Tarim rivayiti

0
410 ret oqıldı

Burun-burunda kişilär bir çoŋ däriya boyida yaşaydekän. Däriya süyi bu yärdiki kişilärni ävlatmu-ävlat su bilän täminläydekän. Adämlär bu däriyani aniğa ohşitip, «Ana däriya» däp ataptu.Bir jili äynä şu “Ana däriya” tuyuqsiz qurup ketiptu. Kişilär su izdäp u yaq – bu yaqqa çepiptu, Tarim atliq bir jigit qäbilä aqsaqiliniŋ çediriğa kelip: «kişilärniŋ yahşi hayat käçürüşi üçün män җenimdin keçip su izdäşkä razi» däp štünüptu. Tarim dadisi bärgän şämşiri vä amraq ravavini elip, «Ana däriyani» boylap altä kün yol meŋiptu. U җänuptiki qumluqqa qarap yüzliniptu.
Aptapta Tarim ussap, herip qalğaçqa, çinarliqqa kirip däräqqä yšlinip, asta-asta uyqiğa ketiptu. Moşu päyttä bir quyun Tarimni uçurup asmanğa elip çiqiptu. U uyqidin ohinip, šzini başqa bir җayda kšrüptu. Tuyuqsiz qattiq şamal çiqip, uniŋ aldiğa bir buğa kelip: «Tarim, üstümgä mingin, män seni su bar җayğa başlap baray» däptu. Şuniŋ bilän Tarim buğiğa miniptu, buğa aldiğa qarap uçqandäk çepip ketiptu. Nahayiti uzaq çapqandin keyin, ular bir çoŋ tağniŋ aldiğa käptu. Buğa Tarimğa: «Ana däriyaniŋ süyi moşu tağ šŋküridin eqip çiqidu. Yeqinda tağ gümürülüp, bir yoğan taş šŋkürniŋ ağziğa çüşüp suni toravaldi. Suni eqip çiqsun desäŋ, u taşni yštkävetişiŋ keräk» däptu Buğa vä Tarimğa: «şämşiriŋni müŋgüzümgä üç qetim sürkisäŋ, şämşiriŋ štkürlişidu» däptu.
Tarim şämşirini buğiniŋ müŋgüzigä üç qetim sürkigändin keyin, burulupla yoğan taşni üç qetim çepiptu. Qattiq avaz bilän täŋla yoğan taş yerilip, süp-süzük bulaq süyi etilip çiqiptu. Lekin Tarimni šŋkür jutuvaptu.
Jutdaşlar yoğan taşniŋ yerilğan avazini aŋlap, suniŋ etilip çüşüvatqanliğini kšrüp, suni Tarimniŋ başlap kälgänligini biliptu. Ular Tarimniŋ yahşi kšridiğan ravaviniŋ su bilän eqip kälgänligini, lekin Tarimniŋ yoqluğini kšrüp, ihtiyarsiz ün selip jiğlaptu. Şuniŋdin buyan Tarimni hatiriläş üçün kişilär «Ana däriyani» «Tarim» däp ataydiğan boptu.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ