«Uyğur avazi» – uyğurumniŋ kšzi häm sšzi

0
153 ret oqıldı

«Uyğur avazi» Bu 1957-jil edi. U vaqitlarda yeza turğunliridin barliğimiz degidäk kolhozda işlättuq. Һezimahun Niyazov degän täşkänsazliq agronom bizniŋ kolhozğa brigadir bolup kälgän. U ana tilini, yäni uyğur tilini intayin qädirläydiğan. Bir küni Һezimahun aka etizğa hoşal kelip, «Qerindaşlar, keliŋlar, silärgä eytidiğan huş hävirim bar» däp qoynidin bir parçä qäğäzni çiqardi. «Qaraŋlara, bizniŋ ana tilimizda «Kommunizm tuği» degän gezit çiqiptu. Ändi biz hoşna nahiyälärdiki qerindaşlirimizniŋ hal-ähvalini, hätta duniyada boluvatqan hävärlärni šzimizniŋ tilida oqup, bilidiğan bolduq» dedi. Һezimahun aka gezit bätliridin bizgä birnäççä maqalini oqup bärdi. Qalğinini šzimiz talişip jürüp oquduq. Şu-şu boldiyu, brigadir kündä etizmu-etiz meŋip, bu gezitni täşviqat qilidiğan boldi. Başqilarğa ülgä bolup, äŋ aval gezitqa Һezimahun aka vä yoldişim Turğanҗan ikkimiz yezilduq.
Gezit kälgän küni šyümizdä – mäyräm. Yoldişim kam savatliq bolğandin keyin gezitni män oquymän. Uni oqup oltirip, gayida külimiz, gayida jiğlaymiz. Bir qurini qaldurmaymiz. Gezitni baştin-ayaq oqup çiqqandin keyin, uni yapimän. Yoldişim bolsa: «Һeç yerini qaldurmay oqudiŋizmu?» däp soraydiğan. «Kommunizm tuği» geziti «Uyğur avazi» bolup šzgärgändin keyin yoldişim rämätlik intayin hoşal bolup, «gezitimiz ändi šziniŋ häqiqiy namini tepiptu» degän edi.
«Uyğur avazi» – meniŋ 61 jilliq hämrayim. Qazaq tilidiki «Qazaqstan äyelderi» vä rus tilidiki «Zdorov'e» jurnallirinimu üzmäy yazduruvalimän. Gezitni alğan zaman kšzäynigimni taqavelip, uni aldirimay oquşqa kirişimän. Kšŋlümgä yaqqan maqalilarni qiyivelip, saqlap qoyimän. Anilar häqqidiki şeirlar bilän qanatliq sšzlärni kšçirivalimän. İnim Һšrmät Qasimov 30 jil Kšktšbidä jigitbeşi hizmitini atqurdi. Umu gezitniŋ җankšyäri edi. Bir jilliri Ämgäkçiqazaq nahiyälik Uyğur etnomädäniyät märkäzigä rähbärlik qilğan Tuğluq İliev bilän milliy mädäniyitimiz җankšyäri Mähämmätҗan Җanbaqiev ikkisi «Uyğur avazi» muştiriliriniŋ kšpiyişi yolida erinmäy meŋip, hizmät qilivedi. Һazir oğlum Rähimҗan şundaq. Birnäççä jildin beri jutni başquruvatidu. Yeziniŋ härbir uyğurini milliy gezitlarğa muştiri boluşqa çaqiridu.
Bizdä ana tilimizda sšzläp, balilirimizni uyğurçä oqutuş imkaniyiti bar. Milliy teatrimiz, mäktäplirimiz vä mätbuatimiz moҗut! Moşu mümkinçiliklärdin paydiliniş päqät šzimizniŋ qolida. Şu bir eğir päytlärdä yoqsizçiliqqa qarimay, gezit-jurnallarğa yezilattuq. Һazir hudağa miŋ qatliq şükri, qosiğimiz toq, äŋlimiz pütün. Rohiy ozuqniŋ orni bšläk, qerindaşlirim. «Uyğur avaziğa» yezilayli, çünki u uyğurumniŋ kšzi häm sšzi.

Nurbüvi BARATOVA,
ämgäk veterani.
Kšktšbä yezisi, Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ