«Notre-Dame de Paris» myuzikli – qazaq tilida

0
191 ret oqıldı

Bähtişat SOPİEV,
«Uyğur avazi»

Yeqinda Astanadiki Teçliq vä Razimänlik Sariyida Ginnessniŋ rekordlar kitavidin orun alğan duniyağa mäşhur «Notre- Dame de Paris» myuzikli qazaq tilida sähniläştürülüp, bir häptä davamida miŋliğan tamaşibinlar diqqitigä havalä qilindi.
Qazaqstan Җumhuriyiti Mädäniyät vä sport ministrliginiŋ, «Qazaqkontsert» dšlät kontsert täşkilatiniŋ uyuşturuşi bilän qolğa elinğan bu sähnä äsäri, elimiz mädäniyitidiki 2018-jilniŋ äŋ çoŋ yeŋiliği süpitidä etirap qilinmaqta.
«Notre-Dame de Paris» myuzikli däsläp Parijda 1998-jili sähniläştürülgän. Frantsuz yazğuçisi Viktor Gyugoniŋ «Notre-dame de Paris» äsäri asasida vuҗutqa kälgän mäzkür myuziklni jigirmä jil davamida barliq Evropa teatrliri utuqluq sähnigä elip çiqqan. Parij, Bryussel', Monreal', Kanada, Jeneva, London, Milan, Barselona, Beҗin, Moskva, Seul, Singapur, Lyuksemburg, Gdınya, Ankara ohşaş şähärliridä җämi on bir milliondin (!) oşuq tamaşibin kšrgän myuzikl duniyaniŋ toqquz tiliğa tärҗimä qilinğan. Qazaqstan mäzkür myuziklni dšlät tiliğa tärҗimä qilğan oninçi mämlikät bolup hesaplinidu. Biyil iyun' eyida myuziklniŋ qazaqçä nushisini sähniläştürüş üçün qazaqstanliq artistlarğa kasting elan qilinğan edi. Kastingni «Notre-dame de Paris» myuzikliniŋ muällipi Rikkardo Koççante, rejisseri Robert Marien štküzdi. «Qazaqstanliq artistlar meniŋ kšŋlümdin çiqti. Ularni asasän vokal җähättin qabiliyätlirigä qarap talliduq. «Notre-dame de Paris» partiyalirini iҗra qiliş härkimniŋ qolidin kelivärmäydu, lekin biz äŋ layiq degän ümütkarlarni tallavalaliduq», däydu kompozitor Rikkardo Koççante.
Moşu yärdä biz üçün alahidä täkitläp ketidiğan hoşalliq şuki, tallanğan artistlarniŋ arisida «Astana-myuzikl» dšlät teatriniŋ talantliq akteri, «Romeo-Djul'etta» myuziklidiki Tibal't, «Qız-Jibek» myuziklidiki Bekejan ohşaş jirik rol'liri bilän kšpçilik tamaşibinlarğa yeqindin tonulğan talantliq uyğur jigiti Rasul Һosmanov bu qetim «Notre-dame de Paris» myuziklidiki baş qährimanlarniŋ biri Klopen roliğa layiq däp tepilğan. Esmeral'da (aktrisa Jarqınay Şalqar) isimliq gšzäl qiz häqqidiki rivayät, yäni häqiqiy muhäbbät, pak sšygü häm nahäqlik, satqunluqniŋ dähşätlik aqivätlirini hekayä qilidiğan äsär üstidä yätmiştin oşuq artisttin tärkip tapqan top qizğin işlidi. Nätiҗidä duniya ählini häyran qaldurğan «Notre-Dame de Paris» myuzikli paytähtimiz Astananiŋ 20 jilliq toyi harpisida tamaşibinlarğa çoŋ soğa süpitidä täğdim qilindi. Spektakl'niŋ prem'erisiğa QҖ Mädäniyät vä sport ministri Arıstanbek Muhamediulı vä Frantsiyaniŋ Qazaqstandiki Pävquladdä vä Toluqhoquqluq älçisi Filipp Martine qatnaşti.
Prezidentimizniŋ «Ruhani jaŋğıru» programmisi häm Astananiŋ 20 jilliği dairisidä ämälgä aşurulğan «Notre-Dame de Paris» sähnä äsäriniŋ bu qoyulumi, zamaniviy Qazaqstanniŋ mädäniyitidiki äŋ çoŋ tarihiy vaqiä. Bu bizniŋ elimiz üçünla ämäs, bälki pütün Ottura Aziya üçün çoŋ yeŋiliq bolup hesaplinidu, – dedi Arıstanbek Muhamediulı. – Bu qoyulumniŋ alahidiligi – äsärdä hünär kšrsitidiğan artistlarğa täläp nahayiti juquri boldi. Qazaqstanniŋ härqaysi җayliridin yüzligän ümütkarlarniŋ arisidin äŋ küçlük vokalistlar, akterlar, akrobatlar bilän ussulçilar «ğälvürdin tasqilip» elindi. Kastingni bäş ay boyi jürgüzgän «Notre-Dame de Paris» myuzikliniŋ kompozitori Rikardo Koççante, libretto muällipi – Lyuk Plamondon, rejisseri Robert Marien, şundaqla frantsuzluq prodyuserlar vä rejisserlar qazaqstanliq tallanğan artistlarniŋ maharitigä juquri baha bärmäktä. Duniya mädäniyitiniŋ җävhirigä aylanğan «Notre-Dame de Paris» myuzikli frantsuzluq şanson bilän tsıgan motivliridiki ammibapliqqa aylanğan XXİ äsirniŋ daŋliq nahşiliri, horeografiya, akrobatlar hüniri häm qaytilanmas dekaratsiyalar bilän bezälgän. Myuziklniŋ dekaratsiyasi İtaliyadin kältürülüp, kiyim-keçäklär Qazaqstanda tikildi. Myuzikl davamida qazaq tilida orunlinidiğan «Belle», «Danse mon esmeralda», «Le Temps des Cathedrales» käbi biz sšyüp tiŋşaydiğan 50tin oşuq lirik nahşa alahidä diqqätkä sazavärdur. Vaqit siniğidin štüp, tamaşibinniŋ illiq ihlasiğa bšlängän myuzikl heçkimni bepärva qaldurmasliği eniq.
«Qazaqkontsert» dšlät kontsert täşkilatiniŋ mudiri Jeŋis Seydollaniŋ eytişiğa qariğanda, «Notre-Dame de Paris» myuzikli pat-yeqinda Almuta vä başqa vilayätlärdiki tamaşibinlarğa havalä qilinmaqçi. “Bu jil Özbäkstandiki Qazaqstan jili bolğanliqtin, mäzkür myuziklni Taşkänttimu kšrsitişni mähsät qilivatimiz”, – däp täkitlidi Jeŋis Seydolla.
“Notre-Dame de Paris” myuzikliniŋ qazaq tilidiki nushisiniŋ muällipi – Serikzat Düysenğazı. Layihä muällipliri – Şarl' vä Nikolas Talar.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ