«İntizar» – aҗizlar üçün

0
241 ret oqıldı

Qazaqstan Җumhuriyitidä «Ärlär bilän ayallarniŋ täŋhoquqluğini vä ohşaş imkaniyätlirini dšlät täripidin kapalätländürüş toğriliq» vä «Turmuştiki zorluq-zombiliqniŋ aldini eliş toğriliq» qanunlar qobul qilinip, genderliq säyasätkä alahidä diqqät bšlünüvatidu. Bügünki taŋda millionliğan hanim-qiz ärlär bilän birqatarda җämiyätniŋ barliq sahalirida degidäk hizmät qilivatidu. Tiҗarät sahasidiki hanim-qizlirimizmu nurğun. Parlamenttimu hanim-qizlarniŋ sani kšpiyivatidu.
Atalğan qanunlarni orunlaş, şuniŋ bilän billä turmuşta zorluq-zombiliqqa uçriğanlarğa ğämhorluq qiliş mähsitidä elimizniŋ җay-җaylirida qiyin väziyättä yardäm beriş märkäzliri, baş-panasiz qalğan ana vä balilar üçün iҗtimaiy šylär eçilişqa başlidi. Һazir elimizdiki moşundaq mähsus šylärniŋ sani 19ğa yätti. Ularniŋ bäziliri hškümät täripidin qurulsa, bäziliri җämiyätlik täşkilatlarniŋ küç çiqirişi bilän eçilivatidu. Şularniŋ biri – Ämgäkçiqazaq nahiyäsidiki «İntizar» qiyin väziyättä yardäm beriş märkizi häm uniŋ yenidiki iҗtimaiy šy.
Buniŋdin 10 jildin oşuq vaqit ilgiri eçilğan märkäz däsläp nahiyä märkizi – İşiktä şähiridä orunlaşqan edi. U däsläpki künidin başlapla nahiyälik hakimiyät, içki işlar başqarmisi, prokuratura vä başqimu orunlar bilän qoyuq alaqä ornitip, aililiridä zorluqniŋ härqandaq türini kšrüp, zärdap çekivatqan yüzligän ayallar bilän ularniŋ kamalätkä tolmiğan pärzäntlirigä häqsiz yuridik vä psihologiyaliq yardäm kšrsitip kälmäktä. «İntizar» yeqinliriğa zorluq-zombiliq kšrsitip, hataliqqa yol qoyğanlarnimu tiŋşap, ularni durus yolğa selip, onliğan aililärniŋ saqlinip qelişiğa säväp bolmaqta.
Atap ketiş keräkki, buniŋdin 5 jil ilgiri «İntizar» märkizi Yaponiya älçihanisiniŋ «Korni travı» programmisi boyiçä konkursqa qatnişip, zärdap çäkkän ayallar vä ularniŋ kamalätkä tolmiğan baliliri üçün baş-pana selişqa 90 miŋ AQŞ dolliri kšlämidä grant utuvaldi. Nätiҗidä nahiyäniŋ Ämgäk yezisida bir mäzgildä 5 ana vä 10 bala yaşaş imkaniyiti bar ikki qävätlik iҗtimaiy šy selindi. Sahavätlik insanlarniŋ yardimi vä märkäz ğämhorçiliriniŋ küç çiqirişi tüpäyli šy keräk-yaraq bilän täminländi. Yardämgä muhtaҗ bolup kälgänlär bu yärdä 3 aydin 6 ayğiçä häqsiz yaşalaydu. Mutähässisligi yoq ayallar üçün käspiy kurslar qaraşturulğan. Turğunlar behätärligi mäsilisi inavätkä elinip, iҗtimaiy šy qaidilirini qobul qilduq. Misalğa, bu yärdä yaşaş niyitini bildürgän adäm nahiyälik salamätlik saqlaş mähkimisidin, uçastkiliq politsiya punktidin vä iş bilän täminläş bšlümidin šziniŋ salamätligi, tärtivi vä işsiz ekänligi häqqidä mähsus eniqlimilarni elip kelişi şärt. Ändi märkäzgä yoluquş imkaniyiti yoq adämlär biz bilän hävärlişip, keräk yardimini elişiğa bolidu. Moşu yärdä şuni mämnuniyät bilän täkitläşkä boliduki, buniŋdin ikki jil ilgiri Qazaqstandiki Yaponiya Älçihanisiniŋ älçisi İtiro Kavabata (sürättä soldin üçinçi) mäzkür šyniŋ täntänilik eçiliş märasimiğa qatnişip, uniŋ quruluşi bilän җabduqlinişiğa juquri bahasini bärdi. Biz, «İntizar» märkiziniŋ hadimliri, QҖ Baş prokuraturisiniŋ täşäbbusi bilän elimizdä elan qilinğan «Zorluq-zombiliqsiz Qazaqstan» aktsiyasini qizğin qollap, nahiyädimu štküzduq. İtiro Kavabata җanapliri bu aktsiyagä iştrak qilip, uniŋğa qatnaşqan yaşlarğa insanni hšrmätläşniŋ, uniŋ hoquqlirini däpsändä qilişqa yol qoymasliqniŋ ähmiyiti häqqidä eytip bärdi.
Äpsus, turmuştiki zorluq-zombiliq kündin-küngä kšpiyivatidu. Şuŋlaşqimu qiyin väziyättä yardäm beriş märkäzliri häm uniŋ yenidiki iҗtimaiy šylärniŋ aҗizlar hayatidiki rolimu šsüvatidu. Päqät biyil «İntizar» märkizigä 79 adäm muraҗiät qildi. Ularniŋ barliğiğa tegişlik yardäm kšrsitildi. Uşşaq baliliq tšrt ayal «İntizardin» pana tapti.
Baliliriniŋ pärzäntlik borçini štimäsligi yaki ata-anisiğa ğämhorluq qilmasliği aqivitidä koçida qelivatqan qeri atilar bilän anilar kšpiyip, šyniŋ bärikiti – ayallarniŋ abroy-hšrmiti däpsändä qilinişqa başlidi. Äҗdatlirimiz bu mäsililärgä җiddiy kšŋül bšlgän. Uni šz äsligä kältürüş üçün uşbu mäsilini häl qilişqa är kişilärni җälip qiliş keräk. Ämgäk qilişni halimaydiğan, ailini asraş ohşaş väzipilirini çüşänmäydiğan ärlärni tärbiyiläş keräk. Һazir turmuştiki zorluq-zombiliqlarniŋ nurğuni äynä şundaqlarniŋ kesiridin yüz berivatidu. Uniŋ aldini eliş üçün hakimiyätlärdä tegişlik organ vä komitetlarni quruş lazim. Uşbu mäsilini ähbarat vasitiliridä käŋ türdä yorutup, grajdanlarni härtäräplimä hävärdar qiliş muhim ähmiyätkä egä. Şundaqla ailä quruş aldida turğan yaşlar üçün psihologiyaliq trening, seminarlar uyuşturup, ailä qädriyätlirini çüşändürüş lazim.
Һä, hayat kütüp turmaydu, u šz eqimi bilän davamlişidu. Vaqitniŋ štüşi bilän insanniŋ qädriyätlirimu šzgirivatidu. Yaşlirimizniŋ hayat häqqidiki çüşänçiliri tüp-asasliq šzgärdi. Җämiyättä päqät ärlärniŋla rähbärlik qilişi җämiyätlik uyğunluqni yoqitidu. Uniŋ aqiviti intayin hätärlik boluşi mümkin. Täbiät uyğunluqqa egä. Biz, adämlär, täbiätniŋ ayrilmas bir bšlügi bolğanliğimizdin, şuniŋğa riayä qilişimiz şärt. Yäni ärlär bilän ayallarniŋ täŋhoquqluği vä ohşaş imkaniyätliridin paydilinip, hayattiki, yärdiki šz väzipimizni durus ada qilayli!
Һurqiz İLİEVA,
«İntizar» qiyin väziyättä yardäm beriş märkiziniŋ mudiri.

Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ