Yeŋisar piçiği

0
37 ret oqıldı

İlmiy täkşürüşlärgä asaslanğanda, Yeŋisar piçiği tarihiniŋ 2000 jildin aşidiğanliği mälum bolğan. Yeŋisar hälqi piçaqni dehançiliq, çarviçiliq, oçiliq ziç birläştürülgän iptidaiy dävirdä kişilik turmuşta, türlük işläpçiqiriş paaliyätliridä, soda, tiҗarät, säylä-säyahät işlirida paydilinip kälgän. Ular uzun jilliq izdiniş, täkrar sinaq qiliş, kšŋül qoyup ämäliyattin štküzüş arqiliq bir danä bolqa, bir danä sändalni – vasitä, türlük metall, yağaç qatarliq materiallarni hamäşiya qilip, härhil piçaqlarni soqqan.
Yeŋisarliq hünärvänlär piçaq bisiniŋ yaltiraq, štkür häm asan qaytmaydiğan boluşi üçün alahidä suğiriş tehnikisidin paydilanğan. Sepini yağaç, müŋgüz, süyäk qatarliq materiallardin yasiğan. Ular piçaqlarni däsläp kündilik turmuşta: tamaq etiş, säy yaki gšş toğraş, qoğun-tavuz tiliş, mevä-çevä aqlaş, mal soyuş, däl-däräqlärni putaş mähsitidä işlätkän. Säpärgä çiqqanlar piçaqni jirtquç hayvanlardin qoğdiniş üçünmu paydilanğan. Ehtiyaҗniŋ šsüşigä bağliq Yeŋisar nahiyäsidä piçaqçiliqni mähsus hünär-käsip qilğan ustilar sani kün sanap kšpäygän. Ävlatlar äҗdatlarğa varisliq qilip, piçaq yasaşniŋ hünär-tehnikisini üzlüksiz yeŋilaş bilän billä uniŋ türinimu kšpäytkän. Bügünki kündä Yeŋisar piçiği – räŋdar, kšrkäm, çidamliq, işlitişkä qolayliq, elip jürüşkä äplik, zaman tälivigä layiq mädäniy turmuş äsvavidur. Һazir uniŋ yätmiştin oşuq türi bar. Piçaq tiğiniŋ štkür, yaltiraq, asan gallaşmaydiğan häm datlaşmaydiğan boluşi üçün uniŋğa datlaşmas polat, qara polat, güllük polat qatarliq metallar işlitilidu. Sepiniŋ puhta, kšrkäm, räŋdar boluşi üçün yağaç, kümüç, aqtuç, seriqtuç, sädäp, buğa müŋgüzi, җärän müŋgüzi, qotaz müŋgüzi, tšgä payhoni, qaşteşi, yaqut qatarliq härhil matiriallar paydilinilidu. Şuŋlaşqimu Yeŋisar piçiği bügünki taŋda turmuşniŋ härqaysi sahalirida işlitilidiğanla ämäs, şundaqla adämlärniŋ yeqinliriğa soğa qilidiğan äŋ ätivaliq buyumiğa aylandi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ