Toy-tškünlärni rätläşkä kelişti

0
846 ret oqıldı

Yeqinda Çeläk yezisida Ämgäkçiqazaq nahiyälik Uyğur etnomädäniyät märkiziniŋ käŋäytilgän mäҗlisi štüp, uniŋğa regiondiki mähällä-yezilarniŋ aktivistliri iştrak qildi.
Däsläp märkäz räisi Sulayman Mähsütov kšpçilikni җumhuriyät, vilayät dairisidä yüz berivatqan yeŋiliqlardin hävärdar qilğandin keyin, uniŋ orunbasari Maydin Abdullaev tävädiki milliy maarip, urpi-adätlirimizgä riayä qiliş, gezit-jurnallarğa muştiri toplaş ohşaş mäsililär ätrapida šz pikri bilän ortaqlaşti. Andin sšz noviti jiğin qatnaşçiliriğa berildi.
– Biz šzimizni duniyada uluğvar, mädäniyätlik häliq däp hesaplaymiz, – däp sšzini başlidi Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ Pähriy grajdini İminҗan Nasirov. – Uğu şundaq. Amma äҗdatlirimiz yaratqan bebaha miraslirimizğa bügünki ävlat varisliq qilivatamdu? Dšlät täripidin yaritilivatqan mümkinçiliklärdin toğra paydilinivatimizmu? Yaq. Biz bügün štkinimiz bilänla çäklinip, büginimizni ayaq asti qilidiğan täräpkä šttuq.. Anatilliq mäktäplirimizdä balilar sani jildin-jilğa kemimäktä, toy-tškün, näzir-çiraqlirimizni haliğinimizçä štküzüvatimiz, gezit-jurnallirimizğa, milliy teatrimizğa kšzqarişimiz sus. Biz mädäniyät märkäzlirigila qarap oltarmayli. «Yalğuz atniŋ çeŋi çiqmas» degändäk, hämmimiz u işqa paal qatnişişimiz keräk, başqilarnimu säpärvär qilişimiz lazim. Ahirqi künlärdä tävämizdä orun alğan vaqiädin hämmimiz vaqip bolduq. Mäzkür toyda u yaşlarniŋ äyivi yoq. Guna šzimizdä – ata-ana, bova-momilarda. Tärbiyä – ailidin başlinidu ämäsmu! Meniŋ balilirim – meniŋ hälqim. Hälqimni qançilik däriҗidä yahşi kšrsäm, bala-çaqamnimu şundaq qädirläymän. Ularniŋ birär štküzgän kamçiliği hälqim şänigä dağ kältüridiğanliğini män yahşi bilimän.
Andin sšz noviti peşqädäm märipätçi Rähimҗan Qämbärovqa berildi. Natiq šz sšzini mundaq başlidi:
– Mädäniyitimizgä äksi täsirini yätküzüvatqan kamçiliq-nuqsanlarniŋ barliği milliyligimizdin çätnävatqinimizdin boluvatidu. Mäsilän, šzgä tilda bilim elivatqan bala kiçigidin şu tilliq sän°ätkä, mädäniyätkä, ädäbiyatqa qiziqip ketidu. Uni bayqavatimiz. Äşu balidin šzgä häliqniŋ vä šzimizniŋ bir-birdin ataqliq şairiniŋ yaki artistiniŋ isim-näsibini sorisaŋ, šzgini bilip, šzimizniŋ birini tonumaydu. Äynä äşundaq çätniŋ rohini boyiğa siŋdürüvalğan bala toy-tškünlärdä «naynaqlimay», başqa nemä qilidu?!
Uyğur nahiyäsiniŋ bir yezisidin jigirmigä yeqin alim çiqqan. Ularniŋ barliği uyğur tilida bilim alğan. Uyğurçä oqup, ular yärdä qaptimu? Oquymän degän bala oquydu. Yoşuridiğini yoq, balilirimizniŋ rohini yoqitivatqan šzimiz. Yeqinda mundaq bir vaqiäni gezittin oqudum. Öydiki qeyinana nävrilirini uyğur tilida oqutimiz desä, rus tilida bilim alğan kelini «balilirimni qaysi tilda oqutimän desäm, šzäm bilimän» däp maҗra çiqirip, uniŋ ahiri kšŋülsiz ähvalğa ulaşqan. Demäk, ailidiki turaqsizliqmu yänä şu milliy maaripqa tirälmäktä.
Andin sšz alğan Çeläk yezisiniŋ sabiq jigitbeşi Abdusalam Davutov, peşqädäm ustaz İminҗan Yunusov milliy urpi-adätlirimizgä munasivätlik šz pikirliri bilän bšlüşsä, Ämgäkçiqazaq nahiyälik poçta alaqä tarmiğiniŋ baş mutähässisi Tillabüvi Tohtahunova milliy näşirlirimizgä muştiri toplaş işliri boyiçä bügünki künniŋ hesavitini eniq mälumat bilän yätküzdi.
U küni baş qoşuşta märkäz yenidiki Anilar keŋişigä Ziyapät Zakirova, Ämgäkçiqazaq nahiyälik Uyğur etnomädäniyät märkiziniŋ Qaraturuq yeziliq şšbisigä Gülinur Baqieva, Din keŋişigä Rasul Şahinov, Yaşlar keŋişigä Munardin Һosmanov räis bolup saylandi.
Jiğinni yäkünläş üçün sšzgä çiqqan Çeläk regioniniŋ baş jigitbeşi Һebibullam Abdullaev toy-tškünniŋ eliq-seliğiğa bäş «Uyğur avazi» vä bäş «Aziya bügün» gezitini qoşup qoysaq degän täklipni bärdi. Natiqniŋ bu pikrini kšpçilik bir eğizdin qollap-quvätlidi.
Şundaq qilip, mäzkür jiğin iştrakçiliriniŋ qollap-quvätlişi bilän Çeläk regioniniŋ aktivistliri täripidin 8 punkttin ibarät qarar qobul qilindi. Buniŋdin keyin mäzkür regiondiki toy-tškündiki dästihanğa qoyilidiğan yemäk-içmäklärni azaytiş; haraq-şarapni tamamän elivetiş; ärlär bilän ayallarni ayrim oltarğuzuş; toyda jigit bilän qiz päqät milliy kiyim kiyiş; tamada-saqilarniŋ ählaqqa layiq ämäs çaqçaq-häzillirini tohtitiş, tetiqsiz, nomusqa tegidiğan oyunlirini çäkläş; kelinni salamğa elip kälgändä, yäŋgilärniŋ eytilidiğan mätinini tüzitiş; qiz elip qeçişni çäkläş, elip qaçqan halättimu, ularniŋ nekasini qiymasliq; zamanisidin qalğan otni ayliniş än°änisini yoqitiş. Bularni nazarät qiliş mädäniyät märkizi, jut imamliri, jigitbaşliri, aqsaqallar, hanim-qizlar vä yaşlar keŋäşliriniŋ räislirigä tapşuruldi.

Abdulҗan AZNİBAQİEV.
Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ