Hizmiti barniŋ hšrmiti bar

0
203 ret oqıldı

Gšhärbüvi
İSMAYİLҖANOVA,
“Uyğur avazi”

Abdrim Һakim oğli Abdulätipov — nahiyädiki tonulğan märipätçilärniŋ biri. U aŋliq hayatiniŋ 40 jilini Panfilov nahiyäsidiki oqutuş uyğur tilida jürgüzülidiğan mäktäplärdä matematika pänidin däris bärdi.Һäqiqitini eytsam, män peşqädäm ustaz häqqidä käsipdaşliri häm şagirtliriniŋ talay qetim illiq lävzini aŋliğan bolsammu, däqämdä oltirip, sšhbätläşmigän ekänmän. Yeqinda peşqädäm ustaz bilän uçrişip, sšhbätlişiş pursitigä egä boldum. Yeşiniŋ säksängä taqap qalğiniğa qarimastin, uniŋ hatirisidä kšp närsilär saqlinip qaptu. U šzi bilän billä işligän käsipdaşlirini, tärbiyiligän şagirtlirini, ularniŋ matematika sahasi boyiçä qolğa kältürgän utuq-muvappäqiyätlirigä qanaätliniş häm pähirliniş içrä täpsiliy, tävrinip sšzlidi.
Tarihiy Vätimizniŋ Ğulҗa şähiridä tuğulup šskän u däsläp Ähmätҗan Qasimiy namidiki mäktäpni, keyiniräk İli ärlär mäktivini äla bahalarğa tamamlaydu. Bu uniŋ baliliğidin bilim elişqa bolğan täşnaliğiniŋ häm uniŋğa yetiş yolidiki tirişçanliğiniŋ nätijisi, älvättä.
– Matematika pänigä bolğan qiziqişim zor edi. Şuŋlaşqa aldimğa ilimlar padişasini oqup üginimän degän mähsätni qoydum. Aliy oquş orniğa çüşüş arminimmu birdin ämälgä aşti. Mahtanğinim ämäs, Şinҗaŋ universitetiniŋ matematika fakul'tetini äla bahalarğa oquşum tüpäyli, mäzkür bilim därgahini kursdaşlirimdin bir jil ilgiri tamamlaş pursitigä egä boldum. Meni dšlätniŋ içkirisidiki Jelin universitetiğa oquşqa ävätti. 1962-jili mäzkür universitetniŋ hesaplaş matematikisi boyiçä ilmiy-näzäriyäviy bilim elip çiqtim, – däp äslidi u jillarni Abdrim aka.
Qoş diplomluq mutähässis däsläpki pedagogikiliq paaliyitini Şinҗaŋ universitetidin başlaydu. Andin Ürümçi şähiridiki Şinҗaŋ maarip näşriyatiğa täklip qilinip, matematika vä fizika därisliklirigä tährirlik qilidu. Şundaqla fizika vä matematika pänliri därisliklirini hitay tilidin uyğur tiliğa tärҗimä qilidu. 1963-jili ata-anisi bilän Qazaqstan diyariğa kšçüp çiqip, Yarkänt şähirigä orunlişidu.
– Panfilov nahiyäsiniŋ Çoŋ Çiğan, Yarkänt şähärdiki S.M. Kirov (hazirqi Helil Һämraev), Җambul namidiki ottura mäktäpliridä matematikidin däris bärdim. Äslidä matematika päni bu ilimlar açquçi däp täriplinidu. U oquğuçiniŋ mäntiqiy oylaş qabiliyitini şäkilländürüp, aŋ-säviyäsiniŋ šsüşidä muhim rol' oynaydu. Matematikini puhta egälligän oquğuçi başqa pänlärnimu yahşi šzläştürüp ketidu, — däydu peşqädäm ustaz.
Män hazir Yarkäntniŋ käŋ azadä koçilirida piyadä maŋğanni yaqturimän, — davamlaşturdi gepini Abdrim aka. — Lekin şagirtlirim kšrüp qalsa, unimiğinimğa qoymastin maşinisiğa oltarğuzuvalidu. Mäyrämlärdä halimizdin hävär alidiğan, hoşalliqliriğa täklip qilivatqan yänä şu şagirtlar. Demäk, män bähitlik, – däydu Abdrim aka pähirliniş ilkidä.
Һäqiqätänmu muällimniŋ ämgigi — tärbiyiläp qatarğa qoşqan şagirtlirida namayän. Abdrim Abdulätipov mäktäptä işligän jilliri nahiyälik bilim bšlümi täripidin nahiyä mäktäplirini altun, kümüç medal'ğa ümütkarlarniŋ algebra vä geometriya boyiçä bilimini bahalaş komissiyasiniŋ äzasi boldi. Bäzidä uniŋğa vilayät dairisidiki pän olimpiadiliri bilän ilmiy layihilärni bahalaşmu jüklinätti. Mundaq şäräplik väzipä hšddisidin Abdrim muällim şäräp bilän çiqişni bildi. Nätiҗidä u jilliri milliy mäktäplärni tamamliğan altun yaki kümüç medal' sahibliriniŋ yüz payiz aliy oquş orunliriğa çüşüp, ustaz işänçisini aqliğanliğinimu atap štmäy mümkin ämäs. Mana şu şagirtliri hazir muällim, dohtur, injener, memar käspini egiligän salahiyätlik mutähässislär bolup yetilip çiqti.
Abdrim Һakim oğliniŋ pedagogika sahasidiki kšpjilliq ämgigi munasip bahalandi. Җumhuriyät Maarip ministrliginiŋ Pähriy yarliği bilän täğdirlinip, «Qazaqstan maaripiniŋ älaçisi» namiğa sazavär bolğanliği – äynä şuniŋ ispati.
Abdrim akiniŋ hayat yoli hämmä җähättin ibrätlik. Räpiqisi Rahiläm Semätovamu hayatiniŋ 40 jilini maarip sahasiğa beğişliğan aliy bilimlik ustaz. İkkisi tšrt pärzänt kšrüp, qatarğa qoşti. Pärzäntliriniŋ hämmisi aliy mälumatliq mutähässislär.
Panfilov nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ