Ömür yoli – yaşlarğa ülgä

0
67 ret oqıldı

Gšhärbüvi
İSMAYİLҖANOVA,
“Uyğur avazi”

«…Duniyaviy yüksilinişniŋ hämmä qädriyätliri, barliq ihtisadiy vä mädäniy bayliqlar virtualliq maliyä institutliri täripidin ämäs, bälki adämniŋ ämgigi arqiliq bärpa qilinidu» deyilgän elimiz Prezidenti Nursultan Nazarbaevniŋ 2012-jili elan qilinğan «Qazaqstanniŋ iҗtimaiy yeŋilinişi: Umumğa Ortaq Ämgäk Җämiyitigä qarap 20 qädäm» namliq tarihiy ähmiyätkä egä programmiliq maqalisida.
Һäqiqätänmu, hayatimizniŋ qaysila sahasini almayli, bügünki küngä qädär qolğa kältürülgän utuq-nätiҗilärniŋ, sadir bolğan maddiy vä mäniviy ğäznilärniŋ asasida, birinçi novättä, ämgäk yatidu. Şu säväptin bolsa keräk, mäyli štmüşkä näzär salayli yaki bügünki hayatni alayli, pidakaränä ämgigi tüpäyli kšpçilikkä ülgä-ibrät bolğidäk işlarni ämälgä aşurup, siy-iltipatqa bšlängän, şšhrät qazanğan şähslär kšpläp sanilidu. Öz vaqtida Panfilov nahiyäsidä yeza egiliginiŋ täräqqiy etişigä munasip ülüşini qoşup, Ämgäk Qizil Tuği ordeniniŋ vä başqimu birqatar medal'larniŋ sahibi atalğan Şerip aka İsmayilovniŋ ismini äynä şundaq insanlar qatarida tilğa elişqa ärziydu.
Ş.İsmayilov 1934-jili Panfilov nahiyäsiniŋ Dehan Ğäyrät yezisida duniyağa kälgän. Uniŋ ata-anisi addiy dehanlardin bolup, bir šmür yärgä tär tšküp štkän mehnätkäş insanlar edi. Şuŋlaşqa kiçigidin ämgäk qaynimida tavlinip, bäquvät bolup yetilgän Şerip aka 7 jilliq mäktäpni tamamliğandin keyin 1953-jili Vätän aldidiki borçini ada qilişqa çaqirtilip, hayatiniŋ üç jilini härbiy deŋiz piyadä äskärliri qatarida štküzidu. Andin šz jutiğa qaytip kelip, ämgäk paaliyitini mehanizatorluqtin başlaydu. Kšp štmäy rähbärlikniŋ kšzigä çeliqidu vä 1965-jili «Birlik» kolhoziniŋ ikkinçi brigadisiğa brigadir bolup saylinidu. Özigä jüklängän väzipä hšddisidin çiqiş üçün tirişip ämgäk qilişqa adätlängän u ariliqta Talğir şähiridiki yeza egiligi tehnikumida sirttin oquydu.
Eligä, hälqigä hizmät qilişni muqäddäs borçum däp çüşängän nurğunliğan zamandaşliriğa ohşaş «hardim-taldim» demäy, bir egiliktä 40 jildäk ämgäk qilğan Şerip aka şu җäriyanda җapanimu tartti, halavätnimu kšrdi. Biraq u hayatqa, adämlärgä bolğan kšzqarişini šzgärtmidi. Dayim sävirçanliği, häqqaniyliği vä ämgäksšygüçlügi bilän ätrapidikilärni qayil qilip käldi. Şuŋlaşqa addiy puhralardin tartip mäzkür egilikni härhil jillarda başqurğan Һoşurahun Yoldaşev, Azat Mäşürov, Oğuz Niyazov qatarliq yeza egiligi sahasiniŋ mahir täşkilatçilirimu uni alahidä hšrmätläp, sämimiy munasivät qilatti. Öz novitidä, umu rähbärliriniŋ işänçisini aqlap, ünümlük ämgäk qilişqa tirişti. Şuniŋ nätiҗisidä yeŋi-yeŋi utuqlarğa qol yätküzüp, şiҗaätlik ämgigi arqiliq jutiniŋ, Ösäk täväsiniŋ namini çiqardi. Mäsilän, uniŋ Ämgäk Qizil Tuği ordeni vä başqimu medal'lar bilän täğdirlinişi, birnäççä qetim sotsialistik musabiqilärniŋ ğalibi atilişi, SSSR Häliq egiligi muvappäqiyätliri kšrgäzmisiniŋ kümüç medalini elişqa muyässär boluşi, yeziliq keŋäşkä deputat bolup saylinişi äynä şu mäşäqätlik ämgiginiŋ munasip bahalanğanliği bolup hesaplinidu.
Şerip aka İsmayilov şähsiy hayattimu äl zoqini qozğiğidäk nämunilik šmür sürgän insan. U šz mäzgilidä Leningradtiki İ.Stalin namidiki Kommunistik aliy bilim yurtida tähsil kšrüp, partiya organlirida җavapkär hizmätlärni atqurğan, biraq 1937-jili «Häliq düşmini» qalpiği astida täqiplinip, beguna oqqa tutulğan Abdulla Aznamätovniŋ qizi İliana bilän 1958-jili ailä qurup, üç pärzäntni qatarğa qoşti. Bügünki taŋda ularniŋ çoŋ qizi Mukaräm 40 jilliq täҗribigä egä muällim bolsa, yänä bir qizi Aliyäm bilän oğli Murat meditsina sahasida hizmät qilip, kšpçilikniŋ izzät-ehtiramiğa bšlängän aqhalatliq insanlardindur.
«Yahşidin sšz qalidu» demäkçi, Şerip akiniŋ hayattin štkinigä helä jillar bolsimu, uni bilidiğanlar märhum ismini heliğiçä hšrmät bilän tilğa elip, illiq hatiriliri bilän bšlüşüp kälmäktä. Mäsilän, šz vaqtida Ş.İsmayilov bilän bir jutta yaşiğan җämiyätlik işlarniŋ aktivisti, Qazaqstan hälqi Assambleyasiniŋ äzasi Rehimҗan aka Tohtahunov u häqqidä mundaq däydu:
– Ularniŋ ailisi bizniŋ šydin ikki-üç šy nerida turatti. Biz ularni jutumizdiki äŋ ülgilik aililärniŋ biri däp bilättuq. Şerip akiniŋ räpiqisi yezimizda dohtur bolup işläydiğan. Özi bolsa, dayim degidäkla egilik işliriniŋ qaynimida jürätti. Sävävi u däm elişni bilmäydiğan intayin җavapkär, ämgäksšygüç insan edi. Şuŋlaşqa mävsümlük işlar qiziğanda, vaqtiniŋ besim qismini etiz-eriqta štküzätti. Yardämgä muhtaҗ aililärgä ğämhorluq qiliş mäsililiridimu paaliyätçanliq kšrsitip, ularni egilik hesavidin ozuq-tülük, otun-kšmür bilän täminläş işliriğa kšp kšŋül bšlätti. Şerip akiniŋ mana moşu ämgäkliriniŋ hämmisi hškümät täripidinmu, jutdaşliri täripidinmu munasip bahalandi däp oylaymän. Uniŋ hayat çeğida orden-medal'lar bilän mukapatlinişi vä vapatidin keyinmu isminiŋ untulmay kelivatqanliği äynä şuniŋ yarqin ispatidur.
Män bu pikirni aŋliğandin keyin, biz qandaqla җämiyättä yaşimayli, Şerip aka İsmayilov ohşaş šmrini adil ämgäk bilän štküzgänlärniŋ şanliq hayat yoli, ular arimizdin kätkändin keyinmu, yaş ävlat üçün mäŋgü ülgä bolup qalidiğanliğiniŋ muqärrärligigä kšz yätküzdüm.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ