Birlik bar yärdä bärikät bar

0
224 ret oqıldı

Sabiräm ÄNVÄROVA,
“Uyğur avazi”

Elimiz Prezidenti Nursultan Nazarbaev šziniŋ biyilqi Mäktübidä agrosanaätni rivaҗlanduruş häqqidä tohtilip, bir qatar mähsät-väzipilärni jüklidi. Bolupmu «Äqillik tehnologiyalär» ideyasini otturiğa qoyup, eksport vä qayta işläpçiqirişni täräqqiy ätküzüşimiz lazimliğini täkitlidi. Uniŋ üçün agrarliq universitetlardiki bilimni küçäytip, zaman eqimiğa layiq tehnologiyalärni işqa qoşuşimiz häm «Qazaqstanda yasalğan» täbiiy ozuq-tülük brendini qeliplaşturuşimiz lazimliğini atap štkän edi. Äynä şu agrosanaätniŋ asasiy oçiği yezilar ekänligi hämmigä mälum.Uyğur nahiyäsidiki yeza egiliginiŋ täräqqiyatiğa zor hässä qoşup kelivatqan jutlarniŋ biri – Bahar. Һava rayi vä täbiitigä bağliq, bu yärdä dehançiliq vä bağvänçilik yahşi rivaҗlanğan. Ämgäksšygüç, tädbirçan turğunlar yeza egiligi mähsulatliridin här jili mol hosul alidu. Biyil, nahiyä vä yeza okrugi hakiminiŋ qollap-quvätlişi bilän baharliqlar huş qilarliq çoŋ bir başlanmini qolğa aldi. Yäni, 8 dehan egiligi birikip, yeza hakimiyiti bilän hämkarliqta, 130 gektar yärgä «etiz mälikisi» – kšmüqonaqniŋ 12 türini šstürüptu. Uşbu täşäbbusni kštärgän Bahar yezisiniŋ turğuni Savutҗan aka Mahmutov ekän.
Moşu yeqimliq yeŋiliqni aŋliğandin keyin, därhal Bahar yezisiğa yol tuttum. Bu yärdä meni yeza okrugi hakimi bilän bir top baharliq dehanlar qarşi aldi. Ularniŋ arisida Savutҗan aka Mahmutovmu bar. Huddi qomuçtäk qoyuq šskän kšmüqonaqlarni kšrüp, «Birlik bar yärdä, bärikät bar» degän häliq danaliği yadimğa käldi. Etiz qoynida, ämgäk adämliri bilän hämsšhbättä boldum.
– Män 2011-jildin «Universal» korporatsiyasiniŋ tärkividiki «Yarkänt krahmal-şirnä zavodida» işläp kelivatimän. Uşbu zavod häqqidä eytarim kšp. Çünki uniŋda kšmüqonaq denini qayta işläş arqiliq 20gä yeqin mähsulat yetiştürülüp, çät ällärgä ävätilidu. Uzun sšzniŋ qisqisi, Baharda 130 gektar yärgä kšmüqonaq šstürüş «Universal» şirkätlär topiniŋ prezidenti Zakirҗan Kuzievniŋ vä şu zavodniŋ hadimi Sultanmurat İsrapilovniŋ täşäbbusi arqiliq qolğa elindi. Demäk, bu «Yarkänt krahmal-şirnä zavodi» bilän hämkarliqta ämälgä eşivatqan iş bolğanliqtin, jiğilğan mähsulatimizmu moşu zavodqa štküzülidu. Biyil 130 gektar yärgä kšmüqonaqniŋ 12 türini šstärduq. «Җüҗini küzdä sana» demäkçi, kšmüqonaqniŋ qaysi sortidin mol hosul alsaq, kelär jili şu sortini 300-400 gektar yärgä terişni mähsät qilivatimiz, — däydu Savutҗan Mahmutov.
Hulläs, «Arzigül», «Mšldir», «Lyudmila», «Aybak», «Staya», «Malika», «Gülbostan», «Rustäm» däp atilidiğan 8 dehan egiliginiŋ birlişip qolğa alğan işi az künlärdä šz nätiҗisini bärmäkçi.
– Şirin, Taştiqarisu qatarliq hoşna jutlarda kšmüqonaq päqät 2-3 qetim suğirilidu. Bahar taşliq yärgä җaylaşqaçqa, bizniŋ dehanlarniŋ altä-yättä qetim su tutuşiğa toğra kelidu, – däp ähvalni çüşändürdi okrug hakimi Qadirjan Bağbaev.
Kšmüqonaqlarğa mähsus Türkiyadin äkelingän oğutlar çeçiliptu. Uni šstürüş җäriyanida ätiyazdin başlap yezidin 13 adäm işqa җälip qilinip, ular ottura hesapta 80 miŋ täŋgä ätrapida maaş alidekän. Şundaqla, ularğa bir vaqliq häqsiz issiq tamaqmu berilidekän. Savutҗan Mahmutovniŋ eytişiçä, hosul jiğilğanda, kšmüqonaq aqlaşqa juttin yänä 20-30 adäm işqa җälip qilinidu. Kšmüqonaqniŋ deni zavodqa štküzülsä, şehi mal ozuği süpitidä häliqqä ärzän bahada setilimaqçi. Kšmüqonaqni vaqti-vaqtida suğirip, pärviş qilivatqanlar qatarida Märğul Sonurov, Tursun Turğanov, Sultanmurat Ğojalimov, Asimҗan İslamov, Muhidin Arupov,Oktyabr' Abdrimov ohşaş dehanlarniŋ ämgigini alahida tilğa elişqa ärziydu.
Elimizdiki agrosanätniŋ rivaҗlinişiğa häm nahiyäniŋ täräqqiyatiğa zor ülüş qoşuvatqan baharliqlarniŋ bu başlanmisi başqa jutlarğa ülgä bolğusi!

Bälüşüş

Javap qalduruŋ