bu toğriliq çüşänçä berip, mundaq däp täkitlidi: “Astananiŋ 20 jilliği – elimizni tehimu käŋ tonuşturuşniŋ bir päyti, uniŋ üstigä bizniŋ mustäqilligimiz Astana bilän mäkkäm munasivätlik. Şundaqla paytähtniŋ 20 jilliğini nişanlaş päqät ämäldarlar üçünla ämäs, bälki pütkül qazaqstanliqlar, astanaliqlar vä ularniŋ mehmanliri üçündur. Moşu yšniliştä 80din oşuq mädäniy çarä-tädbirlärni štküzüş niyät qilinmaqta. Һazirqi baha üçün, bazar bahasi üçün, 19 milliard täŋgä nurğun mäbläğ ämäs. Mäbläğniŋ hämmisi vilayätlärniŋ, dšlät organliriniŋ Astanağa soğisidin ibarät”.

Ministr izah bärdi
10-may küni Abay namidiki dšlät akademiyalik opera vä balet teatri benasi ätrapida bir top şähslär täripidin ruhsät qilinmiğan mitingni štküzüşkä intilğanlar boldi. Prokuratura җiğilğanlarniŋ qanunğa qarşi härikät qilivatqanliğini çüşändürdi. Şundimu ularniŋ bäziliri qeliplaşqan väziyätni eniqlaş üçün nahiyälik içki işlar bšlümigä kältürüldi.
İçki işlar ministri Qalmuhanbet Qasımov bu vaqiägä munasivätlik jurnalistlar soaliğa mundaq däp җavap bärdi: “Ular (politsiya – red.) Baş prokuraturiniŋ kšrsätmiliri asasida härikät qildi. Politsiya hadimliri ularniŋ qanunsiz härikätlirini çüşändürdi. Kim beqinmisa, ularğa mämuriy җaza qollinildi, materillar sotqa ävätildi vä sot hšküm çiqardi. Uni mähsus saytlardin bilişkä bolidu”.

Ägär rast ekänligigä işänsäk…
Seşänbä küni İşiktä şähiriniŋ bir turğuni politsiya hadimini etip šltürüvätti.
(İçki işlar departamenti mätbuat-hizmitiniŋ hävär qilişiçä, vaqiä politsiya hadimi hizmitidin boş bolğan vaqitta yüz bärgän. Guman qilğuçi şähs eniqlinip, vaqitliq qamaqqa elindi).
Adäm organizmini, җümlidin jüräk-qan-tomur sistemilirini mustähkämläş üçün az-azdin yaŋaq vä şokolad istimal qilip turuş lazim ekän.
(Biraq, mundaq pikirgä kälgän mutähässislärniŋ eytişiçä, ularni adättin taşqiri kšp istimal qiliş salamätlik üçün helila ziyan ekän).
May eyiniŋ kirişi bilän Şärqiy Qazaqstan vilayitiniŋ Katon-Karagay, Ulan, Zıryanov nahiyäliridä vä Ridder şähiridä kün arilap qar yeğivatidu.
(Bu tävälärniŋ turğunliri “biyil biz yazni kšrmäydiğan ohşaymiz” degän mänadiki bildürüşlärni iҗtimaiy torlarda kšpläp tarqatmaqta).
QҖ Prem'er-ministri B.Sağıntaev hškümät saatida biyilqi qişta yüz bärgän kšmür tapçilliği “savaq” bolğanliğini eytti.
(U aldimizdiki qişqa täyyarliq kšrüşni energetika ministri Q.Bozumbaev bilän milliy ihtisat ministri T.Suleymenovqa jükläp, kšmür bahasiniŋ qimmätlişigä yol qoymasliqni Prem'er-ministrniŋ birinçi orunbasari A.Maminğa tapşurdi).
9-may küni Moskvada štkän Ğalibiyät paradiğa qatnişip, andin Kislovodsk şähirigä uçuşni niyät qilğan yättä šzbäk veterani adişip ketip, Soçiğa uçup kälgän.
(Bu ähvaldin hävär tapqan Soçi şähiriniŋ hakimiyiti ularni kütüvelip, mehmanhaniğa orunlaşturğan, şähärni arilitip, mehman qilip, andin uzitip qoyğan).
Täyyarliğan İvrayim Baratov.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ