Qazaqstan – Hitay: dostluq, täŋhoquqluq vä šzara hšrmät rohida

0
302 ret oqıldı

Ötkän häptidä Nursultan Nazarbaev Hitay Häliq Җumhuriyitidä dšlät säpiri bilän boldi.Qazaqstan Prezidenti Nursultan Nazarbaev HHҖ Räisi Şi Jiŋpin bilän Beҗinda štküzgän muzakirilärdä ikkitäräplimä šzara härikätniŋ äŋ muhim mäsililirini – “Nwrlı jol” programmisi vä “Bir bälbağ – bir yol” täşäbbusini birläştürüş, eniq birläşkän layihilärni ämälgä aşuruş, tovar muamilisini kšpäytiş, tranzit-transport iqtidarini täräqqiy ätküzüş mäsililirini muhakimä qildi.
Dšlät rähbiri Häliq qurultiyi šyidä bolğan uçrişişta Şi Jiŋpiŋğa muraҗiät qilip, dšlät säpiri bilän kelişkä täklip qilğanliği üçün minnätdarliq bildürdi vä Qazaqstan delegatsiyasigä kšrsitilgän sämimiy dostanä iltipattin nahayiti täsirlängänligini täkitlidi.
– Män härqaçan Siz bilän uçraşqinimğa hoşalmän, Sizniŋ dostanä munasivitiŋizdin vä maŋa işänçä bildürüvatqanliğiŋizdin hursänmän, – dedi Prezident HHҖ Räisigä muraҗiät qilip. – Moşu pursättin paydilinip, Sizni Häliq väkilliri pütkül hitay qurultiyiniŋ mart sessiyasidä aliy dšlät lavazimiğa qayta saylinişiŋiz vä Hitay Kommunistik partiyasiniŋ 19-qurultiyiniŋ utuqluq štküzülüşi bilän dost süpitidä sämimiy täbrikligüm kelidu, qurultay hitay spetsifikisiğa egä sotsializm quruş dairisidä duniyaviy miqiyastiki vaqiägä aylandi.
Nursultan Nazarbaev 2017-jili Astanada Şi Jiŋpiŋ bilän bolğan uçrişişni dayim äsläydiğandiğini täkitlidi. Prezident ularniŋ bu qetim Beҗinda 2012-jildin tartip on säkkizinçi qetim uçrişivatqanliğiğa diqqät ağdurdi. Dšlät rähbiriniŋ sšziçä, moşu vaqit içidä Qazaqstan vä HHҖ otturisida umumiy bahasi 67 milliard dollarni täşkil qilidiğan 127 ikkitäräplimä hšҗҗät, kommertsiyalik kelişim imzalandi.
Qazaqstan Prezidentiniŋ täkitlişiçä, bügünki kündä Hitay Qazaqstanniŋ äŋ çoŋ taşqi soda şerikliriniŋ biri bolup hesaplinidu. Ötkän jili šzara soda miqdari 30 payizdin oşuq šsüp, 11 milliard dollarğa yätti. 2018-jilniŋ yanvar'-mart aylirida tovar muamilisi 2,5 milliard dollarni täşkil qildi. Bu štkän jilniŋ moşu vaqti bilän selişturğanda, 16 payiz oşuq. Һazir minerallar, metall, himiya sanaitiniŋ mähsulati, çarviçiliq mähsulati Qazaqstan Hitayğa yätküzüvatqan asasiy tovarlardin hesaplinidu. Biraq bizniŋ mämlikät eksportqa çiqiridiğan mähsulatniŋ türini käŋäytiş boyiçä aktiv iş jürgüzüvatidu. Mäsilän, keyinki jillarda Qazaqstan buğdiyini yätküzüşniŋ šsüvatqanliği bayqilivatidu, gšş, häsäl vä başqa yeza egiligi mähsulatlirini eksportqa çiqiriş yolğa qoyuldi.
– Bizdä hämkarliqni tehimu täräqqiy ätküzüş üçün çoŋ iqtidar moҗut, – dedi Nursultan Nazarbaev. – Hitay Evraziya ihtisadiy ittipaqi bilän imzaliğan kelişim çoŋ imkaniyätlärni beridu. Siz däsläpki qetim 2013-jili sentyabr'dä Astanadiki häliqara universitetta elan qilğan İpäk yoli İhtisadiy bälbeğini quruş boyiçä täşäbbusiŋizni ämälgä aşuruş dairisidä bizniŋ utuqluq hämkarliğimiz tehimu täräqqiy ätmäktä.
Öz novitidä Şi Jiŋpiŋmu mämlikätlirimiz otturisida diplomatik munasivätlär ornitilğan päyttin tartip šzara munasivätlär täräqqiyatiniŋ juquri däriҗisiniŋ saqlinivatqanliğini täkitlidi, birläşkän infraqurulumluq layihilärni, җümlidin “Bir bälbağ – bir yol” täşäbbusini ämälgä aşuruşta işänçä vä hämkarliqniŋ küçiyivatqanliğini atap kšrsätti.
– Qazaqstan – bazniŋ çoŋ hoşnimiz, şundaqla regionda täsiri bar dšlät. Bizniŋ ikkitäräplimä munasivätlirimiz yahşi hoşnidarçiliq ülgisigä aylandi. Biz birpütün täğdir birläşmisini quruş yolida Qazaqstan bilän meŋişqa täyyar. Män Siz bilän, hšrmätlik Prezident җanapliri, Hitay-Qazaqstan dostluğiniŋ çoŋ kemisini başquruşqa täyyar, – dedi Şi Jiŋpiŋ.
Muzakirilär davamida Hitay täräp HHҖ baziriğa Qazaqstanniŋ ekologiyalik taza mähsulatiniŋ yätküzülüşigä, şundaqla energetika, neft'-gaz sahalirida, mädäniy-gumanitarliq alaqilar, yeŋi tehnologiyalär vä räqämläştürüş yšnilişliridä ikkitäräplimä hämkarliqni çoŋqurlitişqa mänpiyätdar ekänligini bildürdi.
Muzakirilär yäküni boyiçä türlük sahalardiki Qazaqstan-Hitay hämkarliğini käŋäytişkä qaritilğan çoŋ hšҗҗätlär türkümi imzalandi.
***
Nursultan Nazarbaev Hitay Häliq Җumhuriyitigä qilğan dšlät säpiri dairisidä HHҖ Dšlät keŋişiniŋ Prem'eri Li Ketsyan, Häliq väkilliri pütkül Hitay qurultiyi Dayimiy komitetiniŋ räisi Li Çjan'şu, mämlikät tiҗarätçiliriniŋ väkilliri, şundaqla “Kompozitor” kinofil'miniŋ akterliri bilän uçraşti, Beҗindiki Tyan'an'men' mäydanida Häliq qährimanliri yadikarliğiğa gül qoyuş märasimiğa qatnaşti.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ