Käspigä sadaqät

0
185 ret oqıldı

Bu 1954-jili edi. Bu jilliri tävädä uyğur tilidiki ottura mäktäp bolmiğaçqa, җay-җaylarda yättä jilliq bilim alğan jigit vä qizlarniŋ bilimgä intilğanliri Molotov namidiki (hazirqi I.Altınsarin) qazaq ottura mäktivigä hšҗҗätlirimizni tapşurup, oquşimizni davamlaşturduq. Tšrt säkkizinçi sinip täşkil qilinip, uniŋ «V» sinipiğa ottuzğa yeqin qiz-jigit barduq. Җay-җaylardin kälgäçkä, bir-birimizni tonumaymiz, şähärdinmu birqançä oquğuçilar boldi. Şularniŋ biri Rähimҗan İbragimov edi. Oquştimu, tärtip-intizamdimu ülgilik uniŋ bilän çapsanla dost bolup kättuq.
1957-jili mäktäpni tamamlap, qolumizğa şahadätnamä alduq. U jillardiki täläp boyiçä on jilliq bilim alğan yaşlarğa aliy oquş orunliriğa çüşüşi üçün ikki jilliq ämgäk staji bolsa, ular konkurssiz bilim därgahliriğa qobul qilinatti. Rähimҗanmu stajni tolturuş üçün Yarkänt MTSqa işqa orunlişip, slesar'liq käspini šzläştürüvaldi. Üç jildin oşuq ämgäk staji bilän Almutiğa atlinip, meditsina institutiniŋ stomatologiya fakul'tetiğa oquşqa çüşti. Qiziği häm qiyinçiliği kšp studentliq dävir uniŋ hayatidimu šçmäs iz qaldurdi, eğirçiliqlarğa bärdaşliq berip, šz mutähässisligi boyiçä ätrapliq bilim elişqa tirişti. Nätiҗidä institutni 1967-jili muvappäqiyätlik pütirip, vraç-stomatolog mutähässisligini egiläp, yollanma bilän šz jutiğa käldi.
R.İbragimov ämgäk paaliyitini Panfilov nahiyälik ağriqhanisiniŋ stomatologiya bšlümidä başlaydu. U jilliri nahiyädä çiş dohturliri yetişmätti. Şuŋlaşqa ularğa vaqit bilän hesaplaşmay işläşkä toğra käldi. Yaş stomatolog alğan näzäräviy bilimini ämäliyat bilän bağlaşturup, bemarlarniŋ därdigä därman boluşqa tirişti. Käsipdaşliri bilän hämkarlişip, bšlüm işini yahşilaş yolida ästaidil ämgäk qildi. Bu yärgä kelidiğan bemarlarniŋ qatarimu çapsan kšpäydi. Bu häqqidä Rähimҗan mundaq däydu:
Marҗandäk tizilğan 32 danä çiş adämniŋ hšsnigä hšsün qoşup turidu. Ändi buniŋğa kšpçiligimiz etivar bärmäymiz, çişni zähimgä uçratmay aldin-ala kütüşni bilmäymiz. Ağriğandin keyinla uniŋ qädrigä yetimizdä, dohturğa jügräymiz. Çişniŋ ağriqqa uçrap, çüşkini, psihologiyalik җähättinmu sälbiy täsir yätküzidu, tamaq durus häzim qilinmaydudä, aşqazanğa eğirliq çüşidu. Tamaqniŋ läzzitimu bilinmäy qalidu. Şuŋlaşqa çişim saq däp, beğämlikkä selinmay, pat-pat çiş dohturiğa yoluqup, mäslihät elip turğanniŋ heç artuqçiliği yoq. Buni härqaçan ästin çiqarmasliq keräk, şundaq qilğandila umumän sağlam hayatqa qol yätküzäläymiz.
Rähimҗan işläş җäriyanida dayim adämlärgä, bemarlarğa härqandaq ağriqniŋ aldini eliş häqqidä zerikmäy eytip, çüşändürüp käldi. U šz işi bilänla çäklinip qalğini yoq. Ağriqhana hayatidiki җämiyätlik işlardimu paaliyätçanliği bilän kšzgä çüşti. Uniŋ bu җähättiki işbilärmänligi, qabiliyiti, nahiyälik ağriqhana hadimliri başlanğuç käspiy ittipaq täşkilati räisi hizmitini on jildin artuq atqurğan jilliri alahidä yarqin kšründi. U vaqitta käspiy ittipaq täşkilatliriniŋ abroy-inaviti üstün, atquridiğan işlirimu nurğun häm muhim edi.
Şu jilliri meditsina hadimliri ämgäk däm elişiğa çiqqinida, qäyärlärgä berip, däm elişliri toğriliq baş qaturmatti. Çünki mundaq päyttä käspiy ittipaqniŋ elimizniŋ härhil sanatoriy-kurortlarğa ävätidiğan yollanmisi täyyar edi. Ağriqhana uniŋ 30 payizinila tšlätti, qalğan yätmiş payizi käspiy ittipaqqa täälluq bolidiğan. Şundaqla elimizniŋ däm eliş җayliriğa vä çät ällärgä sayahätkä ävätidiğan yollanmilarmu az ämäs edi. Һär jili onliğan meditsina hadimliri şundaq däm eliş orunlirida bolup, salamätligini sağlamlaşturup, alahidä täsiratlarğa çšmüp qaytatti.
Şunimu eytiş keräkki, ağriqhana hesaviğa här jili hadimlar novätlişip, bilimini yetildürüp turatti. Җümlidin 1976-jili Rähimҗanmu Taşkänt şähiridä käspini mukämmälläştürüş kursida oqup, hirurg-stomatolog mutähässisiligini egiläp çiqti vä nahiyäniŋ baş stomatologi väzipisini qolğa aldi. Ästaidil ämgigi tüpäyli ismi kšpkä tonulup, uniŋğa bolğan işänçä aşti. 1982-jili nahiyälik ağriqhanniŋ rähbärligi işbilärmän mutähässis R.İbragimovni stomatologiya bšlüminiŋ başliği lavazimiğa tayinlidi. Özigä jüklängän väzipä җavapkärligini çoŋqur his qilğan u ahaliğa stomatologiya җähättin hizmät qilişni tüp-asasidin yahşilaşniŋ ämäliy çarilirini kšrdi. Yeza ahalisiniŋ täläp-istäklirigä bola җay-җaylarda çiş dohturliri işläşkä başlidi, yäni Pänҗim, Basqunçi, Altšy, Saribäl vä başqimu tibbiy uçastkilarda çiş davalaş bšlümliri eçilip, yeza ahalisi şähärgä beriş avarigärçiligidin qutuldi.
Rähimҗan İbragimovniŋ ismi nahiyädila ämäs, vilayät boyiçä yetük mutähässis vä täşkilatçilar qatarida tilğa elinip, u «Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ salamätlikni saqlaş älaçisi» bälgüsi, birqançä medal'lar vä kšpligän pähriy yarliqlar bilän täğdirländi. Muhimi, täҗribilik stomatolog yarkäntliklärniŋ sämimiy hšrmät-işänçisigä erişti.
Zaman šzgärgändin keyin stomatologiya bšlümlirimu şähsiyläştürüldi. Ändi Rähimҗan ohşaş täҗribilik hirurg-stomatologlarğa muhtaҗlar az ämäs edi. Rähimҗan birnäççä jil kšrnäklik stomatolog-täşkilatçi Molutҗan Qurbanovniŋ şähsiy stomatologiyalik şipahanisida ästaidil ämgäk qilip, uniŋ işini yahşilaşqimu ülüşini qoşti. Ändi Molutҗan ailisi bilän Almutiğa kšçüp kätkändin keyin Rähimҗan şähärdiki «Defu» şähsiy stomatologiyalik klinikisiğa işqa täklip qilinip, bu yärdä on bäş jil hizmät qildi.
Sinipdişim häqqidä gäp boluvatqaçqa, uniŋ vapadar räpiqisi, peşqädäm ustaz Saniyäm İslamova toğriliqmu ikki eğiz sšz qilmay mümkin ämäs. U yaq Almuta şähiridiki Qizlar pedagogika institutiniŋ filologiya fakul'tetini tamamliğandin keyin çaräk äsirdin oşuq vaqit nahiyä mäktäpliridä šz mutähässisligi boyiçä oquğuçilarğa däris bärdi. İsmi ilğar muällimlär qatarida tilğa elinip, җumhuriyätlik Maarip ministrliginiŋ, nahiyälik vä vilayätlik bilim bšlümliriniŋ pähriy yarliqliri bilän täğdirländi. Yultuzliri yaraşqan Rähimҗan bilän Saniyäm inaq ailidä bäş pärzäntni zaman tälivigä layiq tärbiyiläp, ularni oqutup, qatarğa qoşqan, nävrä vä çävrä sšygän bähitlik insanlar.
Öz käspigä sadiq bolup, pütkül aŋliq hayatini jutdaşliriğa hizmät qilişqa beğişliğan kšrnäklik hirurg-stomatolog Rähimҗan İbragimov bu künliri hayatiniŋ mäğrur 80-davaniğa kštirildi. Şu munasivät bilän uni qizğin täbrikläp, mustähkäm salamätlik, hatirҗämlik, ailisigä bähit-saadät tiläymiz.
Abdukerim TUDİYaROV.
SÜRÄTTÄ: är-ayal Rähimҗan vä Saniyäm İbragimovlar.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ